WEBVTT

00:00:00.760 --> 00:00:05.400
Eûzübillâhimineşşeytânirracîm. Bismillâhirrahmânirrahîm. 

00:00:06.600 --> 00:00:12.000
el-Hamdü li'l-lâhi hakka hamdihî nahmedühû bi-cemîi mahâmidih. Hamden kesîran tayyiben mübâreken fîh.

00:00:13.160 --> 00:00:17.440
Hamden kemâ yenbeğî li-celâli vechihî ve li-azîmi sultânih.

00:00:17.443 --> 00:00:24.123
 Ve's-salâtü ve's-selâmü alâ hayra halkıhî seyyidinâ Muhammedin ve âlihi ve sahbihî

00:00:24.200 --> 00:00:29.480
ve men tebi'ahû bi-ihsânin ilâ yevmi'd-dîn. Emmâ ba'd:

00:00:31.600 --> 00:00:36.320
Aziz ve muhterem kardeşlerim!  Allahu teâla hazrelerinin selamı, rahmeti, bereketi,

00:00:36.400 --> 00:00:43.960
 ihsanı, ikramı dünyada, ahirette üzerinize olsun. Rabbimiz teâla ve tekaddes hazretleri cümlenizi,

00:00:43.974 --> 00:00:51.334
cümlemizi sevdiği razı olduğu kullarız zümresine dâhil eyleyip iki cihanda bahtiyar eylesin.

00:00:53.840 --> 00:01:05.400
Ebû Abdirahman es-Sülemî rahmetullâhi aleyh ve kaddesallahu sırrahu'l âziz isimli büyük âlimin

00:01:05.657 --> 00:01:14.537
Tabakâtu's-sûfiyye kitabının 95. sayfasındayız. Hâtem-i Esam hazretleri ile ilgili bölümü okuyoruz.

00:01:15.840 --> 00:01:20.880
 95. sayfanın 11. paragrafına bugün devam edeceğiz.

00:01:21.680 --> 00:01:25.240
Bu metnin okunmasına ve izaha geçmeden önce

00:01:26.880 --> 00:01:32.440
başta Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz'in ruh-i pâki olmak üzere

00:01:33.400 --> 00:01:41.400
onun âlinin, ashâbının, etbâının, ahbâbının sâdât ve meşâyih-ı turuk-i aliyyemizin cümlesinin;

00:01:41.181 --> 00:01:47.301
İstanbul'da medfun bulunan medâr-ı iftihârımız Yûşâ aleyhisselam hazretlerinin,

00:01:47.520 --> 00:01:54.400
 Ebû Eyyûb el-Ensârî hazretlerinin ve sâir sahabe-i kirâm rıdvanullahi teâlâ aleyhim ecmaîn hazerâtının;

00:01:57.360 --> 00:02:04.480
şu beldeye ismini vermiş olan Ebû Eyyûb el-Ensârî hazretlerinin;

00:02:06.520 --> 00:02:15.960
 içinde bu kitabı okuduğumuz şu güzel tekkeyi tesis etmiş olan Selami Mustafa Efendi hazretlerinin ruhu için;

00:02:16.320 --> 00:02:23.600
yukarıda tekkesi bulunan Şeyh Murad hazretlerinin; aşağıda tekkesi bulunan Baba Haydar hazretlerinin

00:02:23.760 --> 00:02:31.240
ve yine civarda medfun bulunan meşâyih-ı kirâmın; hassaten Abdül'ehad-ı Nûrî hazretlerinin

00:02:31.440 --> 00:02:40.400
ve bunların hepsinin seleflerinin ve hulefasının ruhları için ve hassaten hocamız

00:02:40.470 --> 00:02:45.887
 Muhammed Zahid Bursevî hazretlerinin ruhu için ve bu kitabı yazan,

00:02:46.200 --> 00:02:52.760
bu kitaptaki bilgileri müellife ulaştıran âlimlerin, râvilerin ruhları için hediye olsun,

00:02:53.160 --> 00:02:57.640
 kabirleri nur dolsun, makamları âlâ, dereceleri yüksek olsun;

00:02:58.000 --> 00:03:05.800
nurları, sürurları ve kabir istirahatleri ziyade olsun diye; bizlerden hoşnut ve razı olsunlar,

00:03:05.280 --> 00:03:10.840
Allahu teâla hazretleri bizi sevdiği kulların sevgisine, büyüklerin himmetlerine,

00:03:10.840 --> 00:03:16.240
teveccühlerine mazhar eylesin diye; ömrümüzü rızâ-i Bârî'ye uygun geçirelim,

00:03:16.268 --> 00:03:20.468
huzuruna sevdiği, razı olduğu kul olarak varmamıza vesile olsun diye

00:03:20.480 --> 00:03:23.480
 bir Fâtiha, üç İhlâs-ı şerîf okuyup öyle başlayalım.

