WEBVTT

00:00:00.124 --> 00:00:04.435
Eûzübillâhimineşşeytânirracîm. Bismillâhirrahmânirrahîm.

00:00:04.769 --> 00:00:11.480
el-Hamdü lillâhi rabbi'l-âlemîn. Ve's-salâtü ve's-selâmü alâ seyyidi'l-evvelîne ve'l-âhirîn.

00:00:12.153 --> 00:00:19.678
Muhammedin ve âlihî ve sahbihî ecmaîn. Ve men tebiahû bi-ihsânin ilâ yevmi'd-dîn.

00:00:20.644 --> 00:00:23.279
Emmâ ba'd: Aziz ve muhterem kardeşlerim!

00:00:23.782 --> 00:00:32.258
Allahu Teâlâ hazretlerinin selamı, rahmeti, bereketi, rızası, ihsânı, ikramı üzerinize olsun.

00:00:32.590 --> 00:00:39.950
Allah'ın sevgili kullarının, evliyâullahın hayatlarını toplamış olan

00:00:40.914 --> 00:00:46.775
Ebû Abdirahman es-Sülemî'nin Tabakâtu's-sûfiyyesi'nin 94. sayfasındayız.

00:00:47.132 --> 00:00:57.478
Hâtem-i Esam hazretleri ile ilgili bölümde geriye kalan kısmı okuyup tamamlamaya çalışacağız.

00:00:59.546 --> 00:01:06.409
Dersimize başlamadan önce, evvela Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz'in

00:01:06.409 --> 00:01:14.745
ruh-ı pâkine hediye olsun diye, sonra onun mübarek âl'inin, ashabının, etbâının, ezvâcının

00:01:14.832 --> 00:01:18.644
evladının ruhlarına hediye olsun diye, hâsseten

00:01:19.203 --> 00:01:27.866
Peygamber sallallahu aleyhi ve selem Efendimiz'in vazifesinin devamı olan makâm-ı irşâdın sahipleri

00:01:28.338 --> 00:01:32.893
Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in mânevî halifeleri

00:01:33.743 --> 00:01:42.327
Ümmet-i Muhammed'in emanet edildiği emanetçiler olan mürşid-i kâmillerimizin

00:01:42.734 --> 00:01:49.554
sâdât ve meşâyihimizin, Ebû Bekir es-Sıddîk radıyallahu anh ve Aliyyü'l-Murtazâ'dan hocamız

00:01:49.605 --> 00:01:56.460
şeyhimiz Muhammed Zahid el-Bursevî'ye kadar turûk-ı aliyyelerimiz silsilelerinden gelmiş geçmiş

00:01:56.118 --> 00:02:02.261
güzerân eylemiş sâdâtımızın, meşâyihimizin, hocalarımızın, üstatlarımızın

00:02:02.494 --> 00:02:13.556
onlara bağlı olan halifelerin, derviş kardeşlerimizin şu içinde oturup tatlı tatlı dersler yaptığımız

00:02:14.926 --> 00:02:22.590
tekkenin bânisi Selami Mustafa Efendi hazretlerinin ve civarda medfun bulunan

00:02:24.666 --> 00:02:31.907
Şeyh Murad Efendi hazretlerinin, Haydar Baba hazretlerinin Abdülehad-i Nûrî hazretlerinin

00:02:32.612 --> 00:02:38.706
ruhları için, beldemizin medâr-ı iftihârı enbiyâullahtan Yûşâ aleyhis selam'ın

00:02:39.338 --> 00:02:45.482
Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in ashâbından Halid b. Zeyd Ebû Eyyûb el-Ensârî

00:02:45.556 --> 00:02:48.939
ve sâir sahâbe-i kirâm hazerâtının ruhları için

00:02:51.941 --> 00:02:55.800
beldemizi fethetmiş olan Fatih Sultan Muhammed Hân hazretlerinin

00:02:55.829 --> 00:03:02.835
ve mübarek ordusu mensubu fâtihlerin, şehitlerin, gazilerin, mücahitlerin ruhları için

00:03:03.636 --> 00:03:11.190
buraya gelmiş olan siz kardeşlerimizin âhirete göçmüş olan bütün müslüman ecdât u ceddât

00:03:11.190 --> 00:03:20.623
akrabâ-ı taallükâtının, ahbâb-ı yârân-ı ihvânının ruhları için, sâir mü'minîn ü mü'minât

00:03:20.623 --> 00:03:26.269
müslimîn ü müslimât kadeşlerimizin de dereceleri üzere ruhlarına hediye olsun diye

00:03:26.488 --> 00:03:33.200
ve biz yaşamakta olan kullar da Rabbimizin rızasına uygun ömür sürelim

00:03:35.640 --> 00:03:39.798
O'na mutî olarak yaşayalım, sevdiği kullardan olalım;

00:03:41.491 --> 00:03:48.338
dünya âhiret ve dinî konularda âfiyet ehlinden olalım

00:03:49.120 --> 00:03:56.258
iki cihanda saadete erelim diye bir Fâtihâ, üç İhlâs-ı Şerîf okuyalım, öyle başlayalım.

00:03:58.757 --> 00:04:07.369
Kâle Ebû Abdirrahmân es-Sülemî. Semi'tü Ebâ Aliyyin Saîde'bni Ahmed el-Belhıyye.

00:04:07.798 --> 00:04:13.970
Yekûlü semi'tü Ebî, yekûlü semi'tü Muhammede'bni Abdin, yekûlü semi'tü hâlî

00:04:13.970 --> 00:04:19.530
Muhammede'bne'l-Leysi yekûlu semi'tü Hâmideni'l Leffâfe

00:04:20.200 --> 00:04:26.990
yekûlu semi'tü hâtemeni'l-esamme yekûlü el vâsiku men razakahû

00:04:28.266 --> 00:04:37.999
men la yefrahu bi'l-gınâ ve lâ-yehtemmü bi'l-fakri. Ve lâ yübâlî asbaha fî usrin ev yüsrin.

00:04:38.141 --> 00:04:44.439
Müellifimiz Sülemî hazretleri "Ben Ebû Ali'den işittim." diyor.

00:04:45.446 --> 00:04:53.389
Ebû Ali isimli zâtın ismi Muhammed b. Saîd b. Ahmed imiş. Mevlânâ'nın şehri Belh'ten.

00:04:54.310 --> 00:05:00.131
Babasından duymuş o da Muhammed b. Abd'den duymuş. O da dayısından duymuş.

00:05:00.120 --> 00:05:02.419
Dayısı Muhammed b. Leys imiş.

00:05:06.124 --> 00:05:09.188
Kâne sikaten. "Bu zât güvenilir bir kimseymiş."

00:05:09.760 --> 00:05:17.666
299 senesinde, Ramazan ayında vefat etmiş.

00:05:19.794 --> 00:05:25.949
Hâmid el-Leffâf'tan duymuş, o da Hâtem-i Esam'ın böyle dediğini duymuş.

00:05:26.496 --> 00:05:30.713
Rivayet zinciri bu şekilde. Hâtem-i Esam diyor ki

00:05:31.424 --> 00:05:37.959
el-Vâsiku min rızkıhî men lâ yefrahu bi'l-gınâ ve lâ yehtemmü bi'l-fakri

00:05:37.959 --> 00:05:40.873
ve lâ yübâlî asbaha fî usrin ev-yüsrin.

00:05:41.222 --> 00:05:53.430
el-Vâsik, vesîka, vüsûk "güvenilen demek." Güvenmek masdarından.

00:05:54.369 --> 00:05:59.812
Güvenilen belgeye de vesika deniliyor. Vâsık, güvenen demek.

00:06:00.272 --> 00:06:09.827
el-Vâsiku min-rizkihî. "Rızkından yana Allah'a güvenen."

