WEBVTT 00:00:00.388 --> 00:00:04.857 Allah'a hamd ü senâlar olsun. Salonlar dolusu dostlarla 00:00:09.277 --> 00:00:14.390 sevdiğimiz kimselerle sevilen bir konuyu konuşmak üzere bir aradayız. 00:00:16.101 --> 00:00:32.150 Toplantıyı tertip eden derneğe teşekkürlerimi arzederim. Hepinize "hoş geldin" derim. 00:00:32.447 --> 00:00:36.511 Allahu Teâlâ hazretlerinin selâmı rahmeti bereketi üzerinize olsun. 00:00:37.991 --> 00:00:42.413 Rabbimiz iki cihanda cümlenizi her türlü hayırlara nail eylesin. 00:00:43.910 --> 00:00:47.480 Tasavvufun boyutları.. 00:00:48.413 --> 00:00:56.261 Boyut, eskilerin ‘bo'ut' dediği, bizim ‘buut' diye iki ‘u' ile söylediğimiz çoğulu 00:00:56.287 --> 00:01:11.677 ebad hacmini gösterecek bir konuşma genişliği. 00:01:12.560 --> 00:01:18.574 Enini boyunu ve bir de derinliğini gösterecek bir konuşma olması lazım. 00:01:19.251 --> 00:01:22.281 Tasavvufun tarifine girmeyeceğim. 00:01:22.837 --> 00:01:27.760 Anlaşılacak birtakım olaylar üzerinde durarak başlamak istiyorum. 00:01:30.326 --> 00:01:38.402 Tasavvufun bir boyutu zaman boyutu ise 00:01:41.487 --> 00:01:50.973 bu boyut, ebü'l-beşer ilk peygamber Hazreti Âdem aleyhisselam'dan kıyamete kadardır. 00:01:55.637 --> 00:02:04.373 Tasavvufî meseleler problemler Hz. Âdem atamızdan ve evladı Habil ve Kabil'den başlıyor. 00:02:05.258 --> 00:02:10.166 Bu konuda Akif İnan kardeşimiz bendenizle bir röportaj yapmıştı. 00:02:11.340 --> 00:02:23.830 Orada dedim ki; "Tasavvuf insan ile Mevlâsı arasında bir bağlantı olduğu için 00:02:23.448 --> 00:02:35.468 insan oldukça var olan bir olgu. Fakat ben Hz. Peygamber'den önceki tasavvufla ilgilenmiyorum; 00:02:36.149 --> 00:02:44.484 özellikle ilgilenmiyorum. Çünkü istiyorum ki tasavvuf 00:02:44.491 --> 00:02:51.855 sadece Peygamber sallallahu aleyhi vesellem Efendimiz' in bize öğrettiği şekliyle 00:02:51.855 --> 00:02:59.754 benim içime yerleşsin. Yabancı tarifler, yabancı bilgiler beynimi meşgul etmesin. 00:03:00.556 --> 00:03:09.136 Benim ilgimi başka noktalara kaydırmasın diye Peygamber Efendimiz'den zamanımıza kadar kestim. 00:03:18.404 --> 00:03:32.646 Tasavvufun çeşitlilik boyutu da vardır. Hiç şüphe yok; kesin olarak ortada olan bir olgu, vâkıa. 00:03:34.885 --> 00:03:41.702 Kuzey Afrika tasavvufuyla Anadolu tasavvufu, Orta Asya tasavvufuyla Yemen tasavvufu 00:03:42.632 --> 00:03:50.234 Hint tasavvufu, Hindistan'daki müslümünların tasavvufu arasında bile nüanslar, farklar vardır. 00:03:55.910 --> 00:04:05.957 Ben bu çeşitler içinde yolunu kaydırmış olanlarla da ilgilenmek istemiyorum. 00:04:08.472 --> 00:04:15.988 Sünnet-i seniyye çizgisinde yürüyen, bozulmamış; pınardan pırıl pırıl nebean etmiş 00:04:16.830 --> 00:04:28.568 fışkırmış ve hiçbir katkı katılmadan arı ve duru bir şekilde gelmiş olan tasavvufu öğrenmek 00:04:28.751 --> 00:04:32.526 konuşmak ve onun üzerinde sohbet etmek istiyorum. 00:04:35.166 --> 00:04:44.644 Batılıların ilgilendiği bir konu. Onlar da meselenin yakasını bırakmamışlar, çalışıyorlar. 00:04:45.771 --> 00:04:52.566 Transandantal meditasyon çalışmaları, hepinizin bildiği çalışmalar. 00:04:53.843 --> 00:05:02.382 Hint yogilerinin Amerika'da, Avrupa'da moda olan çalışmaları. Onlar da beni ilgilendirmiyor. 00:05:04.677 --> 00:05:10.273 Peygamber Efendimiz'den ve ona bağlı mübarek büyüklerimizden 00:05:11.472 --> 00:05:15.915 bize kadar gelen sâfî ve temiz tasavvuf. 00:05:17.984 --> 00:05:23.303 Tasavvufun mekân boyutu da tariflere sığmayacak kadar geniş. 00:05:25.160 --> 00:05:38.957 Endülüs'te bir büyük zirve Muhyiddin İbnü'l-Arâbî. Endülüs'ten, bilinen dünyanın şarkına 00:05:39.195 --> 00:05:46.536 Orta Asya'ya kadar, Sibirya bozkırlarından Hindistan'a Yemen'e kadar 00:05:47.583 --> 00:05:58.155 Balkanlar'dan Afrika'ya Afrika'nın güneyine, adalara kadar. Demek ki tüm İslâm tarihi bir boyut. 00:05:58.727 --> 00:06:01.773 Tüm İslâm âlemi diğer bir boyut. 00:06:05.297 --> 00:06:13.190 Tasavvufun konusu da derinlemesine bir boyut olarak düşünülecek olursa; 00:06:16.549 --> 00:06:26.865 tabii en asaletli, en değerli konu olan Allah'ı bilmek konusu ki mârifetullah 00:06:26.874 --> 00:06:31.573 veya irfan diye literatüre intikal etmiş. 00:06:34.859 --> 00:06:42.764 Tabii Allah'ı bilen insan, âdetullahı, hükmullahı bilen insan 00:06:44.640 --> 00:06:51.904 muhabbetullahla birlikte haşyetullaha da sahip olur, takvallaha da sahip olur 00:06:57.361 --> 00:07:08.534 ve Allah'ın razı olması için neler gerektiğini düşünür. 00:07:08.846 --> 00:07:20.884 O bakımdan konusu en yüksek olmakla bu kelimelerin ifade ettiği geniş sahalara yayılıyor. 00:07:22.411 --> 00:07:37.820 Bu konuya götürücü temeller olarak nefsin, kişinin enesinin egosunun terbiyesi 00:07:38.273 --> 00:07:44.989 riyâzetle ve daha başka usullerle tasfiyesi, tezkiyesi 00:07:45.250 --> 00:07:51.548 temizlenmesi nefsin müslüman edilmesi meselesi 00:07:53.620 --> 00:08:06.683 insanın altıncı ve en kıymetli duyusu olan gönlünün pasının silinmesi, kalbinin tasfiye edilmesi 00:08:06.986 --> 00:08:18.141 ve kalp âyinesinin ilâhî tecellîleri gösterecek hale gelmesi. 00:08:19.443 --> 00:08:33.387 Bunun sağlanması için ahlâkın bahis konusu edilmesi, incelenmesi, kötü ahlâkın sıralanması 00:08:33.739 --> 00:08:41.880 bunlardan kurtuluş çarelerinin aranması; iyi ahlâkın öğrenilmesi, tespit edilmesi 00:08:42.500 --> 00:08:47.243 bunların ihtisap edilmesi, insanda içinde yerleşmiş bir sıfat haline gelmesi 00:08:47.264 --> 00:08:55.762 için yapılacak çalışmalar yine tasavvufun içinde derinliğine konular. 00:08:57.795 --> 00:09:12.516 Tasavvuf ilm-i ahvâl-i kalb, fıkh-ı bâtın ve ihsan ilmi diye tarif edildiği için 00:09:13.417 --> 00:09:19.238 insanın bütün fiilleri, kalbiyle ilgili yönü dolayısıyla bütün harekât 00:09:19.238 --> 00:09:28.222 sekanât ve muamelâtı, ahvâli ve hâlâtı hepsi bu konunun içine giriyor. 00:09:31.891 --> 00:09:38.942 Demek ki zaman boyutu İslâm tarihi, mekân boyutu İslâm ülkeleri 00:09:40.188 --> 00:09:47.929 mevzu boyutu ise insanın bütün fiilleri, hareketleri, amaçları ve gayeleri. 00:09:47.922 --> 00:09:53.918 Gayesinin en yükseği olan Allah'ı tanıma, mârifetullah ve muhabbetullah. 00:09:54.487 --> 00:10:03.940 Böyle büyük boyutlu ve derin bir konuyu kısa sürede anlatmak nasıl mümkün olur? Takdir edersiniz. 00:10:06.832 --> 00:10:16.769 Bu konunun muazzamlığı karşısında ben kendi kendime kestirme, pratik ve hatırda kalacak bir yol düşündüm; 00:10:18.826 --> 00:10:21.139 izin verirseniz öyle yürüyeceğim. 00:10:21.907 --> 00:10:24.242 Camilerin mihraplarında; 00:10:24.925 --> 00:10:31.436 Bi'smillâhirrahmânirrahîm. Küllemâ dehale aleyhâ zekeriyye'l-mihrâb yazar. 00:10:32.620 --> 00:10:40.719 Arkasında vecede indehâ rızkâ vardır. İnsanda merak olması lazım; 00:10:41.106 --> 00:10:49.565 her şeyi sormalı, öğrenmeli. Ne demek küllemâ aleyhâ zekeriyye'l-mihrâbe vecede indehâ rızkâ? 00:10:50.931 --> 00:11:00.124 Niye mihrabın üstüne bu yazılmış. Bu âyet-i kerîme Hz. İsa aleyhisselam'ın mübarek 00:11:00.743 --> 00:11:07.957 betül, pak damen vâlide-i kerîmesi Meryem anamız hakkındadır. 00:11:09.153 --> 00:11:14.255 Mihrap kelimesi geçtiği için mihrabın üstüne konulması bir nükte olmuştur. 00:11:14.786 --> 00:11:23.310 Ama Hz. Meryem validemizin ibadethanesinde Allah'la nasıl güzel bir kulluk 00:11:23.822 --> 00:11:30.885 alakası içinde ibadet ettiğini hatırlatıp, "Siz de bu mekânda 00:11:31.260 --> 00:11:39.404 peygamber anneleri gibi öylesine güzel ibadet edin." mânasını taşıyor ama olay 00:11:40.436 --> 00:11:49.363 bir olağanüstü hadise. Kur'ân-ı Kerim bu olağanüstü olayı bize ispatlıyor, bildiriyor. 00:11:50.740 --> 00:12:03.955 Hepimiz çeşitli ilimlerde senelerini harcamış kimseleriz. Yirminci yüzyılın ilmini, teknolojisini gördük. 