00:03:25.280 --> 00:03:28.800
Bismillâhirrahmânirrahîm  Ve bihî kâle Hâtemün:

00:03:29.400 --> 00:03:37.360
en-Nasîhatü li'l-halki, izâ raeyte insânen fi'l-haseneti

00:03:38.337 --> 00:03:45.252
en tehussehû aleyhâ ve izâ raeytehû fî ma'siyetin en terhamehû.

00:03:47.501 --> 00:03:57.163
Sözler, aynı rivayet zinciriyle yukarıdan beri böyle geliyor.

00:03:57.840 --> 00:04:02.920
Müellifimiz Ebû Abdirahman es-Sülemî, Ebû Ali'den işitmiş.

00:04:03.543 --> 00:04:09.149
Ebû Ali'nin ismi Said b. Ahmed el-Gavsî; o da babasından işitmiş;

00:04:10.126 --> 00:04:15.874
 o da Muhammed b. Abd'den işitmiş; o da dayısı Muhammed b. Zeyd'den işitmiş;

00:04:16.258 --> 00:04:22.467
o da hâmili Beddah'tan işitmiş. O da Hâtem-i Esam'a naklediyor.

00:04:22.535 --> 00:04:26.484
Aynı rivayet zinciri ile Hâtem-i Esam şöyle buyurmuş:

00:04:26.820 --> 00:04:35.579
en-Nasîhatü li'l-halki. "Nasihat halk içindir, insanların hepsi içindir."

00:04:36.353 --> 00:04:38.823
İyisi, kötüsü, hepsi içindir.

00:04:39.182 --> 00:04:44.456
Arapça'da "nasihat" demek, bizdeki gibi "birini karşısına alıp da

00:04:44.519 --> 00:04:48.399
parmağını sallaya sallaya öğüt vermek demek" değildir. 

00:04:49.980 --> 00:04:55.751
Nasihat, Arapça'da "Samimi duygular beslemektir, hâlis niyetli olmaktır;

00:04:55.986 --> 00:04:58.592
iyi niyetli olmak, iyiliğini istemek demektir.

00:05:00.151 --> 00:05:09.832
Ona karşı tavrında, duygularında samimi olmak demektir, ihlâslı olmak" demektir.

00:05:10.338 --> 00:05:17.465
İnsan, bütün mahlukâta karşı samimi duygulara, iyi niyete sahip olacak; onların iyiliğini isteyecek.

00:05:18.750 --> 00:05:26.347
İzâ ra'eyte insânen bi'l-haseneti. "Bir insanı iyilik yapmakta ve iyi halde görürsen."

00:05:26.683 --> 00:05:30.916
En tehussehû aleyhâ. "Onu teşvik edersin."

00:05:31.900 --> 00:05:35.204
"Aman devam et, daha fazlasını yap, pek güzel." filan diye teşvik etmektir.

00:05:35.415 --> 00:05:41.930
Bu; ona karşı samimi duyguların, ihlâsın, iyiliğini istemenin gereğidir.

00:05:41.422 --> 00:05:48.100
Ve izâ ra'eytehû fî ma'siyetin. "Günahta görürsen" yine ona karşı iyi duygular içinde olacaksın.

00:05:48.288 --> 00:05:51.675
Bu sefer ne olacak?  En terhamehû. "Ona acıyacaksın."

00:08:10.160 --> 00:08:16.360
 en-Nasîhatü li'l halki. "Halka karşı nasihat, yani iyi duygular beslemek."

00:08:16.506 --> 00:08:19.259
İyi duygular beslemek, sadece halka karşı değildir.

00:08:20.641 --> 00:08:23.701
Hadîs-i şerîfte Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyuruyor: 

00:08:24.760 --> 00:08:27.648
Li'llâhi. "Allah'a karşı da iyi duygular besleyecek, samimi olacak."

00:08:28.249 --> 00:08:31.909
Ve li-resûlihî. "Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem'e karşı iyi duygular besleyecek."

00:08:32.495 --> 00:08:38.640
Ve li-kitâbihî. Kur'ân-ı Kerîm'e karşı samimi bağlılığı, hâlis duyguları olacak."

00:08:39.157 --> 00:08:43.651
Ve li-eimmeti'l-müslimîn. "Müslümanların yöneticilerine karşı da iyi duygular besleyecek."

00:08:44.900 --> 00:08:48.499
Ve li-âmmetihim. "Hepsi için iyi duygular besleyecek."

00:08:48.577 --> 00:08:51.989
 Halk için ahali için de iyi duygular besleyecek. 

00:08:52.286 --> 00:08:56.997
Allah'a karşı nasihat, yani iyi duygular beslemek nasıl olur?

00:08:57.434 --> 00:09:02.140
 O'nun emirlerini tutmak, yasaklarından kaçınmak, O'na kulluğu güzel yapmak tarzında olur.

00:09:02.389 --> 00:09:05.528
Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem'e karşı nasihat nasıl olur?