00:06:09.933 --> 00:06:11.516
Ya da benim ilk okuduğum gibi;

00:06:11.545 --> 00:06:20.100
el-Vâsiku ve men razakahû. "Kendisine rızkı veren Allah'a tam güvenip dayanan kimse."

00:06:22.910 --> 00:06:24.863
"Böyle de okunabilir." diye düşünüyorum.

00:06:26.635 --> 00:06:32.807
Esas itibariyle konu şu; bir kimse hakikaten Allah'a tevekkül ediyor mu

00:06:33.530 --> 00:06:38.980
hakikaten Allah'a güveniyor mu? Allah'a itimadı tam mı, bağlılığı gerçek mi

00:06:38.344 --> 00:06:44.462
sahte mi, hakiki mi, yalancı mı? Hakiki bağlılığı olan kimseyi tarif edecek.

00:06:44.658 --> 00:06:53.772
el-Vâsiku bi'l-lâhi's-samed. "Allah'a dayanan, güvenen kimse," nasıl bir kimsedir?

00:06:54.260 --> 00:07:01.950
Men lâ yefrahu bi'l-gınâ. "Zenginlikle ferahlanmayan" Ve lâ yehtemmu bi'l-fakr.

00:07:02.759 --> 00:07:11.912
"Fakirlikten dolayı da gamlanmayan, üzülmeyen" Ve lâ yübâlî asbaha fî usrin ev-yüsrin.

00:07:12.340 --> 00:07:18.169
"Sabahleyin kolaylık içinde mi yoksa zorluk içinde mi kalktı?"

00:07:19.228 --> 00:07:30.401
"Kolaylıkta, bollukta, rahatlıkta mı sabahladı yoksa darlıkta açlıkta, yoksullukta

00:07:30.552 --> 00:07:35.197
fakirlikte, ihtiyaç halinde mi sabahladı? Bütün bunlara aldırmayan kimsedir."

00:07:37.554 --> 00:07:43.563
Allah'a hakiki güvenen kimsenin ana vasfı;

00:07:45.309 --> 00:07:54.917
elinde bulunan veya bulunmayan şeye göre değişmeyen bir kişi oluşudur.

00:07:55.170 --> 00:07:58.797
Durumu ne olursa olsun Allah'ı seviyor, Allah'a dayanıyor.

00:07:59.635 --> 00:08:09.354
İzâ ü'tû minhâ radû ve izâ lem yuğtav minhâ izâhüm yeshatûn.

00:08:19.322 --> 00:08:27.269
Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem eline geçen şeyleri tasadduk ederdi.

00:08:27.737 --> 00:08:31.132
Fakirlere verirdi; tevzî ve taksim ederdi.

00:08:31.211 --> 00:08:36.623
Ganimet olsun; sadaka, zekât, hayır olsun hiçbirini depo etmezdi.

00:08:36.693 --> 00:08:40.662
Biliyoruz ki sabah eline geleni akşama bırakmazdı; dağıtırdı.

00:08:40.955 --> 00:08:47.641
Akşam eline geleni sabaha bırakmaz hemen tevzî eder, dağıtırdı. İhtiyaç sahiplerine ulaştırırdı.

00:08:47.807 --> 00:08:55.277
Tabii bazen bir fakire verir; öteki gelen maldan ona vermeyip başkasına da verebilir.

00:08:55.325 --> 00:09:01.880
"Herkese her zaman vereceğim." diye bir şey de yok; değişik kimselere verebilir.

00:09:02.285 --> 00:09:05.833
Bazı kimselerin durumu bu âyet-i kerîmede anlatılıyor.

00:09:05.873 --> 00:09:07.533
İzâ ü'tû minhâ radû.

00:09:08.100 --> 00:09:16.430
Gelen varlıklardan; mallardan, sadakalardan, zekâtlardan, ganimetlerden kendilerine verilirse

00:09:16.642 --> 00:09:29.600
"Memnun olurlar. Razı, hoşnut ve rahat olurlar." Ve izâ lem yuğtav minhâ. "Kendilerine verilmezse"

00:09:30.400 --> 00:09:33.187
İzâ hüm yeshatûn. "O zaman kızarlar, sinirlenirler."

00:09:34.140 --> 00:09:41.518
Böyle olmaması lazım; bu nâmertlerin sıfatıdır. Mert insan, hakikaten bağlı olan

00:09:41.592 --> 00:09:48.964
hakikaten seven insan böyle olmaz! Seven, bağlı olan insan ufak tefek değişiklerde

00:09:49.128 --> 00:09:55.282
şartların ve durumların değişmesinden dolayı sendelemez, bocalamaz

00:09:56.200 --> 00:10:06.371
şaşırmaz, gevşemez, imtihanı kaybetmez! Geçen gün bir arkadaş birisini anlatıyor

00:10:07.635 --> 00:10:11.480
"İyi insandır, hoş insandır. Beş vakit namazını kılar. Sesi de güzeldir.

00:10:13.586 --> 00:10:20.240
Camide ezan okur, salâ verir. Hoş bir insandır. Hakikaten dindar bir ailedendir.

00:10:20.662 --> 00:10:22.440
Bir macerasını anlatıyor.

00:10:22.114 --> 00:10:28.580
Yalnız biraz acayip halleri vardır. Bir keresinde birçok kuzu beslemiş.

00:10:29.890 --> 00:10:34.302
Kurbanda satarken de çok para istemiş. En kıymetli kuzusunu satamamış.

00:10:34.999 --> 00:10:43.901
Satmak için çok uğraşmış ama yüzde elli fazla istediği için satamamış. Kimse gelip de o parayı verip de almamış.

00:10:44.412 --> 00:10:49.186
O da; 'Benim malım satılmadı.' diye kızgınlığından bayram namazına gelmemiş."

00:10:52.320 --> 00:10:56.924
Sen ister bayram namazına gel, istersen gelme! İster namaz kıl, ister kılma!

00:10:57.162 --> 00:11:01.722
İster müslüman ol, ister olma! Kime kızıyorsun?

00:11:03.914 --> 00:11:10.348
Kâfir olsan zararı kendine, mü'min olsan kârı kendine. Allah'a kızmak olur mu?

00:11:10.348 --> 00:11:15.833
Hâşâ sümme hâşâ! Allah imtihan ediyor. Sen de çok isteme, aç olma, tok gözlü ol!

00:11:16.240 --> 00:11:21.936
Ama tabii onu anlayacak durumda değil. İşi olmayınca bu sefer camiye namaza da gelmemiş.

00:11:22.795 --> 00:11:28.900
İnsanların durumları böyle acayip olabilir. Ama derviş, sûfî öyle değildir.

00:11:28.262 --> 00:11:43.349
Sûfî mert insandır; olağanüstü insandır, kahraman, efsanevî insandır. Destan gibi insandır!

00:11:43.420 --> 00:11:50.796
Onun için sûfî zenginlikten sevinmez, zenginlikle sevinmez. Zenginlik olmasa da sevinir.

00:11:51.955 --> 00:11:58.133
Allah vermese de sevinir. Fakirlikten de üzülmez. İster zengin olsun ister fakir olsun.

00:11:58.513 --> 00:12:08.350
Bir çok kimse Allahu Teâlâ hazretlerini tam tanımıyor. Esmâ-i Hüsnâ'sında sayıyoruz.

00:12:08.495 --> 00:12:21.130
Ganî, Muğnî, Mu'tî. Ganî ne demek? Zengin. Hem zengin demek hem müstağnî demek Ganî.

00:12:21.229 --> 00:12:25.942
Âlemlere, mahlukâta ihtiyacı yok. İster ibadet etsinler, ister etmesinler.

00:12:26.144 --> 00:12:32.234
Mugnî ne demek? Zengin edici. Zengin ediyor. Hem Mu'tî verici

00:12:32.453 --> 00:12:39.550
hem Mâni' "men edici" hem Nâfi' "fayda verici" hem Dâr "zarar verici"

00:12:40.480 --> 00:12:46.503
hem Muhyî "yaşatıcı" hem Mumît "öldürücü." Millet iki tarafı anlayamıyor.

