WEBVTT

00:00:00.400 --> 00:00:03.440
Euzubillahimineşşeytanirracim. Bismillahirrahmanirrahim.

00:00:03.469 --> 00:00:06.621
el-Hamdü lillahi Rabbi'l-âlemîn. Ve'l-âkıbeti li'l-müttekîn.

00:00:06.680 --> 00:00:10.200
 es-Salâtü ve's-selâmü alâ seyyidinâ Muhammedin ve âlihî ve sahbihî ecmaîn.

00:00:11.280 --> 00:00:14.818
 İ'lemû eyyühe'l-ihvân enne efdale'l-kitâbi kitâbullah

00:00:15.115 --> 00:00:19.182
ve enne efdale'l-hedyi hedyü Muhammedin sallallahu aleyhi ve sellem

00:00:19.393 --> 00:00:22.937
ve şerra'l-umûri muhdesâtühâ ve külle muhdesetin bid'atün

00:00:22.987 --> 00:00:26.135
 ve külle bid'atin dalaletün ve külle dalaletin fi'n-nâr

00:00:26.240 --> 00:00:29.400
ve bi's-senedi'l-muttasıli ile'n-Nebiyyi sallallahu aleyhi ve sellem.

00:00:29.440 --> 00:00:49.880
"Allâhümme salli alâ seyyidinâ Muhammedini'n-nebiyyi'l-ümmiyyi ve alâ âlihî ve sahbihî ve sellim."

00:00:51.000 --> 00:00:53.800
Cebrail aleyhisselam buyuruyor, sallallahu aleyhi ve sellem'e diyor ki: 

00:00:53.800 --> 00:00:53.840
 Kâle lî Cibrîlü: Yâ Muhammedü, ış mâ şi'te fe-inneke meyyitün. Ve ahbib men ehbabte fe-inneke müfârikuhû. Ve'mel mâ şi'te fe-inneke mülâkîhi.

00:00:53.880 --> 00:00:59.440
Yâ Muhammedü, ış mâ şi'te. "Nasıl istersen öyle yaşa!"

00:00:59.760 --> 00:01:05.680
Fe-inneke meyyitün. "Ama bil ki neticesi ölüm!"

00:01:05.760 --> 00:01:12.360
Ve ahbib men ehbabte."Neyi seversen sev!" Fe-inneke müfârikuhû. "O sevdiğinden ayrılacaksın!"

00:01:12.440 --> 00:01:19.320
 Bu, güzel bir ders... Ve'mel mâ şi'te. "Nasıl istersen öyle amel et! İster hayır, ister şer..."

00:01:19.760 --> 00:01:26.680
Fe-inneke mülâkîhi. "O yaptığın amelle mücâzâtlanacaksın! İyiye iyi, kötüye kötü..."

00:01:28.600 --> 00:01:37.960
 "Üç kişi var ki, bunlar gölgenin olmadığı bir günde, arşın gölgesi altında gölgeleneceklerdir." Üç nefer.

00:01:38.520 --> 00:01:47.640
Bunlardan birisi: el-Mütevaddi'ü fi'l-mekârih. "Soğuk havalarda abdestini dikkatle alan, güzel alan."

00:01:48.440 --> 00:01:56.160
 Soğuktan acele eder insan da, üşümeyeyim diye... Ve'l-mâşî'i'l-mesâcidi fi'z-zulem.

00:01:56.400 --> 00:02:04.360
Aydınlıklarda gitmek kolay da, karanlıkta gitmek zor olduğu için, Ve'l-mâşî'i'l-mesâcidi fi'z-zulem.

00:02:04.400 --> 00:02:10.320
Karanlık havalarda... O zaman böyle, elektrik yok yollarda filân...

00:02:10.480 --> 00:02:17.320
Karanlıkta ayın ışığıyla gidiyor herkes... "Ay karanlığı da olur, bazen bütün karanlık olur.

00:02:17.560 --> 00:02:23.800
O karanlıkta bile mescide gidenler." Yâni mescidi bırakmıyor hiçbir surette,

00:02:24.000 --> 00:02:28.200
"Karanlık bugün, namazı evde kılıvereyim!" filân demiyor. İlle mescide gitmeye çalışıyor.

00:02:28.520 --> 00:02:33.480
Birisi de, Ve mut'imü'l-câ'i'. "Açları it'âm edenler."

00:02:36.160 --> 00:02:41.960
İbrâhim aleyhisselâm'a demişler ki: "Ne için Allah seni halil edindi, dost edindi?

00:02:42.000 --> 00:02:46.720
 Allahu Teâlâ'nın seni dost edinmesine sebep ne?" diye sormuşlar.

00:02:47.160 --> 00:02:49.480
 O da demiş: Üç şeyle.

00:02:49.520 --> 00:02:54.400
 Üç haslet var bende, o üç hasletten dolayı Cenâb-ı Hak beni kendine dost edindi:

00:02:54.520 --> 00:02:58.960
   1. İhtertü emrallâhi teâlâ alâ emri gayrihî.

00:03:00.000 --> 00:03:03.760
Şimdi, iki tane iş çıkar ortaya: Ezan okunuyor, namaz kılınacak.

00:03:03.920 --> 00:03:10.120
Bir de dünya işi çıkar ki, görülmesi lâzım. Yok, Allah'ın emrine evvelâ git!

00:03:10.320 --> 00:03:17.480
Ondan sonra da dünya işiyle meşgul ol! "Ben Allah emrini ihtiyar ettim!" diyor İbrâhim aleyhisselam.

00:03:17.640 --> 00:03:25.440
2. Ve mâ ihtememtü bimâ tekeffele'llâhu lî. "Allahu Teâlâ'nın verdiği rızık için hiç kaygı çekmedim.