00:09:05.864 --> 00:09:09.619
O'nun sünnet-i seniyyesine uymak, buyruğunu tutmak, ümmetini sevmek,

00:09:09.892 --> 00:09:14.583
kendisini sevmek, salât ü selam getirmek, ümmete hizmet etmekle olur. 

00:09:14.817 --> 00:09:17.889
Kitabullah'a, Kur'an'a karşı nasihat nasıl olur?

00:09:18.405 --> 00:09:22.590
Kur'ân-ı Kerîm'i karşısına alıp da ona öğüt verme durumu yok. 

00:09:22.223 --> 00:09:24.369
Ona karşı samimi duygu nasıl olacak? 

00:09:24.681 --> 00:09:30.983
Onun ahkâmını öğrenmek, onu ezberlemek, bellemek, uygulamak ve ona tâbi olmakla olur. 

00:09:31.478 --> 00:09:37.829
Müslümanların ümerâsına, rüesâsına, yöneticilerine karşı samimiyet nasıl olur?

00:09:38.358 --> 00:09:43.641
 Dua etmek, doğru yola gelmesine çalışmak, iyi işler yapıyorsa destekçi olmak,

00:09:44.800 --> 00:09:48.815
kötü işler yapıyorsa dua etmek ve yaptırmamaya, engellemeye gayret etmek tarzında olur. 

00:09:49.122 --> 00:09:51.567
Umumi ahali için nasihat nasıl olur? 

00:09:52.597 --> 00:09:58.104
İyilerin, iyiliklerini yapmalarında onlara destek olmak, teşvik etmek;

00:09:58.600 --> 00:10:01.205
 kötülerine de acımak, merhamet etmek. 

00:10:01.767 --> 00:10:05.715
Müslüman böyle, tasavvuf bu işte, ama biz umumiyetle öyle yapmıyoruz.

00:10:06.350 --> 00:10:16.477
Yöneticilere kızmak, atıp tutmak -yani benim bile, şahsen ayıplıyorum kendimi- yaptığımız şeyler. 

00:10:16.525 --> 00:10:18.915
Demek ki yapmayacağız, dua edeceğiz vesaire. 

00:10:20.898 --> 00:10:28.886
Sonra günahkârlara da kızıyoruz. Vay edepsiz, çıplak geziyor!

00:10:29.120 --> 00:10:36.389
Plajda şunların yaptıklarına bak! Vay edepsiz, içki içiyor!  Ne yapacağız? 

00:10:36.670 --> 00:10:46.494
Acıyacağız, onlar için yüreğimiz yanacak. Kızmakla acımak arasında insanda davranış değişir.

00:10:47.940 --> 00:10:50.928
Kızan bir insan kaşlarını çatar, arada kavga çıkar.

00:10:51.920 --> 00:10:59.333
Fiilen bugün Türkiye'de günahkârlarla dindarlar arasında bir çekişme oluyor, düşmanlık oluyor.

00:10:59.654 --> 00:11:04.358
Halbuki acısa o zaman Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî, Yunus Emre ile

00:11:04.436 --> 00:11:06.810
o zamanın insanları arasındaki gibi olacak.

00:11:07.216 --> 00:11:13.911
Mevlânâ hazretlerine papazlar bile hürmet ediyorlarmış. Cenazesinde hepsi ağlamış.

00:11:14.263 --> 00:11:19.946
Neden? Günahkâra razı değil, günaha teşvik etmiyor, ama acıyor.

00:11:20.446 --> 00:11:25.971
Acıyınca insan acıdığı kimseye yaklaşır. Yaklaştı mı kızan bir insanın yaklaşımı gibi olmaz.

00:11:26.198 --> 00:11:29.851
Bakışı bile değişmiş olur. O bakış karşı tarafa müspet tesir eder. 

00:11:30.187 --> 00:11:35.748
Kaşları çatıp bakmak başka türlü tesir eder, merhametle acıyarak bakmak başka türlü tesir eder. 

00:11:35.982 --> 00:11:38.317
Kızarak söz söylemek, bakmak başka türlü olur.

00:11:38.630 --> 00:11:43.468
"Bana bak, kafanı kırarım, çekil oradan!" bilmem ne tarzında olur. Sesin tonu değişir. 

00:11:43.983 --> 00:11:47.554
Acıyarak oldu mu "Aziz kardeşim, canım ciğerim, yapma etme,

00:11:48.690 --> 00:11:51.405
kendini mahvediyorsun." filan tarzında olur. Onun tesiri başka olur. 

00:11:51.561 --> 00:12:00.126
Bunları iyi öğrenelim. Tasavvuf bunları öğrenmekle ve uygulamakla olur. "Şekil değil." diyoruz.

00:12:00.547 --> 00:12:02.965
Demin dua ederken aklıma geldi.

00:12:03.856 --> 00:12:09.828
Burası tekke ya, burada tasavvufî bir kitap da okuyoruz, şeyhlik müridlik de var;

00:12:10.418 --> 00:12:14.912
biz de bu kılık kıyafete uygun giyinsek.