00:12:46.550 --> 00:12:52.720
Bir tarafı, kendisine gelen işine gelen tarafı anlıyor; işine gelmeyen tarafı anlamıyor.

00:12:53.927 --> 00:12:59.168
Sana nimet geldiği zaman nimeti veren kim? Allah.

00:12:59.186 --> 00:13:04.551
Çocuğun oldu mâşallah, iyi. Para kazandın mâşallah iyi. Bir işe girdin mâşallah

00:13:04.881 --> 00:13:08.908
kazancın tıkırında, sıhhatin yerinde; mâşallah iyi. Bunları veren kim? Allah.

00:13:09.517 --> 00:13:12.910
Memnun musun? Elhamdülillah, çok şükür memnunum.

00:13:13.603 --> 00:13:18.760
Hastalık, fakirlik, yoksulluk gelince; işten çıkınca, çocuk ölünce ne olacak?

00:13:19.892 --> 00:13:26.107
O zaman bir karış surat, abuk sabuk sözler… Böyle kimseler var. Talebelerimden var.

00:13:27.122 --> 00:13:35.175
Allah bir çocuk verdi; gül yaprağı gibi çok güzel. Ben o kadar güzel bebek az gördüm.

00:13:35.591 --> 00:13:45.663
Hakikaten çok güzeldi fakat bir iki hafta içinde aldı; verdiği bebeği aldı. Annesi İslâmi şuurunu oynattı.

00:13:46.250 --> 00:13:52.771
Normal şuuru yerinde, delirmedi ama dinî bakımdan dîvâneleşti.

00:13:53.765 --> 00:13:59.980
Abuk sabuk, yalan yanlış konuşmaya, Allah'a âsî olacak sözler söylemeye başladı.

00:13:59.408 --> 00:14:06.807
Neden? "Allah sevgili yavrusunu aldı." diye. Verdiği gün sevinmemiş miydi?

00:14:06.860 --> 00:14:17.263
Çok sevinmişti. Herkes memnun olmuştu. Herkes güldü, oynadı. Ama aldığı zaman barut gibi

00:14:17.359 --> 00:14:20.580
biber gibi ağzından çıkanı kulağı duymuyor.

00:14:20.238 --> 00:14:25.258
Öyle şey olmaz! Derviş öyle insan değil, böyle nâmertlik yapmaz!

00:14:26.285 --> 00:14:38.721
Derviş olan, kendisini rızıklandıran Allah'a bağlılığı, güveni tam olan kimse zenginlikle sevinmez

00:14:39.193 --> 00:14:45.407
gururlanmaz; zenginliğe itimat etmez. Zenginlik gidebilir; mühim değil. Allaha dayanır.

00:14:46.315 --> 00:14:52.441
Fakirlikten de üzülmez, korkmaz. Çünkü fakirliği giderecek olan da Allah'tır. Allah'ın rızkı boldur.

00:14:53.264 --> 00:14:59.736
Kendi yanında yok ama; "Benim dayandığım Rabbimin rızkı bol." der oradan da tasaya düşmez.

00:15:00.250 --> 00:15:09.299
Çünkü imanı sağlam. Sonra; "Sabahleyin darlıkta mı genişlikte mi sabahladı.

00:15:09.707 --> 00:15:14.562
Sabahleyin elinde yiyecek, içecek, mal, mülk, para pul var mı yok mu?" ona da aldırmaz.

00:15:14.847 --> 00:15:19.607
İşte gerçek güven bu! Hakikaten güveniyorsa Allah verir, lütfeder.

00:15:19.694 --> 00:15:26.518
Hâtem-i Esam; "Rızkımızı elbette verecek." diye rızkı konusunda Allah'a dayanan insanın tavrı bu oluyor." diyor.

00:15:26.598 --> 00:15:33.523
Tabii insan yaptığı şeyi söyler; yapmadığı şeyi söyleyemez. Hele ki bir mutasavvıf

00:15:33.694 --> 00:15:39.434
yapmadığı şeyi katiyen söylemez. Gerçek mutasavvıf yapabildiği şeyleri söyler.

00:15:40.256 --> 00:15:43.197
Demek ki Hâtem-i Esam hazretleri böyle bir kimse.

00:15:42.843 --> 00:15:44.852
Çok sevdiğim büyüklerimizden birisi.

00:15:44.852 --> 00:15:50.865
Ve bi-isnâdihî kâle Hâtemün. "Yine aynı rivayet zinciri ile gelen habere göre

00:15:51.725 --> 00:15:58.214
Hâtem-i Esam Efendimiz Ebû Abdirrahman es-Sülemî rahmetullahi aleyh'e şöyle buyurmuş:"

00:15:58.546 --> 00:16:03.558
Yu'rafü'l-ihlâsu bi'l-istikâmeti ve'l-istikâmetü bi'r-recâ

00:16:03.978 --> 00:16:08.110
ve'r-recâü bi'l-irâdeti ve'l-irâdetü bi'l-ma'rifeti.

00:16:11.996 --> 00:16:19.754
"İhlâs istikâmetle bilinir. İnsanın ihlâsı istikâmetinden bilinir."

00:16:21.476 --> 00:16:27.891
İstikâmet yön mânasında değil. Müstakîmü'l-hâl olması, doğru halli olması

00:16:28.680 --> 00:16:33.905
doğru yolda yürüyen insan olması mânasında. Bir insanın ihlâsı, doğru yolda yürüyüşünden belli olur.

00:16:33.905 --> 00:16:37.568
Yamuk gidiyorsa, günah işliyorsa demek ki ihlâslı değil.

00:16:38.236 --> 00:16:45.819
Müstakîm ise; sırât-ı müstakîmde yürüyen, hâli, sözü, işi müstakîm kimse ise o ihlâslı demektir.

00:16:45.874 --> 00:16:50.219
İhlâslı kimse müstakîmü'l-hâl olmakla anlaşılır; bir.

00:16:51.166 --> 00:17:01.252
Ve'l-istikâmetü bi'r-recâ. "Müstakîmü'l-hâl olmak da Allah'a ümidi olmakla olur."

00:17:01.860 --> 00:17:11.470
Allah'a recâsı, ümidi olan, umudu olan kimsede olur.

00:17:11.686 --> 00:17:18.839
Ve'r-recâü bi'l-irâdeti. "Umut da müridlikle olur.

00:17:20.712 --> 00:17:26.892
Ve'l-irâdetü bi'l-ma'rifeti. "İstemek de mârifetullaha ermekle olur."

00:17:27.566 --> 00:17:31.317
Mârifetullah, Allah'ı bilmek demektir. Birçok kimse

00:17:31.709 --> 00:17:39.705
o mârifetullaha, irfana, ârifliğe ermiş değildir. Müslüman ama ârif seviyesine çıkmış değil.

00:17:39.989 --> 00:17:46.130
Ham, kaba, eksik, kusurlu, cahil, gafil; tam ârif değil.

00:17:46.527 --> 00:17:52.719
Eğer bir insan ârif ise o zaman onun iradesi de müridliği de yani Allah'ı istemesi

00:17:53.900 --> 00:17:56.711
Allah'a vuslatı arzu etmesi de sağlam olur.

00:17:56.839 --> 00:18:06.403
"Allah'ı istemesi; Allah yoluna girmesi, O'na kavuşma azmi tamam olunca

00:18:06.628 --> 00:18:09.830
o zaman ümidi de tamam olur, hâsıl olur.

00:18:10.103 --> 00:18:16.683
Ümidi hâsıl olduğu zaman da Allah'a karşı beslediği o umutla müstakîmü'l-hâl olur.