00:03:25.800 --> 00:03:31.840
Biliyorum ki Allah verecek! Rezzak Allah! Rezzak'ın Allah olduğunu bildiğim için

00:03:31.880 --> 00:03:39.920
 rızık hususunda hiç kaygım olmadı." Allah da ona, o kadar çok verdi. 

00:03:40.600 --> 00:03:45.800
3. Ve mâ te'aşşeytü, ve mâ teğaddeytü illâ me'a'd-dayf.

00:03:45.840 --> 00:03:57.480
"Bununla beraber, ne akşam ne de sabah yemeklerini misafirsiz yemedim!"

00:03:58.400 --> 00:04:03.400
İllâ misafir çıkarmış kapının önüne, yolun üstüne yahut... Misafir ararmış.

00:04:03.800 --> 00:04:09.520
 Tabii şimdiki gibi kalabalık değildi dünya. Hoşuma gider: 

00:04:09.680 --> 00:04:12.280
Gâvur gelmiş, yoldan geçiyormuş. Gâvura işaret etmiş: 

00:04:12.320 --> 00:04:17.400
"Gel, gel! Yemeğini ye de öyle git!" demiş. Gâvur gelmiş. Gâvura: 

00:04:17.840 --> 00:04:21.920
"Lâ ilahe illallah de!" demiş. Gâvur: "Demem!" demiş. 

00:04:22.000 --> 00:04:29.760
"Demezsen git!" demiş. Arkadan Cenâb-ı Hak vahyetmiş: -90 yaşındaymış gâvur-

00:04:29.920 --> 00:04:36.320
 "Doksan sene ben ona rızkı verdim de; sen, bir gün ona rızkı vermedin!" demiş.

00:04:36.520 --> 00:04:39.720
Hemen koşmuş arkasından... Demiş:  "Gel, gel!" 

00:04:40.440 --> 00:04:45.560
"Neden?" "Allah beni ayıpladı!" Demiş: 

00:04:46.720 --> 00:04:56.560
"Ne güzel Rabbin var senin! Lâ ilâhe illallah, İbrâhim halîlullah." diyerekten Müslümanlığını ilân etmiş. 

00:04:57.640 --> 00:05:03.360
Yani koyunlarının köpeğini söylüyorlar ama hatırımda kalmadı.

00:05:03.400 --> 00:05:09.400
Koyunlarının köpeği, köpek sürüsü çok sayıda. O kadar çok koyunu varmış.

00:05:09.400 --> 00:05:13.800
Cenâb-ı Hak vermiş. Bu da çok bereketli bir mahlûk.

00:05:14.360 --> 00:05:19.000
 Salebe isminde ashâbdan bir zât var, çok fakir.

00:05:19.160 --> 00:05:25.880
Cami güvercini koymuşlar adını, camiden çıkmıyor. Fakat fakirlik de var.

00:05:26.800 --> 00:05:31.400
 Demiş:  "Yâ Rasûlallah, bana bir dua et de, ne olur ben bu fakirlikten kurtulayım!

00:05:31.800 --> 00:05:33.760
 Kurtulayım da mal mülk sahibi olayım!" 

00:05:33.960 --> 00:05:36.760
 Efendimiz, iki defasında hiç kulak asmamış.

00:05:36.760 --> 00:05:43.240
Üçüncüsünde bir dua etmiş. Büyümüş de büyümüş koyunları... Büyümüş de büyümüş.

00:05:43.360 --> 00:05:48.320
Salebe her gün camiden çıkmazken, şimdi haftadan haftaya gelmeye başlamış, cumadan cumaya.

00:05:48.480 --> 00:05:57.800
 "Ne oldu bizim Salebe?" "Sürüleri arttı. Dışarıdaki boş arazilere gidiyor. Onun için gelemiyor."

00:05:57.280 --> 00:06:05.720
Sonra diyor ki; "Cumaya da gelemiyor, ne oldu bu?"  "Medine havalisi yetmedi, dış memleketlere gitti." 

00:06:05.880 --> 00:06:11.120
Derken, zekât âyeti nâzil oldu. "Gidin, isteyin zekâtı ondan!" demişler.

00:06:11.160 --> 00:06:17.560
O da: "Ben bu zekâtı veremem, öyle şey olmaz!" demiş en nihâyet Allah esirgeye.

00:06:18.320 --> 00:06:29.280
 Hükemâdan bazıları demişler ki:  "Üç şey vardır ki, insanlardan gam ve gussayı giderir: 

00:06:29.520 --> 00:06:36.800
1. Birisi: Zikrullâhi teâlâ. Allahu Teâlâ'nın zikrine başladın mıydı, ne gam kalır ne kasavet!

00:06:37.360 --> 00:06:40.480
Ama, güzel bir zikrullah yapmak.

00:06:40.840 --> 00:06:46.520
 2. İkincisi: Ve likâi evliyâihî. Allah'ın dostlarına mülâki oldu muydu,

00:06:46.560 --> 00:06:49.160
orada da gam kasavet kalmaz. O da giderir. 

00:06:49.400 --> 00:06:52.440
 3. Üçüncüsü: Ve kelâmü'l-hükemâi.

00:06:52.480 --> 00:06:56.480
Hükemânın sözlerini dinlersen, o da gam ve kasaveti dağıtır gider."

00:06:57.160 --> 00:07:06.400
Hasan-ı Basrî hazretleri diyor ki; -Hasan-ı Basrî, malûm, büyük bir zât.-

00:07:07.280 --> 00:07:14.240
1. Men lâ edebe lehû, lâ ilme lehû. "Edebi olmayanın ilmi olmaz!"

00:07:16.000 --> 00:07:21.800
Edeb büyük bir devlet yâni. Edebi olmayanın ilmi olmaz! "Çok biliyor." 