00:12:15.600 --> 00:12:21.602
Cübbe ile sarıkla, hatta Nakşî tarikatinin sarığının belli bir şekli var, dört parça oluyor.

00:12:22.461 --> 00:12:28.869
Yukarısı dört dilim dikilerek yapılıyor; bu dört terki temsil ediyor:

00:12:28.978 --> 00:12:33.364
 Terk-i dünyâ, terk-i ukbâ, terk-i hestî, terk-i terk. 

00:12:33.447 --> 00:12:40.109
Onun etrafına sarık sarılıyor. Cübbe olursa sarık olursa mistik ve tarihî bir hava da olur.

00:12:40.604 --> 00:12:45.929
Fena da olmaz. Şekil de güzel, öz de güzel. Onların hepsini inşaallah yapmaya çalışalım. 

00:12:46.351 --> 00:12:47.314
12. paragraf 

00:12:47.368 --> 00:12:52.727
Ve bihî kâle Hâtemün. "Yine aynı rivayet zinciri ile Hâtem-i Esam hazretleri buyurdu ki."

00:12:53.390 --> 00:13:00.622
Acibtü mimmen ya'melü bi't-tâati ve yekûlü: İnnî a'melühû ibtiğâe merdâti'llâh.

00:13:01.590 --> 00:13:15.268
 Sümme terâhü ebeden sâhitan 'ala'llâhi râdden li-hükmihî e türîdü en türdiyehû ve leste bi-râdin anhü?

00:13:15.799 --> 00:13:19.820
Keyfe yerdâ anke ve ente lem terda anhu?"

00:13:21.773 --> 00:13:30.114
Acibe fiili min ile kullanılır. "Ben filanca kimseye şaştım." deriz.

00:13:30.155 --> 00:13:35.622
Biz filanca kimseye derken ismin -e hâliyle tümlecini kullanırız.

00:13:35.896 --> 00:13:40.525
Araplar -den haliyle kullanıyor. "Filanca kimseye şaştım." demiyor da,

00:13:40.619 --> 00:13:42.969
"Filanca kimseden şaştım." tarzında söylüyor. 

00:13:43.188 --> 00:13:46.562
Bize ters, ama ben bunu size niçin söylüyorum? 

00:13:46.632 --> 00:13:53.775
Eğer bir Arapça cümle kuracaksanız, Türk mantığıyla kurarsanız o zaman Arapça cümle bozuk olur.

00:13:54.159 --> 00:13:58.375
 Arapların bunu söylerken min takısını kullandığını,

00:13:58.500 --> 00:14:03.744
-den takısıyla kullandığını, ismin -den hâlini kullandığını bilmeniz lazım. 

00:14:04.713 --> 00:14:15.305
Acibtü mimmen ya'melü bi't-tâati. "İbadet ve taat işleyen insana şaşarım." diyor. 

00:14:15.391 --> 00:14:18.617
"İnsandan şaşarım." tarzında söylüyor; ama Arapçası tam tercüme edilirse

00:14:18.945 --> 00:14:21.320
"Öyle insana şaşarım." olur. 

00:14:21.337 --> 00:14:28.510
Ya'melü bi't-tâati. "-Evet- ibadet ve taatinde, Allah'a mûtî, ibadetini taatini yapıyor."

00:14:29.301 --> 00:14:32.491
 Ve yekûlü innî a'melühû ibtiğâe merdâti'llâh.

00:14:33.200 --> 00:14:39.280
"'Ben bu güzel ibadet ve taatleri Allah'ın rızasını kazanmak için yapıyorum.' diyor."

00:14:38.920 --> 00:14:42.920
Sümme terâhü ebeden sâhitan alallâh. "Daima onu Allah'a kızgın görürsün." 

00:14:43.560 --> 00:14:50.920
Nasıl kızıyor? Râdden li-hükmihî. "Kaza ve kaderinin hükmünü kabul edemiyor."

00:14:52.286 --> 00:14:58.149
Allah'ın mukadderatını kabul edemiyor. Ona karşı reaksiyonu var, onu kabullenemiyor.

00:14:58.799 --> 00:15:05.549
"Her ibadet ve taatimi Allah'ın rızasını kazanmak için yapıyorum." diyen bir insan ama

00:15:05.720 --> 00:15:10.840
bir taraftan da Allah'ın hükmüne razı olma huyuna sahip olamamış.

00:15:11.298 --> 00:15:14.190
Allah'ın mukadderatını kabullenemiyor, kızıyor;

00:15:14.371 --> 00:15:18.307
 "Niye bu böyle oldu, Allah niye bunu bana takdir etti,

00:15:18.432 --> 00:15:23.539
niye başıma bu bela, bu ceza, bu durum geldi?" diyor. 

00:15:23.883 --> 00:15:25.929
"İşte böyle bir insana şaşarım." diyor.

00:15:26.140 --> 00:15:33.425
E türîdü en türdiyehû ve leste bi-râdin anhü!  Ona; "Hey şaşkın!" diye hitap ediyor. 