00:18:16.903 --> 00:18:23.162
Müstakîmü'l-hâl sahibi olunca da ihlâslı olur. İhlâs istikametle bilinir. İstikamet reca ile bilinir.

00:18:23.431 --> 00:18:29.668
Reca irade ile bilinir. İrade de mârifetle bilinir." Çetin bir söz bu.

00:18:26.636 --> 00:18:35.420
Allahu a'lem bunlar bu tarzda birbirleriyle alakalı kavramlardır.

00:18:35.808 --> 00:18:42.323
Böyle olursa bu sıra ile birbirlerini tevlit ederek, ortaya koyarak bu sonuca ulaşır.

00:18:42.323 --> 00:18:48.800
Demek ki insanın doğrudan doğruya ihlâslı bir kimse olabilmesi kolay olmuyor.

00:18:48.927 --> 00:18:54.319
O ihlâs denilen güzel sıfat bütün amellerin kabul olmasının şartıdır.

00:18:54.593 --> 00:18:59.553
"Allah ihlâssız ameli kabul etmiyor." diye biliyoruz. İhlâssız namazı

00:18:59.593 --> 00:19:07.339
orucu, haccı, sadakayı kabul etmiyor. İhlâsın çok önemli olduğunu biliyoruz

00:19:07.956 --> 00:19:14.130
ama bu ihlâsın elde edilmesinin şekli şemaili kolay değil.

00:19:14.625 --> 00:19:19.850
İlk önce insan iyice bir ârif olacak, irfana erecek

00:19:19.442 --> 00:19:22.219
Ondan sonra irfanı ile mârifetullahla

00:19:22.555 --> 00:19:27.113
kendisinde Allah'a kavuşma aşkı, şevki, iradesi, isteği belirecek.

00:19:27.524 --> 00:19:34.540
O belirince Allah'a umudu, şevki olan bir kimse olacak.

00:19:34.999 --> 00:19:42.920
O şevk kendisine Allah'a karşı âsî olmama durumunu; daima mutî kul olma durumunu sağlayacak.

00:19:42.920 --> 00:19:47.127
Ondan sonra da her yaptığı işi o duygularla, ihlâsla yapan bir kimse olacak;

00:19:47.425 --> 00:19:49.340
ibadetleri makbul olacak.

00:20:01.270 --> 00:20:02.757
Ve bihî kâle Hâtemün.

00:20:02.842 --> 00:20:10.801
"Yine aynı rivayetten, aynı kanaldan, aynı şahıslardan nakledildiğine göre Hâtem-i Esam hazretleri şöyle buyurmuş:"

00:20:11.169 --> 00:20:21.362
Li-külli kavlin sıdkun ve li-külli sıdkın fi'lün ve li-külli fi'lin sabrun.

00:20:21.990 --> 00:20:32.397
Ve li-külli sabrin hısbetün ve li-külli hısbetin irâdetün ve li-külli irâdetin eseratün

00:20:34.823 --> 00:20:41.808
Hâtem-i Esam hazretleri bir önceki sözü gibi burada da bir sıralama yaptı.

00:20:42.455 --> 00:20:48.390
Allahu a'lem şöyle buyuruyor: Li-külli kavlin sıdkun. "Her sözün doğruluğu vardır."

00:20:48.993 --> 00:20:56.440
Doğru oluşu vardır. Tabii her sözün doğru olmadığını biz biliyoruz. Bazı sözler yalan.

00:20:56.680 --> 00:21:02.340
Yalancıların sözleri yalandır. Ama her sözün doğru olması gerekir.

00:21:03.945 --> 00:21:09.410
O sözün doğru olmasını ispat edecek bir durumun olması lazımdır.

00:21:09.502 --> 00:21:13.304
"Sözün doğru olması gerekir. Her sözde bir doğruluk aranır." diyelim.

00:21:14.453 --> 00:21:17.110
Ve li-külli sıdkın fi'lün.

00:21:17.731 --> 00:21:21.541
"Her bir doğruluğun da fiiliyatta olması lazım gelir." Lafla doğruluk olmaz

00:21:25.660 --> 00:21:31.456
Söz doğru olacak. Her doğruluğun da bir fiiliyatı vardır.

00:21:32.712 --> 00:21:41.325
Lafta, nazariyatta ütopik olarak fikirde değil fiiliyatta görünen bir şey olması lazımdır.

00:21:42.659 --> 00:21:52.270
Ve li külli fi'lin sabrun. "Her bir fiilin de yapılması kolay değildir."

00:21:52.616 --> 00:21:59.700
Meşakkatlidir çünkü fiildir; tembellik değildir. Bir harekettir, faaliyettir. O da enerji ister.

00:22:00.360 --> 00:22:06.110
Enerji de sabırla hâsıl olur. Demek ki insan sabırlı olabilecek ki bir şeyler yapabilsin.

00:22:06.361 --> 00:22:13.358
Yaptığı şeyi doğru olacak. Doğru olduğu zaman sözü tahakkuk etmiş olacak;

00:22:13.163 --> 00:22:15.372
söylediği gibi bir insan olduğu anlaşılacak.

00:22:16.888 --> 00:22:23.655
Ve li-külli sabrın hısbetün. "Her sabrın Allah tarafından bir mükâfatı vardır."

00:22:24.430 --> 00:22:28.331
İnsan o sabrı niye yutuyor, niye çekiyor, tahammül ediyor?

00:22:28.601 --> 00:22:33.331
Allah'tan sevap olduğu için. Niye akşama kadar oruç tutuyoruz, niye cihada gidiyoruz

00:22:33.331 --> 00:22:38.341
yaralanıyoruz, ölümü göze alıyoruz? Niye birtakım fedakârlıklarda bulunuyoruz?

00:22:39.167 --> 00:22:46.967
Her sabrın Allah'tan beklenen bir mükâfat tarafı var da onun için sabrediliyor.

00:22:48.495 --> 00:22:50.670
Ve li-külli hısbetin irâdetün.

00:22:51.206 --> 00:22:58.337
"Her Allah'tan sevap ummanın da bir isteme, isteklilik durumu vardır."

00:22:59.580 --> 00:23:04.640
İsteyerek olur bu; tesadüfen olursa olmaz. "Tesadüfen şöyle oluverdi." onun sevabı olmaz.

00:23:04.861 --> 00:23:10.354
Kendisi isteyecek, o mihneti yüklenecek. Düşünmüş taşınmış kararını vermiş;

00:23:10.489 --> 00:23:16.650
"Tamam ben oruç tutacağım." diyor. Düşünmüş kararını vermiş; "Ben cihada gideceğim." diyor.

00:23:16.647 --> 00:23:21.671
İrade ile olur; düşünme sonunda olur.

00:23:23.117 --> 00:23:25.996
Ve li-külli irâdetin eseratün.

00:23:26.696 --> 00:23:35.502
"Her istek tefekkür, düşünme ve kararın da bir tesiri vardır da o karar ondan alınmıştır."

00:23:37.507 --> 00:23:46.821
Allahu a'lem. Tabii o tesir de yine Allah'tandır. Allah nasip etmese insan iyiliği düşünemez bile.

00:23:47.436 --> 00:23:54.212
Ve mâ-teşâûne illâ en-yeşâallâh. "Allah istemese bir şey istemek bile elinizden gelmez."

00:23:54.473 --> 00:24:00.304
Her istediğimizi yapıyoruz sanıyoruz ama Allah istemese o istek bile insanın içinde hâsıl olmaz.

00:24:00.662 --> 00:24:06.276
Yine her şey Allah'tan oluyor. Bu sözden anladığımız nedir?

00:24:07.516 --> 00:24:16.149
Şöyle özetlemek gerekirse; "İnsanın sözü doğru olmalı. Doğruluk lafta kalmamalı fiiliyatta olmalı.