00:07:21.120 --> 00:07:30.800
Ne kadar bilirse bilsin! Edebi olmayanda lâyıkı gibi ilim bulunmaz. Onun için büyüklerin sözü var: 

00:07:30.280 --> 00:07:36.800
Edeb bir tâc imiş nûr-i Hüdâ'dan Giy o tâcı, emîn ol her belâdan

00:07:37.600 --> 00:07:40.520
 İlim meclisinde aradım, kıldım taleb,

00:07:40.640 --> 00:07:45.560
 İlim geridedir, illâ edeb, illâ edeb! Edeb olmayınca olmaz! 

00:07:46.520 --> 00:07:49.960
2. Ve men lâ sabra lehû, lâ dîne lehû.

00:07:50.400 --> 00:07:55.560
"Sabrı olmayanın da dini olmaz!" Dininde kemâl olmaz yâni, kâmil olamaz.

00:07:55.920 --> 00:08:02.240
3. Ve men lâ verâ'a lehû. "Vera' denilen, şübühattan ictinâb ediyor.

00:08:02.520 --> 00:08:07.720
 Şüpheli şeylerden ictinâb ediyor, sakınıyor. Ve takvânın üstü,

00:08:07.800 --> 00:08:12.160
-takvâ bundan bir aşağı, takvâdan bir üstüne verâ diyorlar-

00:08:12.240 --> 00:08:17.520
 o da olmazsa," Lâ zülfâ lehû. "onun da Allah'a yakınlığı olmaz!" 

00:08:18.000 --> 00:08:22.440
Bir rivâyet de yapıyorlar şimdi ki:  Enne racülen. "Adamlardan bir adam,"

00:08:22.760 --> 00:08:24.960
 Harace min benî İsrâil ilâ talebi'l-ilmi.

00:08:24.960 --> 00:08:32.200
"Benî İsrâil'in devrinde, Musa aleyhisselam'ın devrinde ilim öğrenmeye çıkmış." 

00:08:33.120 --> 00:08:38.000
Fe-beleğa zâlike nebiyyehüm. O zamanın peygamberine haber vermişler ki: 

00:08:38.400 --> 00:08:42.160
'Filân adam memleket dışına gidiyor ilim öğrenmeğe.' O da demiş ki:

00:08:43.800 --> 00:08:50.400
'Çağırın o adamı! Ben ona bir nasihat edeyim, ondan sonra gitsin!'

00:08:50.400 --> 00:08:58.000
Gelmiş adam. Demiş ki:  --Ey genç! İnnî eîzuke bi-selâsi hısâl.

00:08:58.400 --> 00:09:02.600
 Sana üç şeyle nasihat edeceğim, va'z edeceğim.

00:09:04.320 --> 00:09:11.200
 Fîhâ ilmü'l-evvelîne ve'l-âhirîn. Bütün ilimler bu üç şeyin içinde:

00:09:11.640 --> 00:09:22.320
1. Haffi'llâhe fi's-sırri ve'l-alâniyeh. Allah'tan her zaman kork! Gizli ve aşikâr.

00:09:22.960 --> 00:09:30.480
Onun için diyorlar ki: Bazı adam bakar sağına soluna, bunu insanlardan kimse görmüyorsa yapacağını yapar.

00:09:31.200 --> 00:09:37.840
 Âlim olan da, Allah'ı arar. Allah görüyor, biliyor. Onun için insanlara iltifat etmez.

00:09:37.920 --> 00:09:42.480
 İnsan görsün görmesin, Allah görüyor ya kâfi der. O da onu arar.

00:09:42.560 --> 00:09:48.800
Onun için, "Sen, gizli ve alenî her yerde, Allah'tan kork!" demiş.

00:09:48.360 --> 00:09:54.440
Dünkü münciyâtta da söyledi ya, Fe-haşyetullâh fi's-sırri ve'l-alâniyeh.

00:09:54.480 --> 00:10:00.200
 "gizli ve âşikâr Allah'tan korkmak" diye. Her yerde haşyetullah. Yine o, ikisi de bir... Onun için:

00:10:00.480 --> 00:10:07.280
Re'sü'l-hikmeti mehâfetullah. "Hikmetin başı Allah korkusu."

00:10:07.520 --> 00:10:12.400
 Bu Allah korkusu içeriye sinmedikçe, insanın hakkından gelinmez.

00:10:12.760 --> 00:10:17.280
İnsanoğlu çok büyük bir mahlûk, acâib mahlûk.

00:10:18.640 --> 00:10:24.200
Onun için, ya melekleri geçer insanoğlu yahut hayvanlardan aşağı düşer.

00:10:24.680 --> 00:10:27.880
Melekleri de geçer, hayvanlardan da aşağı düşer. 

00:10:29.640 --> 00:10:35.800
En'âm, hayvânât. "Bunlar hayvan gibidirler, hattâ hayvandan da aşağı."

00:10:35.160 --> 00:10:41.560
 Çünkü hayvanın etini yersin. Derisinden, kemiğinden, tüyünden, sütünden istifade edersin.

00:10:41.680 --> 00:10:45.160
Ama insanın neyinden istifade edeceksin? Şerden başka bir şey yok.

00:10:45.480 --> 00:10:49.680
Onun için, Allah korkusu her şeyin başında.  O da neden oluyor? 

00:10:49.720 --> 00:10:50.840
İmanın kuvvetinden... 

00:10:51.000 --> 00:10:55.000
Bu üç yeter! Neydi? 
Birincisi; Allah korkusu. 

00:10:55.000 --> 00:11:00.920
İkincisi; halka karşı dilini tut, kimsenin ayıbını söyleme! Yâni, ayıpları sakla!

00:11:01.200 --> 00:11:05.920
Allah Settâr. Sen de settâr ismine bürün! Örtücü ol. 