00:15:33.589 --> 00:15:40.280
Sen onu kendinden razı etmeye çalışıyorsun ama ve leste bi-râdin anhü

00:15:40.303 --> 00:15:43.604
"Sen ondan razı değilken onu nasıl razı etmeye çalışıyorsun?"

00:15:43.995 --> 00:15:46.725
Sen ondan razı olacaksın ki o senden razı olsun.

00:15:47.241 --> 00:15:51.810
Sen hükmüne itiraz ediyorsun, mukadderatını beğenmiyorsun;

00:15:51.800 --> 00:15:56.513
bu gibi hususlarda teslimiyetin yok, kadere teslimiyetin yok.

00:15:56.872 --> 00:16:01.660
Bir taraftan da; "Ben onu razı etmeye çalışıyorum." diyorsun.  Olur mu?

00:16:02.551 --> 00:16:08.468
 Keyfe yerdâ anke ve ente lem terda anhü? "Sen ondan razı olmamışken, o senden nasıl razı olsun?" 

00:16:08.945 --> 00:16:11.160
Evvela sen ondan razı ol bakalım. 

00:16:11.367 --> 00:16:16.912
Kul nasıl razı olacak? Kadere razı olarak, kadere itiraz etmeyerek...

00:16:17.328 --> 00:16:21.677
"Kader böyledir." diye onu engin bir olgunlukla karşılayarak... 

00:16:21.997 --> 00:16:24.821
Tabi kader bazen tatlı olur bazen acı olur.

00:16:26.170 --> 00:16:29.268
Acısına tatlısına hayrihî ve şerrihî mina'llâhi Teâlâ.

00:16:29.354 --> 00:16:32.814
Hepsi Allah'tan; senin hoşuna giden de gitmeyen de Allah'tan.

00:16:33.604 --> 00:16:38.191
Kaderin hepsini, "Allah'ın kaderi" diye sevebilecek duruma gelirsen,

00:16:38.776 --> 00:16:43.951
Allah'ın kaderine razı olma durumuna gelirsen o zaman Allah da senden razı olur. 

00:16:44.248 --> 00:16:47.402
"Yoksa Allah'ın kaderine kızıp dururken

00:16:47.723 --> 00:16:51.764
 'Allah'ı razı edecek ameller yapıyorum.' diyen insana şaşarım ben!" diyor. 

00:16:51.811 --> 00:16:56.223
Sen ondan razı olmazken O senden nasıl razı olsun?  Duygular karşılıklı olur. 

00:16:56.598 --> 00:16:59.660
Hadîs-i kudsîde; Ene indî abdin zannî bî buyuruyor. 

00:17:00.670 --> 00:17:04.603
Kulun durumuna göre Allah'ın kuluna muamelesi. Kul Allah'ı seviyorsa Allah kulu seviyor.

00:17:04.689 --> 00:17:06.831
Kul Allah'tan razı ise Allah kuldan razı... 

00:17:07.979 --> 00:17:14.812
O zaman bizim duygularımız ona karşı iyi değilse kulluğumuz iyi değilse demek ki

00:17:14.875 --> 00:17:19.941
O'nun da bize karşı durumu bizimki gibi. O zaman iyi değil. 

00:17:20.183 --> 00:17:24.652
O halde ne yapmamız lazım?  Kendi durumumuzu düzeltmemiz lazım.

00:17:24.933 --> 00:17:30.530
Tabi en zor işlerden biridir. Kaza ve kadere rızâ ve teslimiyet.

00:17:30.879 --> 00:17:33.499
Tasavvufta buna "rızâ makamı" derler.

00:17:34.717 --> 00:17:38.118
Kul bu makama erdi mi, bu huya sahip oldu mu,

00:17:38.173 --> 00:17:41.713
orada istikrar kesp etti mi yüksek bir makam elde etmiş olur. 

00:17:42.596 --> 00:17:51.376
Eşkıya evliyâullahtan birisinin yolunu kesmiş. Önünde çocuklarını öldürmeye başlamış.

00:17:52.800 --> 00:17:56.560
 Eşkıya ya, haydut ya herif, herhalde "Çıkar paranı." dedi, o da "Param yok." dedi.

00:17:56.600 --> 00:18:04.880
Bir çocuğunu kesiyorken, kendisi de bir kenarda duruyormuş. Eşkıyanın dikkatini çekmiş:

00:18:05.240 --> 00:18:08.920
 "Yahu sen ne biçim, ne katı kalpli babasın!

00:18:09.311 --> 00:18:11.241
Ben senin çocuğunu kesiyorum; hiçbir şey demiyorsun.

00:18:11.271 --> 00:18:15.831
 Ne itiraz ediyorsun, ne feryat ediyorsun, ne de zıplayıp karşıma çıkıyorsun." demiş.

00:18:16.527 --> 00:18:26.586
Adam; "Allah'ın kaderi, Allah'ın takdiri olarak böyle oluyor.