00:24:16.982 --> 00:24:23.200
Fiiliyatı yaparken de insanda sabır gerekecek; böyle sevaplı işler sabırla olur.

00:24:23.273 --> 00:24:24.636
Sabır sahibi olmalı.

00:24:24.987 --> 00:24:28.962
Her bir sabrın da sonunda Allah tarafından bir mükâfatı vardır.

00:24:30.161 --> 00:24:34.420
O mükâfatı düşünmek de bir iradenin sonunda hâsıl olur.

00:24:33.827 --> 00:24:39.571
O da içinde Allah'ın verdiği bir aşkla, şevkle, tesirle meydana gelir."

00:24:40.281 --> 00:24:43.361
Allah gönüllerimize hayırları ilham eylesin

00:24:45.162 --> 00:24:49.585
ve her yaptığımız işi Allah'tan mükâfat bekleyerek yapacak şuura erdirsin.

00:24:50.174 --> 00:24:56.397
İyi olarak kararlaştırdığımız şeyleri de meşakkatine katlanarak, ıhlayarak, sıkılarak

00:24:56.740 --> 00:25:04.824
yapacak bir sabır, bir metanet versin. Böylece hayırlı fiilleri yapabilelim, tamamlayabilelim.

00:25:05.118 --> 00:25:09.133
Cümlemize bu şekilde iyi bir müslüman olmak nasip olsun.

00:25:09.280 --> 00:25:15.369
Ve bi-isnâdihî kâle Hâtemün. "Yine aynı isnat zinciri ile Hâtem-i Esam buyurdu ki:"

00:25:16.544 --> 00:25:23.526
Aslü't-tâati selâsetü eşyâe: el-Havfu ve'r-recâü ve'l-hubbu.

00:25:24.470 --> 00:25:29.386
Ve aslu'l-ma'siyeti bi-selâseti eşyâe: el-Kibrü ve'l-hırsu ve'l-hasedü.

00:25:30.120 --> 00:25:33.530
"Hâtem-i Esam hazretleri tecrübesine dayanarak buyuruyor ki:"

00:25:33.819 --> 00:25:40.546
Aslü't tâati selâsetü eşyâe. "Mutî kul olmanın; Allah'a itaat eden

00:25:40.673 --> 00:25:46.204
ibadet ehli bir kul olmanın üç menbaı vardır." Üç kökü, esası vardır.

00:25:46.204 --> 00:25:52.688
Ondan dolayı insan mutî kul olur. Mutî kul olmanın zıttı âsî kul olmaktır.

00:25:53.266 --> 00:25:59.628
Taatin karşılığı mâsiyettir. İnsan ya Allah'a mutî; söz dinleyen, laf anlayan

00:25:59.688 --> 00:26:05.585
itaatli bir kuldur ya da âsî bir kuldur. Her insan iki gruptan birisine girecek.

00:26:07.230 --> 00:26:13.565
İtaatkârlığın aslı üç sebeptendir. Bu üç sebep, üç asıl, üç kök, üç kaya;

00:26:13.811 --> 00:26:20.949
1.Havf, 2.Recâ, 3.Hubb. Havf u recâ ve hubbtur.

00:26:21.412 --> 00:26:28.110
Havf ne demek? Allah'tan korkmak demek. İnsan niye Allah'a karşı mutî olur?

00:26:30.850 --> 00:26:35.633
Korkuyor da ondan; ikâb-i elîme uğramamak için Allah'ın gazabına dûçar olmamak için.

00:26:35.764 --> 00:26:40.566
Hatta biz bir kimse olmadık bir şeyi yapıyorsa; "Allah'tan kork!" deriz.

00:26:41.166 --> 00:26:45.523
"Allah'tan korkmuyor musun, nasıl bu yetimin malını yedin? Nasıl bu zulmü yaptın?

00:26:45.887 --> 00:26:48.651
Nasıl şu edepsizliği yapabildin? Allah'tan korkun yok mu?"

00:26:49.730 --> 00:26:54.129
Korku insanları Allah'a mutî hâle getirebiliyor. Birinci sebep bu.

00:26:54.711 --> 00:27:02.200
İkinci sebep ve'r-recâ' ümit de insanı Allah'a mutî eder. Meselâ;

00:27:02.489 --> 00:27:05.135
"Niye geceleyin kalkıyor, namaz kılıyorsun?"

00:27:05.685 --> 00:27:09.536
"Allah geceleyin yapılan duaları kabul edermiş, büyük mükâfat verirmiş vesaire.

00:27:13.590 --> 00:27:18.887
İşte şöyle şöyle yapanlara Allahu Teâlâ hazretleri cennette şöyle şöyle köşkler ikram edermiş."

00:27:26.175 --> 00:27:32.700
Ve'l-âfîne ani'n-nâs. "İnsanları affedenlere cennette mükellef köşkler ihsan edecek."

00:27:33.568 --> 00:27:40.600
O köşkleri almak istemez misin? Herkes ister. İşte o istek, o ümit de insanı mutî yapıyor.

00:27:40.343 --> 00:27:49.711
Bazen korku bazen ümit. Üçüncüsü ve'l hubb. Bir de ne korku ne ümit, yalnızca sevgi yaptırır.

00:27:49.736 --> 00:28:02.370
Tasavvufta ibadetleri, taatleri sevgiyle yapmak, sevgiden dolayı yapmak, bu da en yüksek derecesidir.

00:28:02.210 --> 00:28:03.911
Sevgi, hubb ne?

00:28:04.780 --> 00:28:11.883
Hubbullah Allah sevgisi. Allah sevgisinden dolayı yapmak şuurun en yüksek derecesidir.

00:28:12.668 --> 00:28:14.637
"Neden böyle yapıyorsun veya neden böyle yapmıyorsun?"

00:28:16.230 --> 00:28:19.867
"Allah'ı seviyorum. Her şeyi hoşuma gidiyor. Takdiri hoşuma gidiyor.

00:28:19.999 --> 00:28:22.679
Emri de yasağı da hoşuma gidiyor; ondan böyle yapıyorum."

00:28:23.364 --> 00:28:31.650
"Ne mükâfat, ne ceza, ne cennet, ne cehennem nedeniyle; yalnızca Allah'ı seviyorum, O buyurdu."

00:28:31.997 --> 00:28:37.908
Bir harfi için canını vermeye râzı; sevgiden. Bunun Kur'ân-ı Kerîm'de delili var mı?

00:28:38.307 --> 00:28:43.936
Var. Meselâ iki âyet-i kerîmede geçiyor ki

00:28:44.625 --> 00:28:49.900
Va'sbir nefseke maa'l-lezîne yed'ûne rabbehüm bi'l-gadâti ve'l-aşiyyi

00:28:49.900 --> 00:28:56.200
yîridûne vechehû ve lâ ta'dü aynâke anhüm türîdü zînetü'l-hayati'd-dünyâ

00:28:56.357 --> 00:29:02.785
ve tuti' men erselnâ kalbehu an-zikrinâ ve't-tebaa hevâhu ve kane emruhû furutâ.

00:29:02.956 --> 00:29:08.422
Kehf sûresinde; Va'sbir nefseke maa'l-lezîne yed'ûne rabbehüm bi'l-gadâti ve'l-aşiyyi.

00:29:09.368 --> 00:29:16.872
"Sabah akşam Rabbine dua eden kimse de yürîdûne vechehû Allah'ın vech-i pâkini, zâtını istiyor."

00:29:17.169 --> 00:29:23.323
Allah aşkı.Allahu Teâlâ hazretlerinin Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'e tavsiyesi;

00:29:23.402 --> 00:29:29.660
"Onların yanında ol, onlarla beraber ol, onlarla beraber sabret, onların gurubunda bulun."

00:29:29.384 --> 00:29:33.965
Demek ki sahabe içinde yalnız Allah'ın zâtını sevip

00:29:34.797 --> 00:29:40.717
bütün işlerini sırf Allah'ın zât-ı pâki, vech-i pâkine, O'nun aşkına yapan insanlar varmış.