00:11:06.520 --> 00:11:09.840
Üçüncüsü de; lokmana bak, helâl olsun lokman.

00:11:11.320 --> 00:11:15.320
Ve ruviye enne racülen min benî İsrâil

00:11:15.760 --> 00:11:28.840
ceme'a semanîne tabuten mine'l-ilmi. Yine benî İsrâil devrinden bir adam, seksen sandık ilim, kitap doldurmuş.

00:11:29.560 --> 00:11:36.640
Seksen sandık büyük büyük kitap doldurmuş. Fe-kad ve lem yentefi' bi-ilmihî.

00:11:36.640 --> 00:11:39.560
Bizim gibi, ilminden hiç faydalanamamış zavallı. 

00:11:39.840 --> 00:11:50.640
Kitap dolu ama, merkebin arkasına kitapları doldursan merkebin o kitaplardan haberi olur mu?

00:11:51.920 --> 00:11:55.240
Sûre-i Cuma'da Cenâb-ı Hak bize diyor:

00:11:55.400 --> 00:11:58.160
Ke-meselü'l-hımâri yahmilü esfârâ.  

00:11:58.280 --> 00:12:01.680
Merkebin arkasına kitapları doldurur gibi doldur kitapları;

00:12:01.960 --> 00:12:06.400
 o Allah korkusu olmadıktan sonra, halkın aleyhine konuşursan,

00:12:06.640 --> 00:12:11.120
 bir de lokmana dikkat etmezsen o bilgiler sana ne fayda verecek? 

00:12:12.160 --> 00:12:20.120
Onun için, şimdi bu adam seksen sandık kitap toplamış, fakat bir türlü faydalanamamış da,

00:12:20.280 --> 00:12:27.840
Fe-evha'llâhu teâlâ ilâ nebiyyihim. O devrin peygamberine Cenâb-ı Hak vahyetmiş: 

00:12:30.280 --> 00:12:37.800
En kul li-hâze'l-câmi'. "Bu kadar kitap toplayan adama söyle ey nebî!"

00:12:37.440 --> 00:12:50.880
Lev ceme'te kesîren mine'l-ilmi lem yenfe'ake illâ en ta'mele bi-selâseh. "Yine bu kadar kitap toplasa, okusa

00:12:50.920 --> 00:12:56.000
üç şeyle amel etmedikçe, ne kadar kitap toplarsa toplasın faydası yok ona!"

00:12:56.600 --> 00:13:06.960
1. Lâ tuhibbe'd-dünyâ. "Dünyayı sevme!" Yani dünyada günah işleme!

00:13:07.800 --> 00:13:13.160
Dünya âhiretin tarlası. Burada ne ekersen, onu biçeceksin.

00:13:13.200 --> 00:13:17.760
Onun için, hayırlar yap burada. Paralarını günah yerlere harcama!

00:13:17.760 --> 00:13:24.400
Günah işlerin peşinde koşma! Zevk ü sefaya dalma! 

00:13:24.640 --> 00:13:29.800
Dünyayı seveceğiz biz. Niçin? Cennete buradan gideceğiz.

00:13:29.320 --> 00:13:34.360
Kazanacağız, fakirlere bakacağız, muhtaçlara bakacağız.

00:13:34.720 --> 00:13:42.560
Tâlib-i ilmi gözetleyeceğiz, okutacağız………..

00:13:42.640 --> 00:13:46.200
Ama buradaki "dünyayı sevme" [sözü] "Dünyada günah işleme!

00:13:46.240 --> 00:13:52.520
 Günah yerlerine, zevk yerlerine aldanıp da hayatını ifna etme! [mânasına.]

00:13:54.480 --> 00:13:57.400
Çünkü;  "Dünya müminlerin yeri değil."

00:13:57.200 --> 00:14:03.640
 Mü'minlerin yeri cennet. Burada cennete gidecek amelleri yapabilirsen, ne mutlu sana!

00:14:06.560 --> 00:14:09.400
2. "Şeytanla arkadaşlık yapma!"

00:14:09.280 --> 00:14:15.280
Şeytanla arkadaşlık olmaz tabiatiyle; şeytanı bulamayız, göremeyiz.

00:14:15.320 --> 00:14:21.440
Yâni, şeytanın sözünü dinleme! Şeytan seni sevk eder: "Deniz kıyısına, plaja git!" der.

00:14:21.480 --> 00:14:24.800
 Şuraya git der, buraya git der. "Şimdi televizyonun karşısından kalkma!" der,

00:14:24.960 --> 00:14:30.320
"Şimdi ezan okunuyor ama zararı yok, onu seyret!" der. Hep o şeytanın arkadaşlığı. 

00:14:30.400 --> 00:14:36.400
Fe-leyse bi-refîki'l-mü'minîn. "Şeytan, mü'minlere refik olmaya lâyık değildir."

00:14:36.640 --> 00:14:42.240
 Yani, onu ilminle def et, Allah'ın emrine uy.

00:14:45.800 --> 00:14:48.840
3.  "Hiç kimseye eziyet etme!" Ama ne güzel!

00:14:49.000 --> 00:14:52.720
 Yukardaki nasihatte dedi ki: "Dilini tut!"

00:14:53.720 --> 00:15:01.680
 Burada da diyor ki; "Kimseye ezâ etme!" Kimsenin aleyhinde konuşma demek...

00:15:01.720 --> 00:15:07.360
Aleyhinde konuşursan duyacak insan. Yerin kulağı var diyorlar ya, gelir kulağa.

00:15:07.720 --> 00:15:12.240
Sana karşı bir nefret besler, "Vah, vah! Benim aleyhimde böyle konuşuyormuş." der.

00:15:12.280 --> 00:15:17.400
İnsanın niyeti bozuk tabii. Ben de onun aleyhinde konuşurum. Duramam ki.