00:18:26.648 --> 00:18:30.239
Ben nasıl ona karşı geleyim?" demiş.  Eşkıyanın eli ayağı kesilmiş:

00:18:30.286 --> 00:18:35.886
"Yahu bu sözü önceden söyleseydin, bu çocuklarını öldürmezdim." demiş. 

00:18:36.110 --> 00:18:40.952
O da; "Allah'ın kaderi; bunlar ölecekti, öbürleri kalacaktı!" demiş.

00:18:41.842 --> 00:18:44.667
Bir başka meşhur hikâye var, her zaman anlatırım:

00:18:44.956 --> 00:18:48.562
Bir dervişi yanlışlıkla suçlamışlar, asmaya götürüyorlar.

00:18:49.360 --> 00:18:50.840
Kendi kendine sormuş;

00:18:50.640 --> 00:18:55.400
"Sen eskiden hep Allah'a razı olmaktan, kaderine razı olmaktan bahsederdin.

00:18:55.148 --> 00:18:57.415
Şimdi ise bak haksız yere başını kesmek için cellâda götürüyorlar.

00:18:57.560 --> 00:19:04.680
Kafanı kesecekler, ama suçsuzsun. Seni itham ediyorlar, haksız yere öldürecekler.

00:19:04.788 --> 00:19:06.500
Buna da razı mısın?" demiş.

00:19:06.824 --> 00:19:11.110
 "E ne yapalım? Demek ki ömrüm burada bitecek, âhirete göçeceğiz." diye düşünmüş.

00:19:11.187 --> 00:19:16.748
Razı, bir itirazı yok. Cellâdın önüne kadar geldiği zaman bir haber gelmiş.

00:19:16.896 --> 00:19:22.587
"Durun yanlışlık var, bu adam casus filan değil, suçu yok, salıverin." Salıvermişler, kurtulmuş.

00:19:22.883 --> 00:19:31.544
O mübarek zât diyor ki; "Vallahi ölümden halâsıma değil, o andaki ihlâsıma seviniyorum."

00:19:31.833 --> 00:19:35.583
Ölümden kurtulduğuma, ölümden döndüğüme, kafamın kesilmemesine değil,

00:19:35.903 --> 00:19:41.329
o anda kendi kendime; "Kafan kesilecek, şu anda da Allah'ın takdirine razı mısın bakalım?" diye sorduğumda,

00:19:41.734 --> 00:19:49.780
"Razıyım." diye içimden bir müspet duygu bulmama seviniyorum. "Ya razı olmasaydım!" 

00:19:49.623 --> 00:19:54.779
"Böyle şey de olmaz canım. Böyle kaza, böyle kader mi olur?" gibi bir ters duygu olsaydı,

00:19:55.389 --> 00:20:00.447
o zaman imtihanı kaybedecekti.  Demek ki kazandı, ama imtihan sorusu zor, kolay değil.

00:20:01.221 --> 00:20:07.870
Kaza ve kadere iman. Rızâ isteyen bir cümle bu.  13. paragraf 

00:20:07.995 --> 00:20:09.576
Ve bihî kâle Hâtemün.

00:20:09.730 --> 00:20:18.852
 "Hâtem-i Esam yine aynı rivayet zinciri ile bize gelen bilgiye göre şöyle buyurmuş:"

00:20:19.400 --> 00:20:32.720
İzâ emerte'n-nâse bi'l-hayri. "Ey beni dinleyen kişi! İnsanlara 'hayrı yap' diye emrettiğin zaman."

00:20:33.120 --> 00:20:35.360
 Fe-kün ente evlâ bihî ve ehakka.

00:20:35.449 --> 00:20:44.498
 "Sen o hayrı yapmaya en layık ol, en evvel yapan kimse ol, o işi en doğru yapan kişi sen ol."

00:20:45.770 --> 00:20:50.344
"Söylediğini yap, nasihatini evvela kendin tut." demek istiyor. 

00:20:52.900 --> 00:20:57.238
Va'mel bimâ te'mür. "Emrettiğinle sen amel eyle, emrettiğini sen kendin yap."

00:20:57.681 --> 00:21:07.467
 Başkasına yapma dediğini yapma!  Ve kezâ bimâ tenhâ. "'Harama bakma!' diyorsun, sen de bakma."

00:21:08.280 --> 00:21:12.640
"Namazı, gece namazını bırakma!" diyorsun, sen de gece namazını bırakma veya "Yatarken abdestli yat!" diyorsun,

00:21:12.880 --> 00:21:17.400
 sen de abdestli yat, sen de gece namazına kalk. Emrettiğini uygula." diyor. 

00:21:17.680 --> 00:21:25.760
Bu da önemli hususlardan birisidir. İnsanların çoğu nasihati kolayca yapar.

00:21:25.960 --> 00:21:31.640
Herkes nasihat edebilir; gevezelik kolaydır, nasihat etmek kolaydır. 