00:29:41.216 --> 00:29:43.488
Sonra bir başka âyet-i kerîmede daha geçiyor.

00:29:44.380 --> 00:29:49.956
Ve lâ tatrüdi'l-lezîne yürîdûne rabbehüm bi'l-gadâti ve'l-aşiyyi.

00:29:52.106 --> 00:29:56.382
"Gece gündüz Allah'a dua edip O'nun vech-i pâkini isteyen insanları

00:29:56.561 --> 00:30:06.901
fakir, yoksul, hırpanî diye huzurundan kovma." diye yine onları methediyor.

00:30:08.893 --> 00:30:13.199
Ashâb-ı Suffe'nin bir kısmı bu hitaba mazhar kimselerdi.

00:30:14.490 --> 00:30:18.728
Demek ki aşkullah, muhabbetullah galebe çalmış; yaptığı şeyi ondan yapıyor.

00:30:19.548 --> 00:30:25.276
Kendi iradesini yok etmiş; bir şeyi istediğinden, istemediğinden

00:30:25.399 --> 00:30:29.850
sevdiğinden, korktuğundan yapmıyor. Sırf Allah için yapıyor.

00:30:30.100 --> 00:30:33.690
Allah sevgisinden, aşkullahtan, muhabbetullahtan yapıyor.

00:30:34.290 --> 00:30:38.230
Cennet ümidinden cehennem korkusundan değil; tabii bu da bir derece.

00:30:38.577 --> 00:30:44.648
İbadetlerin taatlerin kaynağı üçtür. En yükseği de bu sevgidir. O sevgi nasıl hâsıl olur?

00:30:44.690 --> 00:30:51.390
İnsanın içinde, o da zikrullahla hâsıl oluyor. Bu işin ısıtıcısı zikrullah.

00:30:51.239 --> 00:30:57.220
Zikrullah yapa yapa insanın zaman aşkı şevki ısınıyor, gönlü kaynıyor.

00:30:57.545 --> 00:31:04.285
O zaman galeyana, cûşa geliyor, âşık-ı sâdık oluyor. Zikri yapmayanda o hal olmuyor.

00:31:06.310 --> 00:31:13.264
Onun için 40 deve yükü kitap okusa ezberlese de alimde o muhabbet olmayabiliyor.

00:31:13.737 --> 00:31:21.453
Ama eli tesbihli bir derviş cihanı kasıp kavuruyor. Alimallah âşık-ı sâdıkın hâli başka oluyor.

00:31:24.442 --> 00:31:29.754
"Boş ver şimdi dervişliği, tasavvufu, kitap okumana bak!" diyorlar.

00:31:30.510 --> 00:31:34.548
Dervişler kitap okumuyor mu, dervişlerde ulûm-i şer'iyye yok mu? Sen bu adamların

00:31:34.548 --> 00:31:38.562
bu mübareklerin bildiği ulûm-ı şer'iyyenin yüzde birini biliyor musun?

00:31:40.415 --> 00:31:45.541
Onlar hepsini denemişler; bak nasıl hulasâsını söylüyor. Biz niye bu kitabı okuyoruz?

00:31:45.596 --> 00:31:52.272
Bu şahıslar bu tarzda ömür sürmüşler; onların bir sözü bir ömrün tecrübesini aksettiriyor.

00:31:52.707 --> 00:31:57.415
"İtaatin üç kaynağı var; ya korku ya ümit ya da aşkullah."

00:31:57.991 --> 00:32:02.348
Kısaca tarif ediyor, işi bitiriyor. Tabi o Kur'ân-ı Kerîm'i okumuş

00:32:02.366 --> 00:32:08.000
tefekkürü ile âyet-i kerîmeleri, hadîs-i şerîfleri didik didik etmiş, derinliklerine dalmış.

00:32:08.230 --> 00:32:16.815
Ondan sonra bu sonuçları çıkarmış. Şeriate ait kitapların önemini anlayan sadece sen misin?

00:32:17.459 --> 00:32:22.866
Ve aslu'l-ma'siyeti selâsetü eşyâe. "Mâsiyetin kökleri, kaynağı da üç tanedir."

00:32:22.882 --> 00:32:30.302
Asl kök demek. Meselâ ağacın köküne asl-u şecere, dallarına da fer' derler .

00:32:30.477 --> 00:32:38.400
Furu' yani dallar demek. Günahın da kökü üç tane; üç kaynaktan günah çıkıyor.

00:32:38.407 --> 00:32:45.603
Birisi; el-Kibrü. "Burnu büyük, kibirli, mütekebbir olmak."

00:32:46.214 --> 00:32:51.642
İkincisi; Ve'l-hırsu. "Tamahkâr, harîs, muhteris olmak ."

00:32:52.372 --> 00:32:56.156
Üçüncüsü; Hased, "kıskanç olmak."

00:32:56.939 --> 00:32:59.990
Günahlar bu üçünden kaynar çıkar.

00:32:59.535 --> 00:33:00.723
Birincisi kibir.

00:33:02.880 --> 00:33:07.433
Peygamber Efendimiz; "Kalbinde zerre kadar kibir olan kimse cennete giremeyecek." buyuruyor.

00:33:07.923 --> 00:33:14.773
Kibir nedir? Hakkı inadına kabul etmemek. Anladığı halde hak olduğunu

00:33:15.940 --> 00:33:21.580
doğru olduğunu onuruna yedirip de; "Evet sen haklısın." diyemiyor, inat ediyor.

00:33:22.974 --> 00:33:28.629
"Hakkı bildiği halde inadına kabul etmemek, onuruna yedirememek." dediğimiz şey.

00:33:29.782 --> 00:33:34.977
İşte o kibirdir. İnsana pek çok günahı o onuruna yedirememek duygusu yaptırıyor.

00:33:36.395 --> 00:33:39.612
"Öyle yapacaktım ama ne yapayım, onuruma yediremedim.

00:33:39.612 --> 00:33:40.428
Ne yapayım!

00:33:40.455 --> 00:33:44.658
Herkesin içinde namaz kılacaktım ama onuruma yediremedim.

00:33:44.748 --> 00:33:46.470
Özür dileyecektim ama onuruma yediremedim."

00:33:46.639 --> 00:33:49.462
Yedireme bakalım!

00:33:49.727 --> 00:33:53.370
Bütün günahların bir kısmı oradan çıkıyor. İkincisi de hırs.

00:33:54.980 --> 00:33:56.365
Muhteris adam, ihtiraslı adam.

00:33:57.183 --> 00:34:02.187
Deveyi bulsa üstündeki semeri bile indirmeden hamudu ile beraber lup diye yutuyor.

00:34:02.528 --> 00:34:08.392
Dağ versen onu da yiyecek. Yüz tane deve versen onu da yutucak. Biraz da şu kardeşin yesin.

00:34:08.706 --> 00:34:13.185
Yok, olmaz! Dünyayı yemek için böyle hırsı var.

00:34:13.185 --> 00:34:25.251
Tabii bu hırs, ihtiras, muhterislik, o şiddetli arzular insanı birçok günahlara sürükler.

00:34:25.380 --> 00:34:31.308
Üçüncüsü de hasettir; kıskançlık duygusudur. Yolunu kestirir, arabasına sabotaj yaptırır

00:34:31.399 --> 00:34:38.388
tarlasını, harmanını yaktırır. Haset insana her şeyi yaptırır. O da kuvvetli, kötü bir duygu.

00:34:39.106 --> 00:34:46.632
Karşı taraftaki insanın elindeki nimeti kıskanıyor. "Sana da vereyim ey kulum!"

00:34:46.932 --> 00:34:50.597
"Yok! Onun elinden gitsin yeter; bana vermesen de olur."