00:12:08.420 --> 00:12:13.921 Dünya ve feza hakkında çok yeni bilgilere sahibiz. 00:12:16.109 --> 00:12:23.122 Zekeriya aleyhisselam hiç kimsenin giremediği yalnız kendisinin yiyecek götürmek 00:12:23.106 --> 00:12:29.501 meselesini anlamak ihtiyacı olup olmadığını sormak için yanına girebildiği 00:12:30.866 --> 00:12:34.812 Meryem validemizin odasına gittiği zaman… Kapılar kilitli 00:12:34.815 --> 00:12:43.787 ve kimsenin girmesi mümkün olmayan bir ibadethane. Meryem validemiz niye böyle bir ibadete çekilmiş? 00:12:44.100 --> 00:12:48.507 Çünkü annesi o doğmadan önce, "Yâ Rabbi! Bu doğacak yavrumu senin 00:12:48.887 --> 00:12:54.613 ibadethanene muharrar olarak hibe edeceğim, vakfedeceğim. 00:12:54.773 --> 00:13:03.698 Bu yavrum senin dinine, mabedine, din adamlarına hizmet edecek bir kimse olsun. 00:13:03.698 --> 00:13:08.267 Onu ibadethaneye vakfedeceğim." buyurduğu için vakıf bir hatun 00:13:08.393 --> 00:13:13.934 Allah yoluna vakfedilmiş bir hatun. Elbette ibadetle meşgul olacak. 00:13:13.959 --> 00:13:23.958 Onun için ona öyle bir mekân sağlanmış. Zekeriya aleyhisselam da teyzesinin kocası, peygamber. 00:13:24.850 --> 00:13:34.792 Küllemâ dehale aleyhâ, "Meryem validemizin yanına ne zaman girse" Vecede indehâ rızkâ. 00:13:35.121 --> 00:13:40.152 "Orada birtakım yiyecekleri konulmuş görürdü." 00:13:40.366 --> 00:13:43.937 Kendisinden başka kimsenin gelmesi mümkün değildi. Kim getirdi? 00:13:44.540 --> 00:13:50.439 O mevsimde orada bulunan meyveler değil. Nereden geldi? Nasıl oldu? 00:13:51.364 --> 00:14:01.141 Herhalde yarı taltif yarı merak olmalı, soruyor: Yâ meryamü ennâ leki hazâ, "Ey Meryem! 00:14:01.864 --> 00:14:05.129 Bu gıdalar, bu rızıklar sana nereden geliyor?" 00:14:05.932 --> 00:14:10.490 O da peygamber, o da bu işlerin aşinası ama soruyor. Diyor ki; 00:14:10.510 --> 00:14:15.614 kâlet hüve min indi'l-lâh Meryem validemiz diyor ki; "Allah tarafından geliyor." 00:14:16.459 --> 00:14:22.993 Şeklini bilmem, fiziki ve kimyevi durumunu anlamam ama Allah tarafından hâsıl oluyor 00:14:22.993 --> 00:14:27.264 yanıma geliyor. İnne'l-lâhe yerzüku men yeşâü bi-gayri hisâb. 00:14:27.378 --> 00:14:35.616 "Allah kullarını işte böyle kapalı bir mekânda, hiç kimsenin aklının ermeyeceği şekilde 00:14:35.965 --> 00:14:43.819 böyle gözle görülür elle tutulur nimetlerle rızıklandırır, rızıklandırıyor." 00:14:45.684 --> 00:14:49.401 Süleyman aleyhisselam'ın Saba melikesi Belkıs'la hikâyesi vardır. 00:14:51.337 --> 00:14:57.470 Saba melikesinin ve kavminin aya ve güneşe taptığını öğrenince 00:14:57.542 --> 00:15:00.107 bir peygamber olarak onlara haber gönderiyor. 00:15:01.556 --> 00:15:05.814 Müslüman olmalarını, Allah'ın varlığını kabul etmelerini söylüyor. 00:15:06.473 --> 00:15:11.780 Çeşitli yazışmalardan sonra Saba melikesi maiyetiyle beraber Yemen'den kalkıp 00:15:11.814 --> 00:15:18.811 Filistin'e Süleyman aleyhisselam'ın ülkesine gelmeye karar veriyor. 00:15:19.112 --> 00:15:21.943 Ama Süleyman aleyhisselam Filistin'den diyor ki; 00:15:22.222 --> 00:15:26.780 "Ey ashabım! Bu hatun, bu kraliçe Yemen'den kalkıp buraya gelecek 00:15:26.871 --> 00:15:33.427 ama içinizden kim o gelmeden evvel onun tahtını buraya getirir?" diye soruyor. 00:15:34.366 --> 00:15:41.364 Ve ashabından veziri Âsaf b. Bahiya tahtı getiriyor. 00:15:41.495 --> 00:15:47.404 Felemmâ reâhü müstekırran indehû. "Süleyman aleyhisselam tahtı öyle yanında 00:15:47.742 --> 00:15:55.361 mücessem haliyle gelmiş görünce" kâle hazâ min fazli rabbî. 00:15:55.536 --> 00:15:59.500 "Bu, Allah'ın çok büyük bir lütfu, ikramı" diyor. 00:16:00.381 --> 00:16:06.999 Bunun maddi bir olay olduğunu Saba melikesinin günler sonra 00:16:07.174 --> 00:16:12.616 Süleyman aleyhisselam'ın sarayına geldiği zaman söylediği sözlerden anlıyoruz. 00:16:13.222 --> 00:16:17.813 E hakezâ arşüki. "Ey Saba melikesi Belkıs! 00:16:18.417 --> 00:16:22.775 Senin memleketinde bıraktığın tahtın buna benziyor muydu, böyle miydi?" 00:16:23.441 --> 00:16:30.475 Kâlet ke-ennehû hüve "Ne demek benzemek sanki ta kendisi" diyor. 00:16:34.493 --> 00:16:45.697 Aylarca uzakta olan mesafeden sahabesi, veziri Âsaf'ın o tahtı buraya getirmesi 00:16:45.745 --> 00:16:50.687 Kur'ân-ı Kerîm'in açıkça beyan ettiği bir olağanüstü olay. 00:16:51.638 --> 00:17:00.549 Hz. Ömer'in İran'daki komutanına Medine'deki minberden seslenmesi tarih kitaplarına geçmiştir. 00:17:02.668 --> 00:17:11.250 "Ya Sâriye! İle'l-cebel." -Ey komutan, düşman arkanı çeviriyor; dağ tarafına doğru sızmağa çalışıyor 00:17:11.297 --> 00:17:17.335 dağa dikkat et, kendini kolla, dağdan yana tehlike olabilir- diye 00:17:18.460 --> 00:17:21.100 Sâriye aylar sonra Medine'ye geldiği zaman diyor ki; 00:17:21.170 --> 00:17:28.705 "Evet ben düşmanla savaşırken Ömer'in sesini duydum. ‘Ey Sariye! Dağa dikkat et." dedi. 00:17:28.734 --> 00:17:33.329 Hakikaten ben de tedbirimi aldım, düşmanın bizi çevirmesini engelledim 00:17:33.647 --> 00:17:36.510 ve Allah'ın lütfuyla düşmanı yendik." diyor. 00:17:37.759 --> 00:17:46.483 Sahabeden bir kişi Hz. Osman radıyallahu anh'ın yanına geliyor. 00:17:47.505 --> 00:17:57.603 Hz. Osman radıyallahu anh ona diyor ki; "Senin gözünde zina izleri, zina emareleri görüyorum." 00:17:59.610 --> 00:18:06.194 Adam sarsılıyor, diyor ki; "Yâ Osman, yâ Emîre'l-Mü'minîn yoksa Peygamberlik kesilmedi mi? 00:18:08.344 --> 00:18:12.646 Peygamber Efendimiz vefat etti, Ebû Bekir es-Sıddîk halife oldu vefat etti 00:18:12.790 --> 00:18:21.119 Ömerü'l-Fâruk halife oldu vefat etti, bu ne haldir yoksa Peygamberlik kesilmedi mi?" 00:18:21.549 --> 00:18:26.521 Evet hakikaten de o sahabi yolda gelirken açık olan kapıdan bakmaması gereken bir evin içine bakmış. 00:18:26.886 --> 00:18:33.790 Onun için halife Osman-ı Zinnûreyn; "Senin gözünde zina izleri görüyorum." diyebiliyor. 00:18:34.640 --> 00:18:41.450 Göz aynı göz. Bize göre, bizim bakışımıza göre aynı göz ama onun üzerinde günah bir tesir bırakmış; 00:18:41.284 --> 00:18:45.573 o tesiri Hz. Osman müşahede ediyor. Sahibi söylemeden; 00:18:45.839 --> 00:18:49.584 "Senin gözünde zina izleri görüyorum." diyor. 00:18:55.228 --> 00:19:05.478 Abdülkadir-i Geylânî Hazretlerinin makamına kendisinden sonra Şeyh Osman diye bir zât-muhterem nice yıllar sonra oturmuş. 00:19:06.914 --> 00:19:17.899 Vazifeyi devam ettiriyor; dervişleri irşada çalışıyor. Ramazan'da halife tarafından davet olunmuş 00:19:19.438 --> 00:19:28.267 "Bu akşam bize, saraya gelin iftarı beraber yapalım; cami cemaati hepsi buyursun." diye davet vâki olmuş. 00:19:29.556 --> 00:19:37.170 İkindi namazından sonra, "Ey cemaat! Halife Emîre'l-mü'minîn bizi sarayına iftara davet etti. 00:19:39.281 --> 00:19:49.759 Buyurun beraber gidelim." diyor. Cemaatten yabancı, garip tavırlı bir adam var. Şöyle yayılarak oturmuş. 00:19:50.152 --> 00:20:05.299 Diyor ki "Yâ Şeyh! Ben gitmiyorum, bana biraz aside tatlısı getir, sen kendin nereye gidersen git." diyor. 00:20:05.419 --> 00:20:12.590 Aside hurmayla unla yapılan o zamanın tatlılarından bir tatlı. 00:20:13.899 --> 00:20:18.442 Herkes garip garip bakıyor. Bir kere küçüğün büyüğe emretmesi olmaz. 00:20:18.799 --> 00:20:24.670 Bu nasıl bir insan ki şeyh efendiye böyle söylüyor. 00:20:24.439 --> 00:20:30.500 Sonra davete icabet etmek lazım, sünnettir. Niye davete icabet etmiyor? 00:20:30.648 --> 00:20:37.217 Herkes "Herhalde aklından bir zoru var." diye düşünüyorlar. 00:20:37.344 --> 00:20:40.210 Ve kalkıp davete gidiyorlar. Camide kimse kalmıyor. 00:20:40.791 --> 00:20:48.830 O adam gitmemiş, oturmuş. İftarı yapıyorlar, beraberce teravih namazı kılıyorlar. 00:20:49.420 --> 00:20:55.530 Şeyh efendi evine gidiyor. Erkence yatıyor ki sahura kalksın. 00:20:55.530 --> 00:20:58.182 Tabii ondan sonra da camide vazifeleri vardır. 