00:21:31.871 --> 00:21:38.763
en-Nasîhatü sehlün ve müşkülü kabûlühâ. "Öğüt vermek kolay, kabul etmek zordur."

00:21:39.840 --> 00:21:43.707
Herkes öğüt verir.  Onun için ne yapacağız?

00:21:44.320 --> 00:21:49.840
Söylediğimiz şeyi önce kendimiz tutacağız; bunu tavsiye ediyor. 

00:21:50.279 --> 00:21:53.525
İnsan bu tavsiyeyi tutmazsa ne olur? 

00:21:53.728 --> 00:21:59.279
O zaman insan günahkâr durumuna düşer Bunun hakkında âyetler var.

00:21:59.870 --> 00:22:04.352
E te'mürûne'n-nâse bi'l-birri ve tensevne enfüseküm ve entüm tetlûne'l-kitâb.

00:22:04.509 --> 00:22:06.994
 E felâ ta'kılûn." buyruluyor. 

00:22:07.768 --> 00:22:11.358
E te'mürûne'n-nâse bi'l-birri. "İnsanlara iyiliği emrederdiniz de."

00:22:11.467 --> 00:22:20.783
Ve tensevne enfüseküm. "O söz kendinize hiç tesir etmezdi, söylediğinizi kendiniz yapmazdınız."

00:22:20.902 --> 00:22:22.338
Ve entüm tetlûne'l-kitâb.

00:22:22.440 --> 00:22:28.680
"Allah'ın indirdiği Tevrat'ı okuyup dururken, başkalarına söyleyip kendiniz yapmazdınız."

00:22:28.760 --> 00:22:33.120
 E felâ ta'kılûn "Aklınız yok mu, bunun ne kadar kötü bir durum olduğunu hiç akletmez misiniz?"

00:22:33.160 --> 00:22:37.960
Kur'ân-ı Kerîm benî İsrail'e, i'tap yollu hitapta bulunuyor. 

00:22:38.400 --> 00:22:43.440
Onun için ne yapmamız lazım?  Nasihatimizi evvela kendimiz uygulayan kişi olmamız lazım.

00:22:43.500 --> 00:22:47.980
Bu çok önemli bir noktadır. Hepimiz bunu yapmaya gayret edelim, başta ben...

00:22:49.777 --> 00:22:55.752
Ve bihî kâle Hâtemün. Yine aynı râvîlerden gelen habere göre Hâtem-i Esam şöyle buyurmuş: 

00:22:55.869 --> 00:23:05.900
el-Cihâdü selâsetün: Cihâdün fî sırrıke mea'ş-şeytâni hattâ teksirahû ve cihâdün fi'l-alâniyeti,

00:23:05.152 --> 00:23:17.218
 fî edâi'l-ferâidi hattâ tüeddîhâ, kemâ emera'llâh ve cihâdün me'a a'dâi'llâhi fî gazvi'l-İslâm.

00:23:20.280 --> 00:23:28.560
 Hâtem-i Esam; "Cihat üç çeşittir." diyor. 

00:23:28.951 --> 00:23:33.720
Bir: Cihâdün fî sırrıke mea'ş-şeytâni hattâ teksirahû.

00:23:33.418 --> 00:23:42.589
"İçinde, kimsenin görmediği iç âleminde, Allah'ın bildiği o iç dünyanda şeytanla cihat etmek."

00:23:42.917 --> 00:23:50.853
Onu kırıncaya kadar, onu mağlup edinceye kadar, o şeytanı ve ordusunu kırıp geçirinceye

00:23:50.900 --> 00:23:55.156
kadar içinde şeytanla mücadele…  Bu birinci cihat; önce bunu saydı. 

00:23:56.296 --> 00:23:59.510
İki: Ve cihâdün fi'l-alâniyeti. "Âşikâre cihat." 

00:23:59.775 --> 00:24:03.775
Ötekisi sırrî; içten, gizli, içinde bir cihat. 

00:24:04.170 --> 00:24:05.421
Âşikâre cihat nedir?

00:24:05.952 --> 00:24:19.348
Fî edâi'l-ferâidi hattâ tüeddîhâ. "Allah'ın emrettiği farizaları yapmak konusunda cihat."

00:24:20.297 --> 00:24:25.374
"Namaza gelecektin, niye gelmedin? Sabah namazına kalkacaktın, niye kalkmadın?

00:24:26.100 --> 00:24:30.857
Yatsı namazında niye televizyonun başından ayrılamadın?" vesaire. 

00:24:31.710 --> 00:24:38.157
Yapılması gereken şeylerin yapılması, yasaklanmış şeylerden insanın kendisini koruması;

00:24:38.470 --> 00:24:45.786
bu da bir cihat. Çünkü insanın kendisini yenmesi, nefsini yenmesi kolay değil.

00:24:46.139 --> 00:24:52.290
Zahirde bunu da yapacaksın. İçinde şeytanı ve ordusunu yeneceksin, zahirde de tembelliğini yenip

00:24:52.478 --> 00:24:57.779
yapman gereken aksiyonları, faaliyetleri, ibadetleri ve taatleri ihmalsiz yapacaksın. 