00:34:51.123 --> 00:34:55.387
Hasetçi böyledir. Hasetçinin ana duygusu nedir?

00:34:55.387 --> 00:35:00.322
Ana duygusu senin elindeki nimetin gitmesini istemesidir.

00:35:00.853 --> 00:35:03.597
"Yâ Rabbi! Bunda bu nimet var; ona vermişsin, ben de isterim.

00:35:03.747 --> 00:35:04.563
Çocuk da öyle.

00:35:04.945 --> 00:35:09.928
Anne ona şekerden çikolatadan vermişsin, ben de isterim." "Tamam al, sana da veriyorum."

00:35:10.823 --> 00:35:14.656
"Yâ Rabbi! Şu kuluna şu nimeti vermişsin; fazl-ı kereminden bana da ver."

00:35:14.656 --> 00:35:21.770
Bu olabilir. Ama "Yâ Rabbi! Al onun elinden, gitsin.

00:35:21.684 --> 00:35:26.682
Ee ne olacak? Tahammül edemiyorum, kıskanıyorum."

00:35:28.335 --> 00:35:35.952
Meşhur hikâyesi var, her zaman anlatıyoruz: İki komşunun birisinin eşeği var.

00:35:37.520 --> 00:35:43.203
Dağdan odunu eşeğe yükleyip öyle getiriyor. Ötekisinin eşeği yok; sırtında getiriyor.

00:35:43.204 --> 00:35:45.515
İpi atıyor, öyle getiriyor.

00:35:45.559 --> 00:35:53.713
Böyle taşımaktan sırtı yara olmuş, acıyormuş. Ötekisinin eşeği olmasını kıskanıyor;

00:35:55.668 --> 00:36:03.550
cân u gönülden kendisinin de bir eşeği olsun istiyor. Rüyasında bir ihtiyar görmüş ona demiş ki

00:36:03.433 --> 00:36:09.649
"Evet Allah sana eşek verecek ama sen şöyle dua et

00:36:09.890 --> 00:36:15.124
"Yâ Rabbi! Sen komşuma iki eşek ver; bana bir tane kâfi."

00:36:15.141 --> 00:36:18.571
Sen eşek isterken komşuna bir tane daha iste.

00:36:21.458 --> 00:36:26.484
"Olmaz, vazgeçtim. Ben onun bir eşeğine tahammül edemiyorum

00:36:26.484 --> 00:36:27.690
ikincisine hiç tahammül edemem." demiş.

00:36:28.155 --> 00:36:30.305
Onun için Şeyh Sâdî diyor ki

00:36:30.330 --> 00:36:33.880
Hem günam ra râzı kerdem" meger hasud râ.

00:36:33.905 --> 00:36:40.550
"Hayatta ustalık yaptım basiret gösterdim, dikkat ettim.

00:36:40.560 --> 00:36:46.257
Herkesin gönlünü aldım, herkesi memnun ettim; hasetçi müstesna, onu memnun edemedim."

00:36:46.258 --> 00:36:52.936
Neden? Çünkü o benim elimdeki nimetin gitmesinden rahatlıyor. Onun gitmesini istiyor.

00:36:52.936 --> 00:36:57.539
Onu memnun etmek mümkün değil. Onun keyfi için de ben evimi harmanımı mı yakayım?

00:36:57.635 --> 00:37:02.876
Allah vermiş; çok şükür elhamdülillah! "Hayır o senin elindeki gitsin!" diye istediğinden

00:37:02.963 --> 00:37:08.251
ona harmanından bir çuval buğday da versen hediye de etsen bir türlü razı olmuyor.

00:37:08.643 --> 00:37:12.678
"İşte bütün günahların aslı bu üç ana duygudur." diyor.

00:37:12.902 --> 00:37:18.710
Dikkat edelim; elimizde bu şeyler olmasın, içimizde bu kötü duygular olmasın.

00:37:18.515 --> 00:37:24.687
Abdülaziz [Bekkine] Efendimiz derviş olan bir kardeşimize;

00:37:24.721 --> 00:37:33.150
"Dargınlarla barış, kul haklarını öde, kazaya kalmış namazlarını kıl!" gibi tavsiyelerde bulunmuş.

00:37:34.600 --> 00:37:36.996
Bir müddet sonra; "Nasıl bakalım çalışmaları yapıyor musun."

00:37:37.747 --> 00:37:41.850
"Evet" demiş. "Tesbihlerini çekiyor musun?" "Evet çekiyorum." "Namazlarını ödüyor musun?"

00:37:41.873 --> 00:37:49.452
"Evet ödüyorum ama dargınlarla barışmak izzet-i nefsime dokunuyor." demiş.

00:37:49.851 --> 00:37:54.748
Hoca kaşlarını çatmış: "A Evladım! Nefsin izzeti mi olurmuş, burnu yerde sürtsün!

00:37:54.890 --> 00:37:58.926
İzzet-i nefs ne demek? Sen Allah'ın sevdiği şeyi yap.

00:37:59.930 --> 00:38:04.698
Nefsin izzeti mi olur? Nefsini ayaklar altına al, git. Hayırlı olan şeyi yap.

00:38:04.698 --> 00:38:09.493
Dargınlık haram." demiş. Çok güzel bir misal.

00:38:10.267 --> 00:38:16.860
İzzet-i nefs, onuruma dokundu... Ağızlarda hep bu şeyler dolaşır.

00:38:19.163 --> 00:38:24.470
Ve bi-isnâdihî kâle Hâtemün. "Yine aynı rivayet zinciri ile Hâtem-i Esam buyurdu ki:"

00:38:24.665 --> 00:38:32.377
el-Münâfiku mâ ahaze mine'd-dünyâ ye'huzü bi'l-hırsı ve yemneu bi'ş-şekki

00:38:32.656 --> 00:38:36.231
ve yünfiku bi'r-riyâ ve'l-mü'minü ye'huzü bi'l-havfi

00:38:36.539 --> 00:38:40.915
ve yümsiku bi's-sünneti ve yünfiku li'l-lahi hâlisen fi't-tâati.

00:38:42.123 --> 00:38:52.742
el-Münâfiku mâ ahaze mine'd-dünyâ ye'huzü bi'l-hırsı. "Münafık dünyalıktan

00:38:52.899 --> 00:39:01.985
para pul zenginlik, mevki makam vesaire bir şeyi eline aldığı zaman;"

00:39:02.611 --> 00:39:09.838
Ye'huzü bi'l-hırsı. "Hırs ile alır; sımsıkı tutar." Ve yemneu bi'ş-şekki.

00:39:10.845 --> 00:39:22.708
"Ve şek ve şüphe ile o nimeti kimseye vermez." Tutar, men eder. Neden şek ve şüphe ediyor?

00:39:22.798 --> 00:39:27.772
Allah'ın verene daha fazla vereceğine itimadı yok.

00:39:28.302 --> 00:39:31.828
Halbuki Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz yeminle söylemiş ki

00:39:32.369 --> 00:39:36.327
"Sadaka vermekle mal azalmaz." Hayır yapmakla mal azalmaz.

00:39:36.626 --> 00:39:40.690
Hayır yapan mutlaka çok daha fazlasını bulur. Ama bunun şekki var;

00:39:40.706 --> 00:39:45.652
o hususta tereddütü var, onun için vermez . Eline bir geçti mi dünyalığı hırsla tutar.

00:39:45.995 --> 00:39:53.576
"Biraz da sağa sola ver!" "Ya bana kalmazsa, ya bittikten sonra gerisi gelmezse!"

00:39:53.648 --> 00:40:00.958
Şekki var; vermez. "Münafık dünyalığı eline aldığı zaman hırsla sarılır, alır.

00:40:01.401 --> 00:40:10.820
Ve gerisinin, yenisinin gelmesinde tereddütü olduğundan eline geçenle hayır hasenât yapmaz."