00:15:17.800 --> 00:15:20.800
O zaman ben de konuşunca; ben de günahkâr, o da günahkâr.

00:15:20.120 --> 00:15:25.520
 Derken fitne büyür. Kavgalara gider. Ölümlere kadar gider. Onun için, 

00:15:25.640 --> 00:15:31.200
Ve lâ tü'zi ehaden. "Hiç kimseye eziyet etme." dedi. Kimsenin aleyhinde konuşma.

00:15:31.200 --> 00:15:34.800
"Ama kabahati çok!"  Ne yapalım, Allah Gaffar. 

00:15:36.400 --> 00:15:42.120
"Çünkü kimseye eziyet etmek müminlerin işi değil!

00:15:42.720 --> 00:15:47.280
Müminler kimseye eziyet etmez!" Ne güzel nasihatlar! Yâ Rabbi, affet kusurlarımızı!

00:15:47.720 --> 00:15:54.680
Demişler ki:  Es'adü'n-nâs. "Nâsın saîdi." Şimdi Berat gecesi oldu ya;

00:15:54.840 --> 00:16:00.120
saîd ve şakî diye ikiye bölündük. Saîdlerin eline saadet kâğıdı verildi.

00:16:00.280 --> 00:16:02.960
Şakîlerin de ellerine şekavet kağıdı verildi. Şimdi bu diyor ki;

00:16:03.120 --> 00:16:09.920
Es'adü'n-nâs. "İnsanların saîdi, mes'ud olanı kim?" 

00:16:09.960 --> 00:16:16.760
Men lehû kalbün âlimün. "Gönlü var, ilimle, Hak ilmiyle dolu." 

00:16:16.960 --> 00:16:19.240
Ve bedenün sâbirun.

00:16:19.360 --> 00:16:25.440
"Bedeni var, sabırlı. Hastalıklara, rahatsızlıklara, her türlü şeye karşı sabrediyor." 

00:16:25.560 --> 00:16:31.400
Ve kanâatün bimâ fi'l-yed. "Elinde olana da kanaat ediyor.

00:16:31.120 --> 00:16:35.680
Demiyor ki: 'Yahu, öteki yaşıyor; ben de böyle sürüneyim mi?'

00:16:35.960 --> 00:16:37.520
Gözü yok başkasının malında."

00:16:40.600 --> 00:16:44.240
Allah hepimize böyle güzel huylar nasip etsin Mevlâm.

00:16:44.400 --> 00:16:48.680
Bunları yazmışlar ne güzel de, ama kulaklarımıza girmiyor işte. Ne yapalım?

00:16:49.800 --> 00:16:58.400
 İbrâhim-i Nehaî denilen bir büyük var, o da şöyle diyor: İnnemâ heleke men heleke kableküm.

00:16:58.800 --> 00:17:06.440
 Sizden evvel helâk olanlar helâk oldu, bi-selâsi hısâlin. üç şeyden dolayı.

00:17:06.720 --> 00:17:11.240
Sizden evvel helâk olan taife var ya, bir sürü kavimler kaybolmuş gitmiş.

00:17:11.360 --> 00:17:15.120
Onların helâki üç şeyden olmuş:

00:17:15.840 --> 00:17:22.400
 1. Bi-fudli'l-kelâm. Çok konuştuklarından. Çok konuşuyorlar. 

00:17:22.680 --> 00:17:26.760
2. Ve fudli't-taâm. Çok yemek yiyorlar.

00:17:27.640 --> 00:17:39.560
 3. Ve fudli'l-menâm. Çok uyuyorlar. Üç şey: Çok konuşmak, çok yemek ve çok da uyumak.

00:17:39.680 --> 00:17:45.640
 İyi bir şey değilmiş ki sizden evvel helâk olanlar bu üç şeyden dolayı helâk oldular.

00:17:46.280 --> 00:17:55.120
 Çünkü fazla söz senin gönlünü karartır. Allah'ı zikretmeye vakit kalmaz.

00:17:55.280 --> 00:18:03.360
 Halbuki o lisan Allah'ı zikredecektir. Sen onu, boşu boşuna fazla sözlerle vaktini geçirirsin.

00:18:03.440 --> 00:18:11.200
 Çok taam, fazla taam; o da öyledir. Vücutlarımıza ağırlık veriyor, çeşitli hastalıklar getiriyor.

00:18:12.320 --> 00:18:17.520
Peygamberin yediği gibi: İki öğün yer. Bir gün yer, bir gün yemez.

00:18:17.560 --> 00:18:23.320
 Pazartesi perşembeyi bırakmaz, oruç tutar. Bazen üç-beş gün birden tutar.

00:18:23.680 --> 00:18:28.360
Ve bir de, çok uyku! Uykuyu üçe bölmüşler:

00:18:28.480 --> 00:18:38.960
Dört saat, altı saat, sekiz saat. Dört saat, büyüklerin; altı saat, orta insanların;

00:18:39.000 --> 00:18:43.120
sekiz saat de, bizim gibi gafillerin. Ondan fazlası, fazla!

00:18:44.680 --> 00:18:55.240
Yahyâ b. Muaz da diyor ki; 1. Tûbâ li-men terake'd-dünyâ kable en tetrükehû.

00:18:55.440 --> 00:18:57.440
 Dünya seni nasıl olsa bir gün bırakacak.

00:18:57.640 --> 00:19:04.200
 İş bitmez! Bugün bir Şamlı geldi de öyle diyor: "İş bitmez, ölünce biter."

00:19:04.440 --> 00:19:13.440
 Binâenaleyh, "Sen dünyayı terk et, o seni terk etmeden!" Çünkü bir gün bırakacak seni...