00:21:00.164 --> 00:21:08.600 Rüyasında çok mübarek bir topluluk ve kalabalık görüyor. "Kim bunlar?" diye soruyor. 00:21:08.600 --> 00:21:16.153 Diyorlar ki; "Bunlar yüzyirmidörtbin peygamber salevâtullâhi ve selâmühû aleyhim ecmaîn." 00:21:16.799 --> 00:21:22.364 Bir tanesine bakıyor ki çok nuranî, çok muhteşem, çok güzel. "Bu kim?" 00:21:22.698 --> 00:21:27.281 "Server-i Kâinat Muhammed-i Mustafa aleyhisselatü vesselam. 00:21:27.765 --> 00:21:32.793 Rüyada "Aman ne devlet ne şeref!" diye elini ayağını öpmeğe koşuyor. 00:21:33.550 --> 00:21:38.274 Fakat Peygamber Efendimiz kaşlarını çatmış olarak diyor ki 00:21:39.598 --> 00:21:47.984 "Bizim sevdiğimiz bir kişi mübarek ramazan gününde senden bir aside tatlısı istedi, vermedin." 00:21:49.455 --> 00:21:58.579 "Eyvah!" Efendimiz'in bu siteminden fevkalade üzülüyor ve heyecanından ter içinde uyanıyor. 00:21:58.619 --> 00:22:06.422 Bakıyor ki yatalı daha kısa bir zaman geçmiş. Hemen yataktan fırlıyor, camiye gidiyor. 00:22:06.516 --> 00:22:14.896 Bakıyor ki o şahıs da camiden çıkmış, ay aydınlığında sokağın öbür ucuna doğru varmış yürümüş. 00:22:15.325 --> 00:22:21.914 Diyor ki; "Dur, gitme! Sana aside tatlısı getireceğim, ne istersen getireceğim. 00:22:22.297 --> 00:22:23.747 Ama gitme beni affet!"diye bağırıyor arkasından. 00:22:26.454 --> 00:22:29.564 O da köşeye kadar gelince duruyor, şöyle arkasına bakıyor. 00:22:30.960 --> 00:22:37.244 "Demek ki günün birinde fakirin birisi senden bir şey istese 00:22:38.180 --> 00:22:43.293 yüzyirmidörtbin peygamberi şahit getirmeyince vermeyeceksin öyle mi?" diyor, köşeyi dönüyor. 00:22:43.294 --> 00:22:50.797 Bu da tabii arkasından köşeye kadar gidiyor bakıyor ama kimse yok. Yani göremiyor yahut yetişemiyor. 00:22:51.375 --> 00:23:00.918 Risale-i Kuşeyrî'de okumuştum. Evliyâullahtan birisinin bir menkıbesi var. 00:23:02.314 --> 00:23:08.709 Evinde dururken kendisi birisine anlatıyor 00:23:08.734 --> 00:23:12.540 "Bugün fena halde bir imtihan geçirdim ve maalesef kaybettim" diyor 00:23:12.557 --> 00:23:19.897 ve nasıl olduğunu anlatıyor: Evimde duruyordum; içimden bir ses bana "sen cimrisin!" dedi. 00:23:20.564 --> 00:23:25.492 "Hayır cimri değilim. Allah'ın izniyle eli açık bir kimseyim, vermeye çalışırım. 00:23:26.160 --> 00:23:29.553 Hayır hasenât yapmaya, sadaka vermeye çalışırım." 00:23:29.717 --> 00:23:35.787 Yine aynı ses; "Hayır! Sen cimrisin." dedi. "Allah Allah!" Biraz sonra kapı çalındı. 00:23:36.151 --> 00:23:44.725 Halife bir kese para göndermiş. "Şeyh Efendi bunu alsın; nereye isterse harcasın 00:23:44.725 --> 00:23:47.596 İster kendisine kalsın, ister birisine versin." 00:23:47.472 --> 00:23:51.315 Keseyi alıyor, içinden bir ses ona "cimrisin" dedi diye 00:23:51.616 --> 00:23:54.256 "Çıkayım şu keseyi Allah rızası için dağıtayım." diyor. 00:23:55.296 --> 00:24:06.280 Hanesinden çıkıyor bakıyor ki sokağın köşesinde berber bir oturağın üstüne birisini oturtmuş tıraş ediyor. 00:24:06.391 --> 00:24:10.590 Fakir bir kimse, hırpani kılıklı. 00:24:13.184 --> 00:24:22.770 "Tamam şu fakire vereyim. Bak hırpâni, saçı başı darmadağın, üstü başı lime lime. Bu keseyi buna vereyim." diyor. 00:24:22.762 --> 00:24:28.296 Yanına kadar gidiyor "Buyur! Şunu al" diyor. 00:24:29.256 --> 00:24:38.189 Traş olan fakir; "Ben istemem, ustaya ver onu" diyor 00:24:38.911 --> 00:24:46.666 "Efendi; Bu berber ustasına çok gelir." diyor. Kıymetli para, belki de bir kese altın. 00:24:48.324 --> 00:24:55.748 Berber ücretinden fazla, ustaya fazla gelir. Adam yapıştırıyor cevabı 00:24:55.962 --> 00:24:58.945 "Deminden beri, evin içinden beri ben sana ‘cimrisin' demiyor muydum?" 00:25:07.657 --> 00:25:13.529 Süfyânî Sevrî ile Abdullah b. Mübarek'in macerasını da okumuştum; hoşuma gidiyor. 00:25:14.688 --> 00:25:23.317 Abdullah b. Mübarek mutasavvıf âlim, fâzıl, kâmil, zamanın yegânesi, çok büyük bir zat. 00:25:24.325 --> 00:25:28.188 Hadîs-i şerîfleri okuturmuş. Süfyan-ı Sevrî de mezhep imamı 00:25:28.530 --> 00:25:36.493 fakih, çok büyük bir zat. Onu dinlemeye gelirmiş. Bir gün diyor ki Süfyan-ı Sevrî 00:25:38.119 --> 00:25:44.440 "Bundan sonra senin evine bu hadîs-i şerîfleri dinlemeye gelmeyeceğim; kızdım" diyor. 00:25:45.176 --> 00:25:46.763 "Hayrola niye kızdın?" 00:25:48.300 --> 00:25:59.405 "Cariyelerin evin üstünden bana seslendiler; bana âşık olduklarını söylediler. 00:25:59.992 --> 00:26:03.801 Yanlarına gelmemi istediler. Böyle edepsizlik olur mu? 00:26:03.895 --> 00:26:09.202 Cariyelerine bile sahip olamıyorsun. Burası ilim meclisi midir, başka bir şey midir? 00:26:09.456 --> 00:26:14.970 Bir daha senin evine gelmeyeceğim." diyor. Abdullah b. Mübarek boynunu büküp duruyor 00:26:14.407 --> 00:26:20.795 bir şey demiyor. Süfyân-ı Sevrî hazretleri sinirli bir şekilde kalkıp gidiyor. 00:26:21.200 --> 00:26:24.915 Biraz sonra Abdullah b. Mübarek diyor ki; 00:26:25.732 --> 00:26:30.889 "Kalkın, Süfyân-ı Sevrî hazretlerinin cenazesini kılmaya gidelim." diyor. 00:26:33.199 --> 00:26:39.140 Kalkıyor, gidiyorlar hakikaten de Süfyân-ı Sevrî hazretleri âhirete yürümüş, dünyasını değiştirmiş. 00:26:39.196 --> 00:26:41.426 İnnâ li'l-lâh ve innâ ileyhi râciûn. 00:26:43.210 --> 00:26:51.538 Diyorlar ki; "Hadis okuyup duruyordun, Süfyân-ı Sevrî'nin vefat ettiğini nereden bildin?" 00:26:52.140 --> 00:26:57.152 Diyor ki; "Hani bana bizim cariyelerden şikâyet etti ya; ‘seni seviyoruz dediler 00:26:57.451 --> 00:27:08.750 gel seninle evlenelim dediler.' Bizim evde cariye yok diyor; hurileri görmüş. 00:27:08.119 --> 00:27:14.752 Anladım ki artık vadesi yetti. Huriler onu onun için çağırıyorlar; oradan anladım." 00:27:15.792 --> 00:27:21.633 Tabii bu meseleyi iki taraftan da mütalâa etmek mümkün. Süfyân-ı Sevrî tarafından 00:27:22.450 --> 00:27:23.680 size arzetmek istiyorum. 00:27:23.680 --> 00:27:29.336 Yani hurilerin kendisine; "Gel artık sana müştakız, dayanamayacağız." dediği bir insan olmak 00:27:30.980 --> 00:27:34.351 noktasından sizlere arz ediyorum. 00:27:36.625 --> 00:27:42.609 Tabii hep böyle tarihten, maziden, Kur'ân-ı Kerim'den, hadîs-i şerîften 00:27:43.570 --> 00:27:50.836 sahabeden olmasın; birkaç misal de günümüzden anlatayım. 00:27:50.836 --> 00:27:55.386 Bizim fakültemizin sekreteri rahmetli Feyzi Bey anlatmıştı. 00:27:55.989 --> 00:28:02.111 Erzincanlıydı kendisi. Onların memleketinde bir ârif zat varmış. 00:28:02.977 --> 00:28:10.635 Hasta, komaya girmiş, konuşamıyor kıpırdayamıyor. Ölüm döşeğinde yatıyor. 00:28:11.159 --> 00:28:14.461 Başında bekleşiyorlar, Yâsin okuyorlar, dualar ediyorlar. 00:28:15.800 --> 00:28:23.626 Ama o kendinden geçmiş haliyle bir ara yatağında şöyle bir doğrulmuş, canına can gelmiş; 00:28:25.260 --> 00:28:27.320 "Zahmet buyurdunuz yâ Resûlallah!" demiş 00:28:27.737 --> 00:28:31.662 biraz sonra da kelime-i şehadet getirerek ruhunu teslim etmiş. 00:28:33.666 --> 00:28:40.176 Benim talebelerimden birisi Diyanet'in hac kafilesinden birisine kafile başkanı tayin edilmişti. 00:28:40.573 --> 00:28:44.574 Gitti geldi. Dönüşünde bize de uğradı. 00:28:45.908 --> 00:28:50.239 "Seyahatiniz nasıl geçti?" diye sordum. Durumu anlattı 00:28:50.477 --> 00:28:58.654 "Hocam! Allah ıslah etsin, bizim hacılarımız yaptıkları ibadetin kıymetini pek iyi bilemiyorlar; 00:28:59.654 --> 00:29:05.816 çarşıda pazarda vakit harcıyorlar. Yâ hacı kem riyal diye aldıkları malları birbirlerine soruyorlar. 00:29:06.157 --> 00:29:11.852 "Ben üç riyal aşağıya aldım, sen üç riyal fazlaya aldın." diye konuşuyorlar. 00:29:12.304 --> 00:29:16.612 "Harem-i şerîfin kaç kapısı var, kaç minaresi var?" diye sohbet ediyorlar. 