00:40:11.493 --> 00:40:16.887
Ve yünfiku bi'r-riyâ. "İnfak ederse de bunu gösteriş için yapar."

00:40:18.770 --> 00:40:22.595
Anasının, babasının, dedesinin adını da yazdırır; tabelaya astırır.

00:40:23.290 --> 00:40:31.529
Ondan sonra da "Tamam, ben televizyonda reklam yapacağıma şöyle yapıyorum daha çok reklam oluyor."

00:40:31.901 --> 00:40:37.301
Ama riyâ oldu; Allah rızası için olmadı. Hayır hasenât reklam için

00:40:37.390 --> 00:40:40.122
nâm için, şöhret için yapılmaz ki! Onu düşünmez.

00:40:40.686 --> 00:40:46.945
Münafığın eline dünyalık geçti mi buna hırsla yapışır, elinde tutar.

00:40:47.746 --> 00:40:52.770
Allah'ın bir daha vermesinden şekki, tereddütü olduğundan hayra hasenâta sarf etmez.

00:40:53.447 --> 00:40:59.956
Sarf ederse, sağa sola verirse de gösteriş için, alkış için verir.

00:41:00.484 --> 00:41:06.453
Ve'l-mü'minü. Buna mukâbil, mü'min-i kâmil kul ise Ye'huzü bi'l-havf.

00:41:06.453 --> 00:41:09.478
"Dünyalığı alırken korka korka alır".

00:41:10.414 --> 00:41:15.249
"Eyvah! Acaba haram mı helal mi? Aman tereddüt olmasın;

00:41:15.431 --> 00:41:20.832
haram olmasın, günah olmasın!" diye düşünür. Eline bir şey geçti mi sevinemez;

00:41:21.603 --> 00:41:29.215
"Dünyalık bana bir zarar verir; azdırır, saptırır." diye korku içinde alır. Sonra

00:41:30.566 --> 00:41:35.597
Ve yümsikü bi's-sünneti. "Onu sünnet-i seniyyeye uygun tarzda tutar."

00:41:37.787 --> 00:41:43.500
Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem'in tavsiyesi neyse o malı elinde tutuş tarzı o olur.

00:41:43.549 --> 00:41:47.448
Verecek yere verir; tutulacak yerde tutar öyle kullanır.

00:41:47.448 --> 00:41:52.256
Ve yünfiku li'l-lâhi hâlisan fi't-tâati. "Ve sırf Allah rızası için infak eder."

00:41:54.630 --> 00:41:59.558
Haram yolda değil, yılbaşı eğlencesinde değil Allah'a itaat yolunda, hayır yolda sarf eder.

00:42:00.488 --> 00:42:05.720
Hâtem-i Esam hazretleri bu sözünde mü'minle münafığın mukayasesini yaptı.

00:42:06.232 --> 00:42:14.594
Münafık eline dünyalık geçti mi ona hırsla sarılır,onu men eder,saklar; kimseye zırnığını koklatmaz.

00:42:14.689 --> 00:42:20.682
Ondan hayır hasenât yapmaz. Sağa sola verecekse de gösterişle, riya ile harcar.

00:42:20.932 --> 00:42:25.626
Mü'min ise dünyalığı; "Aman bana bir zararı dokunmasın!" diye korka korka alır.

00:42:26.830 --> 00:42:30.790
Malda tasarrufunu sünnet-i seniyyeye uygun olarak yapar.

00:42:30.468 --> 00:42:34.700
Harcadığı zaman da Allah rızası için ve Allah'a taat yolunda sarf eder.

00:42:36.922 --> 00:42:42.539
Ve bi-isnâdihî kâle Hâtemün. "Yine aynı rivayet zinciri ile Hâtem-i Esam hazretleri şöyle buyurdu:"

00:42:42.435 --> 00:42:45.353
95. sayfanın 10. paragrafı

00:42:45.378 --> 00:42:53.978
Utlüb nefseke fî erbaati eşyâe el-amelü's-sâlihi bi-gayri riyâin

00:42:54.300 --> 00:43:01.703
ve'l-ahzü bi-gayri tamein ve'l-atâü bi-gayri minnetin. Ve'l-imsâkü bi-gayri buhlin.

00:43:01.839 --> 00:43:04.605
"Şu dört şeyde nefsini talep et." Bir;

00:43:07.429 --> 00:43:12.773
el-Amelü's-sâlihi bi-gayri riyâin.

00:43:14.668 --> 00:43:20.813
"Salih ameli, amel-i sâlihi; ibadet ve taati, hayrât u hasenâtı riyasız yapmak konusunda."

00:43:21.520 --> 00:43:26.681
Burada; "Nefsini talep et!" sözünün ne mânaya geldiği anlaşılıyor.

00:43:27.731 --> 00:43:33.180
İnsan nefsinin çeşitli oyunları vardır.

00:43:33.991 --> 00:43:39.293
Bu oyunlara düşmemek için insanın nefsine göz kulak olması, dikkat etmesi

00:43:39.504 --> 00:43:41.916
hakim olması, kontrol etmesi lazım.

00:43:42.198 --> 00:43:46.202
"Şu dört şeyde nefsini kontrol altında tut!" denmiş oluyor.

00:43:46.501 --> 00:43:53.239
Bir; "Salih ameli işlerken bi-gayri riyâ riyasız olmasına dikkat et."

00:43:53.660 --> 00:43:59.469
"Namazını, niyazını, hayrâtını, ibadetini taatini riyâsız yapma hususunda nefsine dikkat et!

00:43:59.469 --> 00:44:02.574
Sana oyun etmesin; riyâ ile yaptırmasın.

00:44:05.298 --> 00:44:12.114
Ve'l-ahzu bi-gayrı tamein. "Bir şey alıp elde ederken tama' etmeden

00:44:12.678 --> 00:44:17.220
tamahkârlık duygusu olmadan alınmasına dikkat et!"

00:44:17.260 --> 00:44:21.510
Nefsin tama' etmesin; onu istemesin, peşine düşmesin.

00:44:23.893 --> 00:44:28.632
Tok gözlü olsun. Gelirse gelir; elhamdülillah. "Alışında tok gözlü olmaktır."

00:44:29.910 --> 00:44:32.976
Ve'l-atâu bi-gayrı minnetin. "Verişinde de başa kakmasın;

00:44:33.692 --> 00:44:36.642
verdiği insanı incitecek tavırda olmasın!"

00:44:36.907 --> 00:44:38.507
İnsanın nefsine dikkat etmesi lazım.

00:44:39.119 --> 00:44:46.175
Kimisi hayrı yapar ama gözünü çıkarırcasına verir, üzer.

00:44:46.175 --> 00:44:49.985
Hayır yapmıştır ama karşı taraf üzülmüştür, ağlamıştır.

00:44:51.523 --> 00:44:53.478
Öyle olmamasına dikkat etmek lazım.

00:44:53.945 --> 00:45:03.262
Ve'l-imsâkü bi-gayri buhlin. "Ve bir şeyi elinde tutacaksa pintilik, cimrilik yapmadan tutmalı;

00:45:03.925 --> 00:45:07.506
gerektiğinde hayrını hasenâtını sadakasını verebilmeli."

00:45:07.830 --> 00:45:12.541
"Nefsi cimrilik yaptırmasın." diye onu kontrol edecek.

00:45:13.716 --> 00:45:16.776
İbadeti yaparken riyâsız olmasına dikkat edecek.

00:45:17.123 --> 00:45:26.253
Alırken tok gözlülükle alacak. Verirken başa kakmadan verecek. İbadeti yaparken riyâsız yapacak.

00:45:26.411 --> 00:45:29.812
Elinde tutarken de cimrilik olmadan tutacak.

00:45:30.187 --> 00:45:32.990
Cimrilik duygusu olmamasına dikkat edecek.