00:19:13.560 --> 00:19:17.960
Ölüm gelecek, bırakacak... O seni bırakmadan, sen onu bırak... 

00:19:18.400 --> 00:19:25.800
 2. İkincisi: Ve benâ kabrehû kable en yedhulehû. "Kabrini yap, oraya girmeden evvel..."

00:19:25.640 --> 00:19:31.320
"E, altınla filan mı yaptıracağız?" Yok, öyle değil! Amel-i sâlihlerle kabrini tezyin et!

00:19:31.320 --> 00:19:35.960
O çok paralar harcayıp da, o kabri yaptıranlara yazık... Allah merhamet versin.

00:19:36.120 --> 00:19:42.280
 O tenin toprak oldu, çürüdün gitti. Senin üstündeki mermerin, ziynetin ne kıymeti var?

00:19:42.320 --> 00:19:44.320
Ama saltanatlara meraklı insanlar.

00:19:45.600 --> 00:19:53.920
 Men lem yekün indehû sünnetullah ve sünneti rasûlihî ve sünneti evliyaihî fe-leyse fi yedihî şey'ün.

00:19:54.720 --> 00:20:01.480
 "Şu üç sünnet; Allah'ın sünneti, Peygamber'in sünneti, evliyânın sünneti bir kimsede olmazsa,

00:20:01.520 --> 00:20:09.960
o kimsenin elinde hiçbir şey yok!"  Demişler ki:  Mâ sünnetullah. "Allah'ın sünneti nedir?"

00:20:10.320 --> 00:20:19.400
 Demiş:  Kitmânü's-sırri. "Sırları saklamak." Sırları saklamak Allah'ın sünneti.

00:20:19.120 --> 00:20:26.760
Birisi sana bir şey söyler. Onu kimseye söyleme! Sen de onu sakla! Bu, Allah'ın sünneti.

00:20:26.920 --> 00:20:30.720
Mâ sünnetü'r-Rasûl. "Sünnet-i Resûlullah nedir?" demişler. 

00:20:31.000 --> 00:20:35.800
 Sünnet-i Resûlullah, bak; namazın, öğlenin sünneti var. Akşamın sünneti var. Sabahın sünneti var…

00:20:36.000 --> 00:20:41.480
 Bu sünnetlere sünnet deriz. Abdestin sünneti var. Bunu hep biliyoruz.  Demiş: 

00:20:41.520 --> 00:20:50.880
El-mudârâtü beyne'n-nâs. "İnsanlar arasında gâyet hoş geçinmek, sünnet-i Resûlullahtır."

00:20:52.920 --> 00:20:59.400
 Adamın birisi -işte cahil adam- gelmiş, Efendimiz'in yakasına yapışmış.

00:20:59.200 --> 00:21:07.880
 Biraz da tartmış şöyle. İz etmiş boynuna mübareğin. Tabii etrafında bir sürü ashâb var.

00:21:08.120 --> 00:21:13.680
Buna bir tane tokat patlatabilirdi. Ashabına, "Tutun şu adamı!" diyebilirdi.

00:21:13.760 --> 00:21:20.680
 Yok, hiç onları yapmadı. Ne etti ya? Para istiyormuş. "Verin şunu!" dediler.

00:21:20.720 --> 00:21:29.120
Koyuverdiler, aldı, gitti. Müdârâtün beyne'n-nâs. İnsanlar arasında tatlı geçim!

00:21:29.640 --> 00:21:38.200
 Herkesin mizacına göre. Şimdi onu da diyordum ya. Bir doktor gitmiş köye.

00:21:38.200 --> 00:21:43.280
Köylüyü toplamış. "İşte, hastalık şöyle olur. Bu mikrop buradan gelir, şu mikrop buradan çıkar."

00:21:43.520 --> 00:21:47.920
Köylü... Hiç kulağına bile gitmez onun. Mikroptan filan ne anlayacak? Bir mühendis gider.

00:21:47.960 --> 00:21:51.680
 "Köprü böyle yapılır, bina böyle yapılır…" filân… Köylü anlar mı?

00:21:51.880 --> 00:21:56.680
Ona diyeceksin: "Ekin böyle ekilir, tarla bu zaman sürülür." Ondan anlar.

00:21:56.920 --> 00:22:01.720
Herkesin hâline göre söyleyeceksin! Haline göre.

00:22:02.840 --> 00:22:08.800
 Mâ sünneti evliyâihî. "Sünnet-i evliyâ nedir?" demişler.  Evliyânın da sünneti var!

00:22:08.240 --> 00:22:12.000
Büyüklerin sünnetleri vardır. Bunları da hoş görmek lâzım!

00:22:12.400 --> 00:22:17.840
 Bunun yeri yok kitapta filan deyip de, atlatmamağa çalışmak lâzım! Büyüklerin sünnetleri vardır.

00:22:17.920 --> 00:22:20.840
 O sünnetlere de dikkat etmek lâzım! Neymiş o?

00:22:20.840 --> 00:22:23.160
İhtimâlü'l-ezâ ani'n-nâs.

00:22:23.200 --> 00:22:28.600
Gördün mü, bak yukarda, "Hiç kimseye ezâ etme!" dedi,

00:22:28.760 --> 00:22:35.520
 "Hiç kimsenin aleyhinde konuşma!" dedi. Şimdi burada da "Gelen ezâlara sabret!" diyor.

00:22:35.960 --> 00:22:43.800
Beşer bu. Herkeste bir türlü hilkat var. Kimisi acı söyler, kimisi sert söyler.

00:22:43.120 --> 00:22:48.600
Bunların hepsine ne yapacaksın? İhtimâlü'l-ezâ ani'n-nâs.

00:22:48.640 --> 00:22:53.720
 Sabredeceksin! Allah, cümlemizi bu sabırlı kullarından etsin...