00:29:17.560 --> 00:29:24.774 Fırsatını buldular mı oturup kahvehane gibi Mescid-i Saadet'te veyahut Mescid-i Haram'da 00:29:25.123 --> 00:29:30.914 sohbet ediyorlar. Zamanın kıymetini bilmiyorlar. Onlara üzüldüm, çok eğitime ihtiyaçları var. 00:29:31.381 --> 00:29:39.381 Yalnız bir tanesi çok iyiydi. Çok ârif, çok olgun bir kimseydi. 00:29:39.582 --> 00:29:44.814 Çok âşıktı mübarek, gözü yaşlıydı, ağzı zikirliydi, eli tespihliydi. 00:29:45.233 --> 00:29:53.640 Medine-i Münevvere' ye geldiğimiz zaman otobüsten aşağıya indi topraklarını öptü 00:29:53.640 --> 00:29:59.381 alnını, yüzünü gözünü topraklara sürdü; "Acep Resulullah bu mübarek topraklara ayağını basmış mıdır?" 00:29:59.381 --> 00:30:03.894 diye hem kendi ağladı hem de bizi ağlattı. 00:30:05.377 --> 00:30:09.475 Haccı yaptık dönerken mükâfatını da gördü. 00:30:10.250 --> 00:30:12.337 Mükâfatını nasıl görmüş? 00:30:12.967 --> 00:30:18.622 Rüyasında Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz'i görmüş. 00:30:19.662 --> 00:30:22.144 Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz; 00:30:22.899 --> 00:30:27.590 "Evladım kâğıt kalem getir de senin haccının makbuliyetini yazayım." demiş. 00:30:28.456 --> 00:30:34.940 O da içeriye uçarcasına gitmiş kâğıt, kalem aramış. 00:30:34.356 --> 00:30:39.861 Kâğıdı kalemi almış Rasulullah'ı bıraktığı yere gelmiş bakmış ki orada şeyhi duruyor. 00:30:43.523 --> 00:30:48.997 Demek ki şeyhi de Resulullah'ın mümessili olacak makamda bir kimse ki 00:30:49.235 --> 00:30:53.861 Rasulullah'ın göründüğü yerde ondan sonra şeyhi oturmuş görünüyor. 00:30:54.304 --> 00:30:56.590 Zamanımızda olmuş bir hâdise. 00:30:57.645 --> 00:31:05.224 Bizim Hasib Efendi hocamız vardı. Hocamız'ın halvet arkadaşlarından 00:31:05.215 --> 00:31:11.574 ve kendisinden önce makam-ı posta oturmuş ve vazifeyi yapmış olan mübarek zât. 00:31:13.201 --> 00:31:19.206 Ben onun kendisinden ders almış Patikçi Şükrü Efendi'ye sordum 00:31:20.579 --> 00:31:26.348 "Hasib Efendi'yi göremedik. Acaba sizin üzerinizde büyük 00:31:26.349 --> 00:31:30.322 tesir bırakmış bir hadiseyi bize nakledebilir misiniz? 00:31:31.198 --> 00:31:35.428 Salih insanların anıldığı yere rahmet inermiş, rahmet insin 00:31:35.785 --> 00:31:41.317 meclisimiz Rahmet-i Rahmân'a ersin." dedim. Anlattı. 00:31:41.841 --> 00:31:47.358 "İhvanımızdan Hilmi Hoca hastalanmıştı; Bakırköy'e yatırmışlardı. 00:31:48.880 --> 00:31:53.947 Bir Pazar günü Adil Bey'le beraber Bakırköy akıl hastanesine onu ziyarete gittim. 00:31:55.390 --> 00:32:02.282 Adil Bey'in özel arabası var. O zaman E5 yok. Sadece trenle gidiliyor. Fayton tutuluyor. 00:32:02.595 --> 00:32:04.808 Bakırköy Hastanesi'ne öyle gidiliyor. 00:32:05.252 --> 00:32:12.870 Biz arabayla kolayca gittik, hastanede ihvanımızı ziyaret ettik. İyiymiş sıhhati yerindeymiş. 00:32:12.871 --> 00:32:20.892 Yatağında oturuyordu. Dualar ettik, ayrıldık. Koridorda giderken geriye baktığımız zaman 00:32:21.940 --> 00:32:30.615 Hasib Efendi'nin kapıyı açıp hastanın yanına girdiğini gördük. 00:32:31.111 --> 00:32:36.655 Yanına girdiğini görünce ‘Aman Hocaefendi de gelmiş, bekleyelim. Şimdi fayton aramasın 00:32:36.711 --> 00:32:42.825 zorluk çekmesin, arabayla hemen döneriz." dedik. Beklemeye başladık ama 00:32:43.150 --> 00:32:50.172 Hasib Efendi dışarıya çıkmadı. Merak ettik tekrar gittik kapıyı açtık; 00:32:50.291 --> 00:32:53.585 içeride Hasib Efendi yok. Hilmi Efendi'ye dedik ki 00:32:54.563 --> 00:32:56.810 "Hasib Efendi içeri girmedi mi?" 00:32:56.810 --> 00:33:00.390 "Evet, girdi, halimi hatırımı sordu ‘geçmiş olsun' dedi, çıktı." 00:33:00.564 --> 00:33:02.427 Biz dışarıda bekliyoruz görmedik. 00:33:03.300 --> 00:33:04.137 "Bilmem, çıktı." dedi. 00:33:04.985 --> 00:33:10.787 "Allah Allah! ‘Biz dışarıda kapıya bakıp dururken çıktığını nasıl görmeyiz?' diye merak ettik 00:33:11.196 --> 00:33:19.488 koridorlara baktık, avluya baktık yok. Bulamayınca arabaya atladık, camiye geldik. 00:33:19.605 --> 00:33:24.503 Baktık Hocaefendi hadîs-i şerîf okutuyor. Yanımdaki cemaate sordum 00:33:24.575 --> 00:33:29.813 "Hocaefendi ne zaman geldi? Hadîsi şerîf okumaya, derse ne zaman başladı?" 00:33:30.670 --> 00:33:35.248 "Her zamanki gibi. Öğle namazını kıldırdı, ondan sonra oturdu rahlesine 00:33:35.547 --> 00:33:39.126 o zamandan şu zamana kadar hadis anlatıp duruyor." 00:33:39.508 --> 00:33:41.220 "Biz onu hastanede gördük." dedik. 00:33:41.341 --> 00:33:47.395 "Yok buradaydı. Başından beri burada hadis dersi yapıyordu; hiç fasılası yok." dediler. 00:33:51.500 --> 00:33:57.383 Ondan sonra makama geçmiş olan Kazanlı Aziz Efendi'dir; rahmetullahi aleyh. 00:34:00.153 --> 00:34:03.830 Bir arkadaş ziyaretine gitmiş. 00:34:04.968 --> 00:34:09.724 Saat dokuzu beş geçe de Haydarpaşa'dan ekspres kalkacak. 00:34:13.370 --> 00:34:22.938 Hocaefendi, "İçeriye gel." demiş. Edep tabii, girmiş içeriye. Namazdan sonra kahvaltı etmişler. 00:34:24.216 --> 00:34:30.564 "Efendim ben yolcuyum, müsaade edin." demiş. "Otur biraz," demiş. Oturmuş. 00:34:31.255 --> 00:34:36.841 Hocaefendi güzel hikmetli bir şeyler anlatmış, sohbet etmiş. 00:34:37.539 --> 00:34:42.110 "Ben iki de bir de belli etmeden saatime bakıyorum. 00:34:45.232 --> 00:34:51.915 ‘Şimdi artık otobüsle yetişemem.' diye düşünüyorum." diyor. Otobüsle Karaköy'e gidecek. 00:34:52.755 --> 00:34:59.878 Haydarpaşa vapuruna binecek. Oradan Haydarpaşa garına gidecek, eksprese binecek. 00:35:00.775 --> 00:35:04.443 İçimden; "Otobüsün vakti geçti neyse bir taksi tutarım." diyorum. 00:35:05.752 --> 00:35:13.752 "Bir daha kalkmak istedim" otur "dedi. Bir taraftan saate bakıyorum 00:35:15.511 --> 00:35:24.385 artık son vapuru da kaçırdım. 00:35:25.378 --> 00:35:39.527 Saat dokuz oldu, on oldu artık treni kaçırdık, bilet de yandı diye düşünüyorum. 00:35:39.873 --> 00:35:41.421 Eh ne yapalım, bunda da bir hayır vardır. 00:35:41.459 --> 00:35:48.507 Belki tren bir kaza yapacaktı ondan Hocaefendi beni tuttu diye düşünerek olayı hayra yormağa çalışıyorum. 00:35:48.896 --> 00:35:52.550 Hoca Efendi neticede güzel güzel konuştu, anlattı, sohbet etti. 00:35:48.845 --> 00:35:54.938 Saat onbuçuk civarında ‘Hadi hayırlı yolculuklar, şimdi gidebilirsin.' Dedi. 00:35:55.501 --> 00:35:58.429 Tren dokuzda kalkacaktı. 00:35:58.437 --> 00:36:03.819 Ben artık hiç acele de etmeden Haydarpaşa'ya gittim. 00:36:04.781 --> 00:36:15.971 Bir de baktım ki tren birkaç saat kadar tehir yapmış. Ne benim bilet yandı ne de ekspres kaçtı. 00:36:16.384 --> 00:36:21.860 Hocamız'ın sohbeti tamam oldu, öylece bindim gideceğim yere gittim." diyor. 00:36:22.300 --> 00:36:24.411 Bu da Aziz Efendi'den bir hadise. 00:36:25.210 --> 00:36:28.294 Günümüzden olmuş olayları anlatıyorum. 00:36:30.770 --> 00:36:33.174 Bir de bizim Doktor Sedat Bey diye bir tanıdığımız var. 00:36:33.270 --> 00:36:44.369 Kasım ayında Hocamız'ın vefatının sene-i devriyesinde olayları anlatırken o da kendisini anlatmıştı 00:36:44.523 --> 00:36:50.510 Ben rüyamda üç defa bir beyaz sakallı mübarek zât gördüm. 00:36:50.536 --> 00:36:52.305 "Bana gel." diye kendisi emretti. 00:36:54.610 --> 00:36:56.229 Ama kim olduğunu bilmiyorum. 00:36:56.309 --> 00:37:01.740 Üniversitede talebeyim, üç defa böyle bir rüya gördüm. 00:37:03.740 --> 00:37:08.857 Bizim arkadaşların bazı akşamlar fıs fıs kendi aralarında konuşup bir yere gittklerini görüyordum. 00:37:09.650 --> 00:37:16.477 Bir akşam yine öyle fıs fıs konuşurken; " Siz böyle aranızda ne konuşuyorsunuz, nereye gidiyorsunuz?" dedim. 00:37:17.266 --> 00:37:20.676 "Gizli değil; istersen seni de götürelim." demişler. 00:37:20.676 --> 00:37:23.609 Bir Hocaefendi var onun sohbetine gidiyoruz. 00:37:24.808 --> 00:37:27.602 İstersen sen de bu akşam bizimle gel." demişler. 00:37:27.887 --> 00:37:38.377 Sedat bey "Peki" demiş, kalkmış onlarla beraber ilk defa Hocamız'ın Ümmü Gülsüm Camisine gelmiş. 