00:22:53.800 --> 00:23:01.960
 Bunlar dilde kolay... Ama bunlar tatbikat ister. Meselâ pehlivan.

00:23:02.240 --> 00:23:05.240
"İşte şöyle vuracaksın, böyle vuracaksın!" demekle olur mu? Olmaz!

00:23:05.360 --> 00:23:10.840
 Çalışacaksın, kuvvetleneceksin de onu yapacaksın. Diğeri doktor.

00:23:10.880 --> 00:23:17.680
Mektepte okuyor ama çıkınca olmuyor. "Üç sene daha çalış da, tatbikat gör de ondan sonra!" diyorlar.

00:23:18.400 --> 00:23:29.920
Diyor ki: Bizden evvelki insanlar, üç şeyle insanlara nasihat ederlerdi. 

00:23:30.240 --> 00:23:36.160
Yetevâsavne bi-selâsi hısâl. "Hep birbirlerine üç şeyden vasiyet ediyorlar."

00:23:36.240 --> 00:23:42.760
 Ve yetekâtebûne bihâ. "Yazıyor altına: Şu üç şeyi yap, şu üç şeyden kaç!"

00:23:44.160 --> 00:23:49.960
 1. Men amile li-âhiretihî kefâhu'llâhu emre dînihî ve dünyâhu.

00:23:50.000 --> 00:23:55.960
"Her kim amel-i âhireti işlerse, Allah'ın emirlerine itaat eder de onun emrettiklerini yaparsa;

00:23:56.000 --> 00:24:03.800
Allah onun dünyasına da, âhiretine de kâfidir!" Dünyada da, âhirette de sıkıntı çekmez.

00:24:03.200 --> 00:24:06.400
Dünyada sıkıntıya gelmez, âhirette de gelmez. 

00:24:06.200 --> 00:24:15.600
2. Ve men ahsene serîretehû ahsene'llahu alâniyetehû. "Her kim içini temiz ederse, güzel ederse içini;

00:24:15.600 --> 00:24:17.400
onun dışını da Allah güzel eder."

00:24:19.440 --> 00:24:24.120
 3. Ve men eslaha mâ beynehû ve beynallah eslaha'llahu

00:24:24.720 --> 00:24:30.920
mâ beynehû ve beyne'n-nâs. "Kim kendisi ile Allah arasını ıslah eder, düzeltirse;

00:24:31.000 --> 00:24:34.480
Allah da insanlarla onun arasını ıslah eder."

00:24:35.800 --> 00:24:37.880
Herkes onu sever, herkes ona saygı gösterir. 

00:24:39.400 --> 00:24:56.160
Ali radıyallahu anh buyuruyor ki: 1. Kün indallahi hayra'n-nâs. "Allahu Celle ve A'lâ'nın indinde nâsın hayırlısı ol!"

00:24:56.240 --> 00:25:02.560
 Hayru'n-nâs men yenfe'u'n-nâs. "Nâsın hayırlısı, insanlara hayrı dokunandır."

00:25:02.600 --> 00:25:09.520
 Hayırların en büyüğü, en iyisi insanlara imanı telkin eden, imanı aşılayan,

00:25:09.640 --> 00:25:12.480
imanı onda tekemmül ettirmeye çalışan faaliyetlerdir. 

00:25:12.800 --> 00:25:23.280
2. Ve kün inde'n-nefsi şerra'n-nâs. "Nefsine göre de, en şerli bir mahlûk bil kendini!"

00:25:23.880 --> 00:25:27.000
3. Ve kün inde'n-nâs raculen mine'n-nâs.

00:25:27.240 --> 00:25:32.800
"İnsanlar arasında da, kendine hiç paye verme! İnsanlardan bir insan ol!

00:25:33.120 --> 00:25:40.680
'Ben alimim, ben fazılım, ben şöyleyim, ben böyleyim…' deme, 'Herkes nasılsa, ben de öyleyim' de!

00:25:45.920 --> 00:25:50.840
Üzeyr aleyhisselam var, Cenâb-ı Hak ona vahyediyor, diyor ki;

00:25:51.600 --> 00:25:57.000
1. Yâ Üzeyr izâ eznebte zenben sağîran. "Ufak bir günah işlediğin zaman…"

00:25:57.920 --> 00:26:04.520
 Günahın büyüğü var, küçüğü var. Meselâ, gözlerle harama bakmak küçük bir günah.

00:26:05.160 --> 00:26:10.760
 Ama, bu büyük günahları çeker diyor. Büyük günahları çekici...

00:26:10.800 --> 00:26:14.800
 Bu, kendisi ufak, ama büyük günahlara vesile olur.

00:26:14.360 --> 00:26:19.400
 Fe lâ tenzur ile sığarihî. "Onun ufaklığına bakma sen!

00:26:19.680 --> 00:26:22.560
Sen ufak günah işledin ama, onun ufaklığına bakma;"

00:26:22.600 --> 00:26:27.400
Ve'nzur ilâ meni'llezî eznebte lehû. "onu kime karşı yaptığına bak!

00:26:27.720 --> 00:26:32.400
Bu günahı kime karşı yaptığına bak, ufaklığına bakma!"

00:26:32.360 --> 00:26:39.200
2. Ve izâ esâbeke hayrun. "Eğer bir hayır isabet ederse sana,"

00:26:39.240 --> 00:26:47.000
 Yesîrun. "ama az bir şey, az bir hayır geldi." Ve lâ tenzur ilâ sığarihî.

00:26:47.160 --> 00:26:51.520
"Onun da azlığına bakma!" Meselâ, bugün birisi beş kuruş verdi.

00:26:51.760 --> 00:26:58.560
 Bugünün çocuğu da almıyor ya onu - onun azlığına bakma. Onu sana gönderene bak!