00:37:39.305 --> 00:37:41.330 İçeriye girmiş, bakmış ki; 00:37:41.764 --> 00:37:47.316 üç defa rüyamda gördüğüm; "Gel!" diye beni çağıran şahıs, yani Hocamız karşısında. 00:37:48.302 --> 00:37:52.384 Hocamız ona biraz tebessüm etmiş ve "Bizi beklettin." demiş. 00:37:58.312 --> 00:38:08.262 Bursa'da bir doçent kardeşimiz var. Şu anda askerde; ziyarete gitmiştik, o anlattı 00:38:08.695 --> 00:38:11.824 "Ben küçükken ortaokuldan beri namaz kılardım. 00:38:13.441 --> 00:38:17.686 Bir gün şöyle bir şey düşündüm; ‘Gözümü kapatayım, mübarek bir zâtı hayalime getireyim. 00:38:17.783 --> 00:38:22.577 Lâlettayin, belli olmayan bir şahsı hayalime getireyim. 00:38:22.952 --> 00:38:33.201 Onunla teselli bulayım, konuşayım, halleşeyim.' Gözümü kapattım hakikaten beyaz sakallı mübarek 00:38:33.300 --> 00:38:42.221 heybetli, gül yanaklı bir kimse düşündüm. Artık âdet haline geldi 00:38:42.700 --> 00:38:48.200 sık sık gözümü kapatıp hep onu düşünüyordum. Ortaokul geçti, lise geçti 00:38:48.990 --> 00:38:59.994 Teknik Üniversite'yi kazandık oraya gittik. Sonra arkadaşlarım beni aldılar Hocamız'ın dergâhına götürdüler. 00:39:00.866 --> 00:39:10.898 Bir de ne göreyim ortaokuldan beri hayalime gelen şahıs oymuş, ben gözümü kapattığım zaman 00:39:10.921 --> 00:39:16.548 gözümün önüne gelen şahsın o [Mehmed Zahid Kotku rahmetullahi aleyh] olduğunu gördüm. 00:39:17.360 --> 00:39:20.270 Hatıra sağlam; şahıs hayatta. 00:39:29.789 --> 00:39:36.670 Gölcük'teki kültür merkezimizi açıyorduk; Çevre ve Kültür Derneği'mizin orada da bir şubesi var. 00:39:20.782 --> 00:39:27.475 Adıyaman'dan bir şeyh efendi geldi.Yaşlı bir zât Allah âfiyet, uzun ömür versin. 00:39:28.434 --> 00:39:36.473 Dedi ki: "Hocanızı tanırdım, vallâhü'l-azîm ilk karşılaştığımız zaman iki kerametini gördüm. 00:39:40.793 --> 00:39:52.420 Kapıdan içeri girerken bana şöyle bir baktı; ‘Esselâmü aleyküm, ooo Seyyid bir şeyh!' demiş. 00:39:53.259 --> 00:40:00.140 Hem benim sülalemin Peygamber Efendimiz'in sülalesinden olduğunu hem de benim şeyh olduğumu bildi" 00:40:03.850 --> 00:40:10.760 Bir de ben kendi başımdan geçmiş bir olayı anlatayım Muhtelif kimselerden anlattıktan sonra bir de benden 00:40:11.308 --> 00:40:18.313 hatıra olsun: Mehmet Kundak Bey vardı, bayındırlık bakanlığında daire başkanıydı. 00:40:18.391 --> 00:40:27.366 Çok güzel sesli; çok güzel ilahiler bilir ve güzel okur. Bir ilahi okudu; sesi kulağımdan gitmiyor. 00:40:27.688 --> 00:40:37.589 Gönül âyînesin sofî,Eğer kılar isen sâfî,Açılır sana bir kapı,Âyân olur Cemâlullâh. 00:40:38.160 --> 00:40:45.659 Böyle bir ilahi. Bestesi de, güftesi de güzel. "Ey sofî! Gönül aynasını sâfî kılarsan 00:40:46.900 --> 00:40:55.518 saflaştırırsan temizlersen; sana bir mânevî kapı açılır, cemâlullâhı müşahede edersin." diyor. 00:40:57.264 --> 00:41:07.299 İlahinin dörtlüğü bu. Ben cumartesileri yola çıkardım; Ankara'dan İstanbul'a gelirdim. 00:41:07.505 --> 00:41:16.850 Hocamız'ın emri üzerine İskenderpaşa'da hadis dersini yapardım, vaaz verirdim. Bazen ailece gelirdik. 00:41:16.918 --> 00:41:23.973 O sefer ben kendim Ankara'dan otobüse atladım; elimde fermuarlı bir seyahat çantası 00:41:23.969 --> 00:41:27.107 kendimi kuş gibi hafif hissediyorum. Yanımda çoluk çocuk yok. 00:41:27.391 --> 00:41:33.697 Gayet rahat bir seyahat. Saat 11.00'de otobüse bindim. İçimden 00:41:33.855 --> 00:41:41.597 Gönül âyinesin sofî,Eğer kılar isen sâfî,Açılır sana bir kapı,Âyan olur Cemâlullâh. 00:41:41.906 --> 00:41:48.299 İlahisini söylüyorum. Oturdum; içimden onu söylüyorum. Biraz sonra dalmışım. 00:41:48.495 --> 00:41:53.915 Uyudum, uyandım yine onu söylüyorum. "Ben niye durmadan bunu söylüyorum?" diye dikkatimi çekti. 00:41:54.285 --> 00:42:00.556 "Biraz da başka ilahi söyleyeyim." dedim. Kendimi zorladım, başka ilahilere geçtim. 00:42:00.992 --> 00:42:07.231 Sonra biraz kontrolümü kaybediyorum yine ilk ilahiyi söylüyorum. Başka meşguliyetler düşünüyorum; 00:42:07.268 --> 00:42:12.914 uyuyorum, uyanıyorum yine onu söylüyorum. Bütün gece o ilahiyle haşır neşir oldum. 00:42:13.164 --> 00:42:19.879 Zihnimden çıkaramadım. Dilimden düşmedi; hep onu söyledim, söyledim, söyledim. 00:42:20.791 --> 00:42:25.750 İstanbul'a vardık. Baktım Sabah namazına camiye yetişemeyeceğim. 00:42:26.910 --> 00:42:33.720 Hemen otobüs terminalindeki mescitte namazı kıldım. Taksi tutmaya lüzum yok, bir minübüse atladım. 00:42:33.751 --> 00:42:39.949 Zaten kuş gibi hafifim. Vatan caddesinde, İskenderpaşa'nın hizasında indim. 00:42:40.326 --> 00:42:44.524 Camiye doğru yürüyorum. Sokağın öbür ucunda cami görünüyor. İçimden yine; 00:42:44.564 --> 00:42:51.489 Gönül âyinesin sofî, Eğer kılar isen sâfî, Açılır sana bir kapı, Âyân olur Cemâlullâh. 00:42:51.894 --> 00:43:01.500 ilâhisi söyleniyor. Neyse içeri geldim. Hocamız sabah namazını kıldırmış 00:43:01.543 --> 00:43:08.560 evrâd-ı şerîfeyi okumuşlar, ondan sonra işrak namazı kılınmış. Gelmiş sedire oturmuş 00:43:08.580 --> 00:43:16.560 şöyle elini yastığa koymuş bir eli de burada, köşede güneş gibi parlıyor; alnı pırıl pırıl nurlu. 00:43:17.195 --> 00:43:22.751 "Hoşgeldiniz" dedi, elini öptüm, işte çoluk çocuğun, torunlarının hatırını sordu; söyledim. 00:43:23.664 --> 00:43:29.441 Şöyle duvara uzandı. Duvarda telefon koyduğumuz telden küçük bir raf vardı. 00:43:29.901 --> 00:43:39.214 Oradan bir küçük kitap çıkardı, aldı. "Bak! Ne güzel söylemiş." dedi. 00:43:40.604 --> 00:43:51.187 Bir sayfasını açtı, bana uzattı. El yazması eser; matbu değil. Açtım baktım ki aynı ilahi. 00:43:51.370 --> 00:43:59.750 Gönül âyinesin sofîEğer kılar isen sâfîAçılır sana bir kapıÂyân olur Cemâlullâh 00:43:59.510 --> 00:44:07.945 Öyle anlaşılıyor ki Ankara'dan beri o ilahiyi bana söylettiren sonra da getirip karşıma o şeyi çıkaran kendisi. 00:44:07.977 --> 00:44:16.389 "İşte onu yapan benim!" gibilerden o ilahiyi önüme sürdü. Ben de aldım baktım, hakikaten o. 00:44:16.683 --> 00:44:24.403 Şimdi Hocamız'ın kitapları bana intikal etti. "Evladım bu kitaplar senindir." buyurmuştu. 00:44:24.641 --> 00:44:32.639 Kitapları bana intikal etti de arıyorum o kitap ortada yok; o kitabı nereden buldu da bana gösterdi bilmiyorum. 00:44:33.320 --> 00:44:35.693 Muhterem kardeşlerim! 00:44:36.955 --> 00:44:44.114 Endiksiyon metodu, dediksiyon metodu, tüme varım tümden gelim vesaire çeşitli mantık muhakeme metotları var. 00:44:44.620 --> 00:44:54.717 Size bu olayları birer misal olarak anlattım. Şunu demek istiyorum: Bir takım olağanüstü insanlar var. 00:44:54.967 --> 00:45:01.702 Kur'ân-ı Kerîm'de, hadîs-i şerîfte, İslâm tarihinde, dinler tarihinde görüyoruz. Bir takım olağanüstü olaylar var. 00:45:03.606 --> 00:45:14.855 Zamanımızda da var. Devam edip gidiyor. Bir takım olağanüstü şahıslar, mübarek insanlar var. 00:45:17.231 --> 00:45:25.358 Bu ne haldir; bir insana vefat anında Resulullah'ın gelmesi, iltifat etmesi rüyasına girmesi 00:45:25.651 --> 00:45:34.697 haccının makbuliyetini müjdelemesi nasıl oluyor? Bu işte tasavvuf dediğimiz olay bu. 00:45:36.215 --> 00:45:48.160 Keramet demek istemiyorum ama bir insanı Allah'ın sevdiği değişik bir kul haline getiren hal. 00:45:48.447 --> 00:45:50.650 Bu nasıl oluyor, nasıl sağlanıyor? 00:45:50.931 --> 00:46:03.113 İşte bunu sağlamayı kendisine gaye edinmiş olan çalışma, ilim öğrenim, öğretim ve eğitim dalı ile oluyor. 00:46:04.544 --> 00:46:13.487 Şimdi biz hayata gelmişiz. Anadan babadan ecdattan müslümanız. 00:46:14.360 --> 00:46:19.997 Bizim dışımızda başka dinlerden insanlar da var. Çeşit çeşit milletler var. 00:46:20.468 --> 00:46:30.802 "Hayatın gayesi nedir?" diye sorulsa onlar herhalde; "Zengin olmaktır derler, mutlu olmaktır 00:46:31.262 --> 00:46:36.311 çok para kazanıp her istediğini yapabilmektir, gönlünce yaşayabilmektir." derler. 