00:26:58.760 --> 00:27:02.960
Onu sana gönderen, onu münâsib görmüş göndermiş. Hiç sesini çıkarma!

00:27:04.440 --> 00:27:13.280
 Ve'nzur ilâ meni'llezî rezakake. Onu, o rızkı sana gönderene bak! Az gelmiş.

00:27:13.320 --> 00:27:15.720
Ama gönderen az vermiş, ne yapalım?

00:27:15.840 --> 00:27:21.400
Çok gelince sevinirsin ama, gönderen çok da gönderir az da gönderir. O da onun bir hikmeti.

00:27:21.360 --> 00:27:27.800
 3. Ve izâ esâbeke beliyyetün. "Eğer sana bir belâ, bir musibet gelirse;"

00:27:27.240 --> 00:27:32.840
Ve lâ teşkünî ilâ halkî. "halka karşı beni şikâyet etme! '

00:27:34.160 --> 00:27:39.120
Halka karşı şikâyetçi olma. Vay vay diye bağırıp da, ortalıkta tellallık yapma."

00:27:39.440 --> 00:27:47.360
 Kemâ lâ eşkûke ilâ melâiketî izâ saidet ileyye mesâvik. "Senin günahların bana geliyor.

00:27:47.520 --> 00:27:52.760
Senin günahların bana gelince ben de, 'Kulum ne fenalıklar yapıyor!' diye meleklere şikâyet etmiyorum ki!

00:27:52.880 --> 00:27:58.640
Ben seni nasıl şikâyet etmiyorsam, sen de halka beni şikâyet etme!"

00:28:00.160 --> 00:28:02.680
 Allah cümlemizi affetsin. (Ezan okunmaya başladı.Eşhedü enne Muhammede'r-Rasûlullah'a gelince, iki ellerini bir araya getirip, başparmak tırnaklarını öpüp gözlerine sürdüler. Sonra dediler ki:) Bu, Ebû Bekr-i Sıddîk hazretlerinin sünnetidir. "Kurrate aynî habîbî yâ Resûlallah!" diyerek böyle yapardı.

00:28:03.160 --> 00:28:08.800
Sübhâne Rabbiye'l-aliyyi'l-a'lel-Vehhâb. el-Hamdü lillâhi hakka hamdihî,

00:28:08.880 --> 00:28:15.640
ve's-salâtü ve's-selâmü alâ hayra halkıhî Muhammedin ve âlihî ve sahbihî ecmaîn.

00:28:15.720 --> 00:28:23.400
Yâ Rabbi, bu okuduklarımızdan hâsıl olan sevapları, sevgili Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem

00:28:23.640 --> 00:28:28.520
 Efendimiz hazretlerinin ve bi'l-cümle peygamberân-ı izâm hazerâtının evlâd, ezvâc, ashâb ve etbâlarının;

00:28:28.680 --> 00:28:34.920
bu ana kadar geçmiş olan bi'l-cümle mü'minîn ü mü'minât ve meşâyih-i izâm hazerâtının ruhlarıyla beraber,

00:28:35.240 --> 00:28:41.680
Halid b. Zeyd Ebû Eyyûb el-Ensârî hazretlerinin ruhu ile, bi'l-umum ashâb-ı güzîn rıdvanullahi tealâ aleyhim ecmaîn;

00:28:42.320 --> 00:28:45.440
 selâtîn-i mâzıyyenin ruhlarıyla birlikte İskender Paşa'nın ruhu ile,

00:28:45.560 --> 00:28:52.360
bi'l-umum ashâb-ı hayrâtın da ruhlarına; bâhusus hâzırûn ve cemaat kardeşlerimizin geçmişlerimizin

00:28:52.360 --> 00:28:55.760
 ve geçmişlerinin ruhlarına ayrı ayrı hediye eyledik, Mevlâ vâsıl eyleye...

00:28:56.520 --> 00:29:02.760
Cümlesinin ruhlarını mesrûr, kabirlerini pürnûr, makamlarını âlî, derecelerini yüksek eyleyip.

00:29:02.960 --> 00:29:06.720
 seyyiâtlarımızı ve seyyiâtlarını da hasenâta tebdil eyleye...

00:29:07.800 --> 00:29:13.000
Bizler dahi onlar gibi bu dâr-ı dünyadan göç vakti gelince, cümlemize az ağrı, âsân ölüm,

00:29:13.240 --> 00:29:20.800
 kâmil bir iman ile ve buyurun, "Eşhedü en lâ ilâhe illallah

00:29:20.920 --> 00:29:28.520
 ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve rasûlühû" kelime-i tayyibe-i münciyesini de cân u yürekten

00:29:28.560 --> 00:29:34.480
söyleye söyleye, çene kapayıp göz yummayı Mevlâ cümle ümmet-i Muhammed'e, bizlere de nasîb ü müyesser eyleye...

00:29:35.000 --> 00:29:39.960
Allâhümmec'alnâ mine't-tevvâbîn. Ve'c'alnâ mine'l-mütetahhirîn.

00:29:40.280 --> 00:29:48.240
Ve'c'alnâ min ibâdike's-sâlihîn. Ve'c'alnâ mine'llezîne lâ havfün aleyhim ve lâ hüm yahzenûn.

00:29:48.440 --> 00:29:54.880
 Allâhümmehdinâ min indik. Ve efid aleynâ min fadlik. Ve esbiğ aleynâ min rahmetik.

00:29:55.800 --> 00:29:59.400
Ve enzil aleynâ min berekâtik. Allâhümme innâ nes'elüke temâme'n-ni'meh.

00:29:59.600 --> 00:30:07.400
Ve devâme'l-afiyeh. Ve hüsne'l-hâtimeh. Bi-hürmeti'l-Fâtihah!.