00:46:36.978 --> 00:46:44.597 Tabii biz mü'minler için böyle değil. Biz mü'minler için hayatın gayesi daha başka bir şey. 00:46:45.660 --> 00:46:58.391 Bizim dünyadaki diğer insanlarla felsefemiz biraz farklı. Tamamen farklı da diyebiliriz. 00:46:58.818 --> 00:47:02.858 Bize yakın olanlar vardır, uzak olanlar vardır. O bakımdan biraz diyebiliriz. 00:47:03.136 --> 00:47:10.152 Şimdi bizim felsefemizde mü'minin kafa yapısında gönül yapısında daha başka bir şey var. 00:47:10.181 --> 00:47:15.697 Yani zenginlik dese o halde müslüman niye kendi kazandığı parayı başkasına veriyor. 00:47:15.713 --> 00:47:23.560 Hayır hasenat yapıyor sadaka veriyor. Zenginlik değil. Bilmem mutluluk desek 00:47:23.576 --> 00:47:31.436 niye kendisini zahmete sokuyor cevru cefaya talip oluyor meşakkâtlere kendisi isteyerek gidiyor. 00:47:31.523 --> 00:47:40.636 Hatta harbe gidiyor malını değil canını da veriyor. O da değil. Yani bir müslümanın hayattaki gayesi nedir? 00:47:41.779 --> 00:47:48.450 Mutluluk değil zenginlik değil. Rahatlık değil, huzur değil zevk değil eğlence değil. 00:47:50.500 --> 00:47:56.164 Bizim dinimizden ayeti kerimelerden hadisi şeriflerden aldığımız eğitim terbiye 00:47:57.212 --> 00:48:09.992 bizim gayemiz bizi yaratanı tanımak. Bizi yaratanı tanıdıktan sonra onun sevdiği bir kul olmak. 00:48:12.171 --> 00:48:19.446 Yaratanı bulmak ve onun sevdiği bir kul olmak. Allah'ın sevgisini kazanmak.Bizim gayemiz bu. 00:48:19.659 --> 00:48:24.647 Gayemiz Allahın sevgisini kazanmak olduğu için maldan da geçiyoruz candan da geçiyoruz. 00:48:24.948 --> 00:48:33.283 Cânı cânân dilemiş vermemek olmaz ey dil,Ne nizâ eyleyelim, ol ne senindir ne de benim. 00:48:33.304 --> 00:48:41.684 dediği gibi şairin, canı bile verme durumu oluyor.Gaye Allah'ın sevdiği bir kul olmak; 00:48:41.716 --> 00:48:51.149 Allah'ın sevgisini, rızasını kazanmak. Tasavvuf Allah'ın sevgisini, rızasını kazanma yoludur. 00:48:53.546 --> 00:49:01.287 Bunu nereden öğreneceğiz? "Allah'ın rızasını kazanmak istiyorum." diyen bir kimse 00:49:01.382 --> 00:49:07.586 hangi ilmi tahsil etmeli ki bunu sağlasın. İşte o tasavvuf ilmidir. 00:49:08.154 --> 00:49:19.780 Bir kere gerçek tasavvuf Resulullah'a sallallahu aleyhi ve sellem tam uymakla sağlamak yolunu tutmuştur. 00:49:20.543 --> 00:49:29.532 Eşrefoğlu Rûmî Müzekkin Nüfûs isimli şahane tasavvufî kitabında diyor ki şeyhin iki vazifesi vardır. 00:49:30.191 --> 00:49:38.782 Birisi; kullara Allah'ı sevdirmek. İkincisi; Allah'a kulları sevdirmek. Kullara Allah'ı sevdirmek 00:49:39.194 --> 00:49:47.669 kolaydır; anlatırsın sever. "Bu nimetleri sana veren Allah'tır." dersin, sever. Ama 00:49:49.580 --> 00:50:00.961 lâ yüs'elü ammâ yef'alü ve hüm yüs'elûn. "Hak, mülkünde tasarruf eder."keyfe mâ yeşâ. 00:50:01.822 --> 00:50:09.725 Kâinatın sahibi, mutasarrıfı ve hiçbir şeyin kendisine bir şeyi icbar edemeyeceği 00:50:10.122 --> 00:50:14.782 mutlak gücün kuvvetin maliki Allahu Teâlâ Hazretlerine; "Bu kulu sev." demekle 00:50:15.500 --> 00:50:20.141 sevdirmek mümkün olur mu? İcbar etmek mümkün mü? 00:50:20.498 --> 00:50:21.419 Mümkün değil. 00:50:21.575 --> 00:50:27.557 O halde şeyh müridi Allah'a nasıl sevdirecek? Bu ne biçim iş, ne biçim söz? 00:50:27.827 --> 00:50:39.545 Küstâhane bir söz mü? Kendisi çok güzel izah ediyor. Şeyh müridi Allaha şöyle sevdirir 00:50:40.990 --> 00:50:47.636 Ona Resulullah'ın sünnetini, yaşayışını, hayatını öğretir. O Resulullah'ın 00:50:47.683 --> 00:50:55.208 sünnetine ittibâ ettiği zaman Allah onu sever. Evet bu doğru. Çünkü âyet-i kerîmede buyuruyor ki 00:50:55.257 --> 00:51:00.427 Bi'smi'l-lâhi'r-rahmâni'r-rahîm. Kul in-küntüm tuhibbûna'l-lâhe fe'ttebiûnî yuhbibkümüllâh. 00:51:00.767 --> 00:51:07.743 "Eğer Allah'ı sevmekten bahsediyorsanız -biz Allah'ı seven insanlarız Allah âşıklarıyız vesaire 00:51:09.854 --> 00:51:18.220 Rasulullah'a tâbi olun, O'na ittibâ edin. O'nun yolundan gidin O'nun peygamberliğini kabul edin 00:51:18.267 --> 00:51:23.343 talimatına uyun ki o zaman Allah sizi sevsin" buyuruyor. Birisi bu. 00:51:24.477 --> 00:51:30.831 Hadîsi şerîflerden biliyoruz. Eğer bir insan sünnet-i seniyye yolunda yürümezse 00:51:31.440 --> 00:51:38.576 yani bid'at ehli olursa değil Allah'ın sevgisini kazanması yaptığı ibadetlerin mükâfatını 00:51:38.634 --> 00:51:43.945 bile kazanması mümkün olmaz. Çünkü Allah bid'at ehlinin farzını, nafilesini 00:51:44.197 --> 00:51:48.378 haccını, umresini, namazını niyazını zekâtını sadakasını kabul etmiyor. 00:51:48.955 --> 00:51:56.420 Dinde bid'at ehlinin hiçbir şeyini kabul etmiyor. Kabul ettiği ancak sünnet-i seniyye. 00:51:55.783 --> 00:52:02.483 Allah tarafından sevilmenin mutasavvıfların kullandığı bir başka yolu daha var. 00:52:03.871 --> 00:52:10.130 Resulullah'a ittibâ edecek, sünne-ti seniyye yolunda yürüyecek, bid'atlardan içtinap edecek. 00:52:11.909 --> 00:52:28.193 Hayat tarzı bu. Hadîs-i şerifte; hadîs-i kutsî olarak Cenab-ı Hakk'ın sözlerini bize naklen Peygamber Efendimiz bildirmiş ki; 00:52:29.949 --> 00:52:43.329 "Kullarım farz kıldığım şeyleri yapmaktan daha güzel bir yolla benim sevgimi kazanamazlar. 00:52:44.499 --> 00:52:50.838 Benim emirlerimi tuttukları zaman ben onları severim. Farzları eda ettikleri zaman severim. 00:52:52.719 --> 00:52:58.322 Kul farzların dışında aşkından şevkinden yaptığı diğer ibadetlerle de 00:52:58.878 --> 00:53:05.680 yani namaz, oruç, hac, zekât, sadaka vesaire bunlarla da kul bana yakınlaşmaya devam eder. 00:53:05.121 --> 00:53:11.638 Yani her ibadeti, gayreti, cehdi, hareketi, hali, düşüncesi, tavrı 00:53:12.510 --> 00:53:16.851 Allah'a onu bir miktar daha derecesini yükseltmek suretiyle yaklaştırır. 00:53:17.435 --> 00:53:23.511 Buna kurb-u nevâfil deniliyor. Nafile ibadetleri yapa yapa yakınlığın 00:53:23.567 --> 00:53:32.419 sağlanması hadîs-i şerîfte böyle bildiriliyor. "Nihayet ben o kulumu severim; 00:53:32.649 --> 00:53:36.900 sevdiğim zaman da gören gözü olurum, tutan eli olurum, işiten kulağı olurum 00:53:37.970 --> 00:53:42.442 söyleyen dili olurum, yürüyen ayağı olurum. Benimle görür, benimle işitir, benimle söyler 00:53:42.482 --> 00:53:47.877 benimle tutar, benimle yürür." buyuruluyor. Farzları yapacak 00:53:48.195 --> 00:53:55.330 farzlardan ayrı sevaplı başka ibadetleri de yapacak. "Nihayet ben o kulumu severim. 00:53:55.537 --> 00:54:00.493 Hattâ uhibbehû veyahut hattâ uhibbühû nihayet severim veya sevinceye kadar." 00:54:10.719 --> 00:54:22.388 İtikadının sağlam olması suretiyle Allahu Teâlâ hakkında doğru bir bilgi sahibi olması lazım. Çünkü; 00:54:19.460 --> 00:54:25.112 İnna'l-lâhe lâ yağfiru en-yüşreke bihî ve yağfirü mâ dûne zâlike limen yeşaa. 00:54:25.350 --> 00:54:31.970 "Allah'ın hiç affetmediği, şirk." Başka her kusuru affedebiliyor. Adam öldürse bile. 00:54:32.375 --> 00:54:39.871 Ama şirki affetmiyor. O halde sağlam bir bilgi sahibi olması lazım. İtikadının doğru olması lazım. 00:54:40.546 --> 00:54:49.311 Yanlış olmaması lazım. İslâm'dan başka dinler var; onlarda da inançlar var, çeşitli görüşler var. 00:54:49.756 --> 00:54:56.150 Dünya üzerinde teolojisi, uluhiyyet hakkındaki görüşleri farklı farklı olan inançlar var. 00:54:56.153 --> 00:55:02.820 Mesela, Japonlar güneşe tapıyor. İmparatorları "güneşin oğlu" olarak kabul ediyorlar. 00:55:03.630 --> 00:55:11.236 Hristiyanlar Hz. İsa'ya, "Allah'ın oğlu" diyorlar. Herkesin bir inancı var ama inanç yanlış olduğu zaman 00:55:11.274 --> 00:55:18.508 Allah asla affetmiyor. O halde Allah hakkındaki bilginin doğru olması lazım. 00:55:18.722 --> 00:55:26.550 Sağlam kaynaktan kesin belgelere dayanması lazım. Bu da itikadın doğru olmasını gerektiriyor. 00:55:26.709 --> 00:55:32.325 İtikat yanlış olduğu zaman bütün amelleri;hebâen mensûrâ oluyor, hiç kıymeti olmuyor. 00:55:34.160 --> 00:55:44.582 Onun için şairler demişler ki, Belki makbul ola noksan-ı amelOlmasın fikr-i akîdende halel 00:55:45.788 --> 00:55:53.100 Amellerinin eksikli, kusurlu veya az olması belki affedilir, vazgeçilir ondan ama akîden bozuk olmasın. 00:55:53.175 --> 00:55:57.291 Akîden bozuk oldu mu temel bozuk olmuş oluyor. Her şey yıkılıp gidiyor. 00:55:57.482 --> 00:56:05.922 O bakımdan önce doğru bilgi, mârifetullah, doğru bilgi de şeriatın, ilm-i kelâmın 00:56:06.720 --> 00:56:14.291 ilm-i akâidin bilgileriyle sağlam bir zemin üzerinde olmalı. Tabii sevgi bilgiden sonra olur. 00:56:14.656 --> 00:56:21.177 Önce mârifetullah, sonra muhabbetullah hâsıl olur. Mârifet olacak ki 00:56:21.202 --> 00:56:31.357 evsafının, esmâsının hüsnâ olduğunu, en güzel olduğunu bilecek ki; 00:56:31.619 --> 00:56:40.612 o zaman aşkullah gönlüne düşecek. O bakımdan sağlam bir akîde vazgeçilmez şart. 00:56:41.396 --> 00:56:51.400 Sonra edep. Bir insanın akîdesi güzel olabilir, ibadeti de olabilir. Fakat bazı tavırlar 00:56:51.726 --> 00:57:00.484 arkadaşlarınızda gördüğünüz abus bir çehre, çirkin bir hareket nasıl aranızı bozuyor, nasıl kırılıyorsunuz. 00:57:01.580 --> 00:57:06.886 İnsan da edebe riayet etmediği zaman makamından pat diye düşüyor. 00:57:07.370 --> 00:57:16.850 Onun için Mevlânâ Celaleddîn-i Rûmî buyurmuş ki; Hâce deryâ ki can derteni lisân ede best 00:57:17.700 --> 00:57:22.882 "Ey Efendi! Aklını başına topla ki edep insanın vücudundaki can gibidir. 00:57:24.201 --> 00:57:27.644 Bî edeb mahrum-i geşt ez lût-fi Rab. 00:57:27.644 --> 00:57:31.260 Edepsiz Rabbinin lütfundan mahrum olur. 00:57:31.528 --> 00:57:38.195 Edebe riayet etmediği zaman ‘seni küstah, seni edepsiz, seni hınzır seni!' diye kovarlar adamı." 00:57:38.753 --> 00:57:44.807 Demek ki edep de çok önemli oluyor. Onun için Evliyâullah'ın edebi öyle söyleyebiliriz. 00:57:46.572 --> 00:57:53.558 efsaneleşmiş ki kitaplara girmiş. Hepimiz hayran kalıyoruz. Mesela 00:57:54.420 --> 00:57:59.751 bir mübarek zat sabırdan bahsediyormuş. Tabii sıcak ülkede toprak üstünde oturuyorlar. 00:57:59.846 --> 00:58:09.604 Akrebin birisi gelmiş ayağını sokmuş. "Efendim akrep ayağınızı soktu." 00:58:10.498 --> 00:58:17.850 "Biliyorum." Dişini sıkıyor; "Biliyorum soktu ama sabırdan bahsederken bağırmaya utandım." 00:58:23.481 --> 00:58:32.402 Edebe bakın. Çeşitli kaynaklardan edebe riayeti gösteren yüzlerce menkıbe söyleyebiliriz. 00:58:34.271 --> 00:58:43.366 Şimdi sırayla sayıyoruz. Farzları mutlaka yapacak. Nafile ibadetlerle kurbiyyet hâsıl edecek. 00:58:43.874 --> 00:58:50.415 Allah bilgisi, akâidi sağlam olacak. Edebe çok riayet edecek. Bilecek ki 00:58:50.590 --> 00:58:58.820 Allah her yerde hazır ve nazır, kendisini görüyor. Nasıl olması gerekiyorsa öyle olacak. 00:58:58.677 --> 00:59:03.744 Peygamber Efendimiz'e inen âyet-i kerîmelerden müthiş bir âyet-i kerîme var. 00:59:03.990 --> 00:59:11.699 Ve'stekım kemâ ümirte, "Nasıl emrolunmuşsan öylece dosdoğru ol!" 00:59:12.817 --> 00:59:19.455 Efendimiz buyurmuş ki: "Bu âyet benim saçımı ağarttı; belimi büktü, terletti." 00:59:19.971 --> 00:59:27.270 "Emrolunduğun gibi dosdoğru ol." Ayakları şişinceye kadar ibadet ediyor da; 00:59:27.224 --> 00:59:30.690 "Senin günahların affolunmuştu, niye bunu yapıyorsun?" diye sorulunca; 00:59:30.251 --> 00:59:34.656 "Neden şükredici bir kul olmayayım?" diyor. O kadar ibadet ediyor da yine; 00:59:34.645 --> 00:59:42.583 "Seni hakkıyla övemedim, seni hakkıyla yüceltemedim. Sana hakkıyla ibadet edemedim ya Rabbi!" diyor. 00:59:47.823 --> 00:59:53.810 Sonra dua ve himmet almak da çok önemli. 00:59:53.851 --> 00:59:55.557 Onun misali de şudur ki 00:59:56.613 --> 01:00:00.746 Peygamber Efendimiz'in zamanında bir delikanlı ölmek üzereydi. 01:00:00.702 --> 01:00:06.816 Yanındakiler kendisine kelime-i şehadeti telkin ediyorlardı fakat o söyleyemiyordu. Dediler ki 01:00:06.836 --> 01:00:13.817 "Yâ Resulallah! Bir acaip hal var. Bir delikanlı var ölecek ama bir türlü kelime-i şehâdet getirtemiyoruz." 01:00:16.626 --> 01:00:21.628 "Gidelim." dedi. Delikanlının yanına gittiler. Halini gördü. 01:00:22.250 --> 01:00:30.480 "Odun toplayın bu çocuğu yakacağız." dedi. Annesi telaşlandı. 01:00:30.738 --> 01:00:38.388 "Aman yâ Resulallah! Niye yakacaksın?" "Sen buna kırılmışsın, darılmışsın 01:00:38.729 --> 01:00:43.558 hakkını helal etmiyorsun onun için kelime-i şehâdet getiremiyor." 01:00:44.352 --> 01:00:48.957 "Eşhedü en lâ ilâhe illa'llah diyemiyor. Böyle giderse cehennemde cayır cayır yanacak. 01:00:49.217 --> 01:00:55.601 Dünyada bunun yanmasına razı olmuyorsun; hadi kusurlarını affedip onun için hayır dua et." diyor. 01:00:55.911 --> 01:01:01.602 Peygamber Efendimiz'in bu sözü üzerine annesi; "Hakkımı helal ettim, bağışladım." deyince 01:01:01.894 --> 01:01:06.672 çocuğun hali değişiyor, kelime-i şehadet getirip iman ile göçüyor. 01:01:06.697 --> 01:01:10.727 Demek ki insan büyüklerinden beddua alırsa iflah olmaz. 01:01:10.918 --> 01:01:14.592 Tabi annesi, babası büyüğüdür ama hocası daha büyüğüdür. 01:01:14.934 --> 01:01:18.117 Hocalar anneden babadan önde gelirler. 01:01:18.438 --> 01:01:26.775 Hocadan himmet alırsa, dua alırsa, babadan anadan dua alırsa çocuk ilerler; beddua alırsa iflah olmaz. 01:01:27.758 --> 01:01:37.269 Bu da çok önemli bir nokta olarak görünüyor. Melih Bey diye bir kardeşimiz var. 01:01:38.654 --> 01:01:44.679 Merak etmiş, Hasib Efendi'ye intisap etmiş. Yeni derviş olduğu zaman yanında gitmiş; 01:01:44.829 --> 01:01:52.829 "Abaca şeyhlerin himmeti nasıl olur." diye içinden geçirmiş. "Şeyhler müritlere himmet edermiş. 01:01:52.915 --> 01:01:55.760 Acaba bu himmet nasıl olur." diye düşünmüş. 01:01:55.276 --> 01:02:01.208 Eve kadar gelmişler, hocaefendi merdivenlerden çıkmış abdest alacak 01:02:01.265 --> 01:02:11.646 o da aşağıda elinde havlu bekliyor. "Hocaefendi bir himmet etse acaba himmet nasıl oluyor?" diye 01:02:11.976 --> 01:02:17.528 içinden geçirince, hocaefendi, yukarıdan inerken o daha hiçbir şey demeden; 01:02:18.750 --> 01:02:26.750 "Bazıları derler ki ‘şeyhim himmet, himmet.' Hocalar da demiş ki ‘oğlum hizmet hizmet.'" demiş. 01:02:27.890 --> 01:02:41.680 Hizmet ederse dua alır. Hizmet ederse himmet bulur. O bakımdan evliyâullah, yetişmelerinde 01:02:42.584 --> 01:02:51.265 kedilere kuşlara bile hizmet etmişlerdir. Kanadı kırık kuşları tedavi etmişlerdir. 01:02:51.543 --> 01:03:01.830 Uyuz kedileri köpekleri ilaçlamışlardır; mahlûkata bakmışlardır. Merhametle, hizmetle 01:03:01.526 --> 01:03:15.680 bu dereceleri kazanmaya çalışmışlardır. Tabii tarikatin başlıca hedeflerinden biri 01:03:17.285 --> 01:03:28.184 hatta ilk kademesi nefsi terbiye etmek; nefsini, insanın egosunu hale yola koymak. 01:03:28.361 --> 01:03:32.647 O emmare nefsi müslüman, mutmainne bir nefis haline getirmek. 01:03:33.607 --> 01:03:44.533 Bu nefis nasıl ıslah olacak? Bunun için çeşitli yollar var. Birisi riyâzât-ı nefstir. 01:03:45.652 --> 01:03:57.955 Nefse arzularını vermeyerek; az yiyerek, az uyuyarak, az konuşarak ve çeşitli perhizlerle, uzlet ile; 01:03:58.805 --> 01:04:08.414 taklîl-i taâm, taklîl-i menâm, taklîl-i kelâm, uzlet-i enâm demişler. Nefse baskı yaparak 01:04:08.644 --> 01:04:18.413 onu zayıflatarak terbiye etmek. Bu bir terbiye metodudur. Vücudun halterle, koşmayla 01:04:18.547 --> 01:04:25.146 çeşitli terletici idmanlarla kondüsyonunun kazanılmasına benzer. Nefsin böyle bir terbiyesi var. 01:04:25.711 --> 01:04:41.470 Bir de zikir yolu vardır. Zikir ile ruhu kuvvetlendirmek suretiyle insanın içinde 01:04:42.777 --> 01:04:50.136 sevgi ve muhabbet hâsıl olur. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz bir hadîs-i şerîflerinde buyuruyor ki; 01:04:50.303 --> 01:04:59.980 "Senin Allah yanında mertebenin ne olduğunu, Allah'ın seni sevip sevmediğini merak ediyorsan 01:05:01.212 --> 01:05:08.894 senin yanında Allah'ın durumunun ne olduğunu bir düşün." Senin zihninde, gönlünde, hayatında 01:05:09.124 --> 01:05:18.660 Allah'ın durumu ne? Allah'ın emirlerinin yeri ne? Allah'a karşı gönlündeki sevgi ve duygular ne nisbette? 01:05:19.970 --> 01:05:24.453 Buna bak; oradan Allah'ın sana karşı durumunun ne olduğunu anlayabilirsin. 01:05:24.484 --> 01:05:32.295 "Sen seviyorsan o da seni seviyordur." demişler. O bakımdan bu sevginin hâsıl olmasının 01:05:32.350 --> 01:05:44.238 pratik yolu zikirdir. Ve çeşitli tarikatlerle -tarikat yetiştirme metodu demektir- çeşitli yetiştirme ve 01:05:44.318 --> 01:05:54.830 terbiye metodlarıyla, nefsi ıslah ederek ruhu takviye edip kuvvetlendirerek, kalbi sâfîleştirerek 01:05:55.322 --> 01:06:10.425 o sevgi hâsıl oluyor. Zikir çok önemli bir husus. Çünkü kul Allah'ı zikrettiği zaman Allah da kulu zikrediyor. 01:06:10.630 --> 01:06:17.930 Hadîs-i kutsîde; Ve ene calisün men zekerenî. "Ben beni zikredenle beraberim." buyrulmuş. 01:06:18.402 --> 01:06:28.712 Zikrullah ile bir yaklaşma hâsıl oluyor ve bu da tarikatlerde en çok kullanılan usul olmuştur. 01:06:29.620 --> 01:06:41.843 Zikirler değiştirilir ve sonunda derviş geliştirilir; âşık-ı sadık bir insan haline getirilir. Dünya yıkılsa 01:06:42.250 --> 01:06:54.165 aldırmaz. Dünyanın bütün dertleri başına yığılsa yılmaz. Bu noktaya gelir. İşte tasavvuf bu. 01:06:58.165 --> 01:07:06.376 İbrahim b. Ethem Hazretleri saltanat sahibiymiş. Önünden arkasından 01:07:07.106 --> 01:07:16.398 altınlı gümüşlü, kalkanlı kılıçlı muhafız alayları giderken, saraylarda yaşarken 01:07:18.500 --> 01:07:28.442 tasavvuf yoluna gitmiş. Çünkü kendisine; "Atlas döşeklerin içinde Allah aranılıp bulunur mu?" diye nida olunmuş. 01:07:29.100 --> 01:07:35.269 Onun üzerine Allahu Teâlâ hazretlerinin rızasını kazanmak için tâcı tahtı terk etmiş; 01:07:35.666 --> 01:07:42.849 o çalışmalara girmiş. Birisi kendisine soruyor ki; "Bana bir nasihat et, ben ne yapayım?" 01:07:44.214 --> 01:07:51.164 Onun bazı sözlerini naklederek tasavvufla ilgili sözlerimi bitirmek istiyorum. Diyor ki; 01:07:53.719 --> 01:08:02.380 İze'ştegale'nnâsü bi'd-dünyâ feştegul ente bi'l-âhireti. "İnsanlar dünya için çalışıp çabalayıp 01:08:02.700 --> 01:08:06.771 dururlarken sen âhireti hedef al, ahiret için çalış çabala." 01:08:09.159 --> 01:08:15.982 Hadîs-i şerîfte de böyledir. "Kimin hevesi, arzusu, gayesi dünya olursa 01:08:16.426 --> 01:08:29.126 Allah onun iki yakasını bir araya getirmez; dünyalıktan da ne kadar çırpınsa kaderden fazlası eline geçmez. 01:08:29.372 --> 01:08:35.607 Ama kimin niyeti âhiret olursa Allah onun iki yakasını bir araya getirir; gönlünü zenginleştirir 01:08:35.917 --> 01:08:46.756 ve kendisi zühd üzere olduğu halde dünyadan nasibi de gelir." Bu böyle olduğu için evliyâullah 01:08:48.168 --> 01:09:03.864 tabii âhireti tercih etmişlerdir. Kur'ân-ı Kerîm'de buyruluyor ki; "İnsanların bir kısmı dünyayı istiyorlar." 01:08:55.496 --> 01:09:02.561 Minküm men yürîdü'd-dünyâ ve minküm men yürîdü'l-âhirete. "Bir kısmı da âhireti tercih ediyor." 01:09:03.140 --> 01:09:08.800 Muhakkak ki müslüman dünyayı tercih etmek yerine âhireti tercih etmek durumunda. 01:09:08.509 --> 01:09:14.311 Ama bazı âyet-i kerîmelerde geçen bir derece daha var 01:09:15.980 --> 01:09:22.582 Va'sbir nefseke mea'l-lezîne yedune rabbahüm bi'l-gadâti ve'l-aşiyyi yürîdûne vechehû. 01:09:22.843 --> 01:09:28.508 Bir de yani Minkum men yürîdü'd-dünyâ ve minküm men yürîdü'l-âhirete derken 01:09:28.809 --> 01:09:34.900 bir de; yürîdûne vechehû durumunda olan; "Allah'ın zât-ı pâkine 01:09:34.214 --> 01:09:42.649 vech-i pâkine arzulu olanlar sırf onu sevenler var." O da ayrı bir hal. 01:09:43.929 --> 01:09:51.476 İşte onun için tarikatlerde bir terk-i dünya ve zühd tarafı vardır. 01:09:51.936 --> 01:10:01.624 Bir kademe daha ilerisi terk-i ukbâ vardır. Bir kademe daha ilerisi terk-i hestî varlıktan geçmek. 01:10:02.440 --> 01:10:10.175 Bir derece daha vardır: Terk-i terk. "Bütün bu terk ettiklerini gönlüne kibir ve ucup meselesi yapmamak." 01:10:12.336 --> 01:10:18.575 Yine buyurmuş ki, ize'ştekara'nnâsü bi't-tezile zahire feştegil ente bi-tezileti'l-bâtın. 01:10:18.773 --> 01:10:27.615 İnsanlar dışını süslerler. Traş olurlar, taranırlar kokulanırlar, giyinirler, kuşanırlar, boyanırlar, donanırlar. 01:10:27.983 --> 01:10:43.204 "İnsanlar dışlarını süslerken sen içini süslemeğe gayret et." Tabii için, bâtının süsü takvâdır. 01:10:45.502 --> 01:10:53.502 Ahlâk-ı hamîdedir. İhlâstır; güzel düşünceler, güzel niyetlerdir. 01:10:54.866 --> 01:11:01.123 Evliyâullahın ve tasavvuf erbabının en çok önem verdiği nokta budur. 01:11:02.177 --> 01:11:07.646 Murâkabelerini, bakışlarını, kontrollerini içlerine yöneltmişlerdir. 01:11:07.864 --> 01:11:13.930 İçlerindeki duygulara dikkat etmişlerdir. Bu duyguların falsolu, faüllü olmamasına 01:11:14.216 --> 01:11:20.721 dikkat etmişlerdir. Çünkü Allah; insanın mevkiine makamına, giyimine kuşamına 01:11:20.911 --> 01:11:28.125 boyuna posuna, rütbesine, soyuna sopuna bakmıyor. Gönlüne nazar ediyor. 01:11:33.133 --> 01:11:40.400 Üçüncü bir nasihatı da diyor ki İze'ştegale'n-nâsü bi-uyûbi'n-nâsi fe'ştegıl ente bi-uyûbi nefsik. 01:11:40.790 --> 01:11:46.527 "İnsanlar başkalarının ayıplarıyla meşgul olmayı severler; herkeste kusur ararlar, tenkit ederler 01:11:46.662 --> 01:11:53.533 dedikodu yaparlar, laf getirip götürürler. Sen böyle yapma. Kendi nefsinin ayıplarıyla meşgul ol!" 01:11:54.265 --> 01:12:04.331 "Kendinde bir ayıp varsa onu bulmaya, gidermeye, izale etmeye çalış." diyor. işte bu tezkiye-i nefstir. 01:12:04.792 --> 01:12:12.400 Ötekisi tasfiye-i bâtındır, yani içini safileştirmek. Gönül âyinesini pâk eylemektir. 01:12:12.559 --> 01:12:20.920 Ve bir de buyuruyor ki: İze'ştegale'n-nâsü bi'l-halki feştegıl ente bi'l-hâlikı. "İnsanlar halkla 01:12:21.308 --> 01:12:33.576 yaratıklarla, faniyle meşgul olurlar. Sen hâlık ile baki ile meşgul ol. Onu elde etmeye çalış!" diyor. 01:12:34.402 --> 01:12:42.386 İşte tasavvuf budur. Tasavvuf bu mânasıyla dinin özüdür; aslı esasıdır, gayesidir. 01:12:42.799 --> 01:12:50.354 İbadetlerden maksat, maksud budur. Kastedilen neticedir. Allah-u Teâlâ hazretleri 01:12:51.711 --> 01:12:58.486 bizden mal mülk ve diğer şeyler istemiyor. Çünkü o hepsini bize vermiştir. 01:13:00.706 --> 01:13:07.567 Sanma ey hâce ki senden zer u sîm isterler Yevme lâ yenfeuda kalb-i selîm isterler 01:13:08.510 --> 01:13:18.482 Allahu Teâlâ hazretlerinin huzuruna selîm bir kalp , güzel bir gönül, iyi bir ahlâk ve hayırlarla dolu bir ömürle 01:13:18.543 --> 01:13:29.540 gitmeye çalışmak lazım. Allahu Teâlâ hazretleri cümlemize dinin özünü, hakikatini 01:13:29.777 --> 01:13:40.402 ana meselesini çok iyi kavramayı ve içimizi süslemeye, ziynetlendirmeye, nurlandırmaya 01:13:40.608 --> 01:13:48.418 gayret etmemizi, şekilden öze geçmemizi, nefsimizi ıslah etmemizi, kalbimizi sâfîleştirmemizi 01:13:49.322 --> 01:13:55.939 Allah'ın razı olacağı güzel sıfatlara sahip olmaya çalışmamızı, Allah'ın seveceği güzel 01:13:56.344 --> 01:14:05.507 işler ile verimli, hayırlı, olgun, insanlara faydalı bir ömür geçirmemizi 01:14:05.983 --> 01:14:11.425 ve ömrümüz sona erip de huzuruna vardığımız zaman yüzü ak, alnı açık varmamızı 01:14:12.662 --> 01:14:18.239 Resulullah'ın iltifatına ermemizi, Allahu Teâlâ hazretlerinin sevdiği bir kul olarak 01:14:18.461 --> 01:14:24.107 cennetiyle cemaliyle müşerref olmamızı nasip eylesin. Allah hepinizden razı olsun. 01:14:24.227 --> 01:14:27.925 Tevfîkini hepinize refîk eylesin. es-Selamü aleyküm ve rahmetullah.