00:24:59.575 --> 00:25:06.240
Bir de; Ve cihâdün mea a'dâi'llâhi fî gazvi'l-İslâm. "Allah düşmanları ile cihat." 

00:25:06.111 --> 00:25:12.179
İslâm'ın gazası, yayılması, büyümesi, korunması…

00:25:12.835 --> 00:25:20.370
Onu üçüncü olarak söyledi. Azerbaycan'da, Bosna'da, Hersek'te silah silaha,

00:25:20.891 --> 00:25:26.129
karşı karşıya yapılan savaşı sonuncu söyledi. "Düşmanla, Allah düşmanı ile" diyor. 

00:25:26.293 --> 00:25:30.306
Dikkat ederseniz "Allah düşmanı ile" diyor, "şahsî düşmanla" değil. 

00:25:30.681 --> 00:25:33.221
Bugün müslümanların çoğu birbirleriyle uğraşıyor.

00:25:34.690 --> 00:25:37.646
Çok kimseler, çok acı misaller bilirim ki birbirleriyle uğraşırlar.

00:25:37.904 --> 00:25:47.427
 A'dâi'llâh. "Allah düşmanı" ile senin düşman olduğun insanla değil. 

00:25:47.753 --> 00:25:51.716
Bunu üçüncü olarak söylüyor.  Birinci söylediği ne?  Şeytanla, içinde savaş. 

00:25:52.552 --> 00:25:59.860
İkinci söylediği ne?  Allah'ın emirlerini, ibadet ve taatleri yapmak için

00:25:59.164 --> 00:26:03.478
zahirdeki yapman gereken vazifelerini ihmal etmeyip onları yapmak. 

00:26:03.744 --> 00:26:05.227
Üçüncüsü de düşmanla savaş. 

00:26:05.461 --> 00:26:08.306
Demek ki şeytanı yenmek de bir savaşı gerektirir.

00:26:08.688 --> 00:26:12.240
Demek ki ibadet ve farizaları yapmak da büyük bir savaşı gerektirir.

00:26:12.790 --> 00:26:19.219
Hakikaten de bir insan öyle alışmamışsa, namaz kılmıyor. İyi bir aileden, ama alışmamış.

00:26:20.749 --> 00:26:22.281
Namazı alacalı bulacalı;

00:26:22.710 --> 00:26:27.679
 ihmalkâr veya kusurlu veya cumadan cumaya geliyor veya bayramdan bayrama geliyor.

00:26:27.773 --> 00:26:32.633
 İtirazı yok, tamam, müslüman. Namazın kılınması gerektiğini biliyor, ama vazgeçemiyor.

00:26:33.274 --> 00:26:35.656
Alışmamışsa kolay değil. 

00:26:35.781 --> 00:26:37.522
İçkiye alışmış, bırakması kolay değil.

00:26:37.850 --> 00:26:42.569
Kumara alışmış; her seferinde ağlar, zırlar, pişman olur, tevbe eder,

00:26:42.796 --> 00:26:45.123
"Bir daha yapmayacağım." der, yine gider kumar oynar,

00:26:45.404 --> 00:26:50.255
yine bir tarla satar, yine bir ev satar, yine çoluk çocuğu ağlatır, yine hanımı ağlatır. 

00:26:50.767 --> 00:26:52.423
Neden kolay değil? 

00:26:52.915 --> 00:26:59.654
O da bir mücadele; insanın nefsini yenmesi, bu ibadet ve taatleri yapması da bir mücadele. 

00:26:59.920 --> 00:27:05.253
Görüyorsunuz ki İslâm bir bakıma çok kolay. Yapılması gerekli şeyleri insan hemen öğreniveriyor.

00:27:05.652 --> 00:27:12.854
Bir bakıma da zor; yapması, uygulaması zor… Önce insanın kendisini yenmesi lazım ki yapabilsin.

00:27:13.112 --> 00:27:15.332
İşte bunları yenmeyi öğrenmeliyiz. 

00:27:16.840 --> 00:27:18.189
Ve bihî kâle Hâtemün.

00:27:18.298 --> 00:27:22.547
"Aynı râvilerden gelen habere göre Hâtem-i Esam hazretleri yine şöyle buyurmuş:"

00:27:22.680 --> 00:27:29.560
eş-Şehvetü selâsetün: Şehvetün fi'l-kelâmi ve şehvetün fi'n-nazari

00:27:29.600 --> 00:27:37.000
fa'hfazi'l-ekle bi's-sikati ve'l-lisâne bi's-sıdkı ve'n-nazara bi'l-'ibreti."

00:27:37.000 --> 00:27:50.120
Şehvet de üç çeşittir.  Şehvet; "insanın iştihası, şiddetli arzusu" demek… Üç çeşit arzu vardır.

00:27:50.160 --> 00:27:54.120
Şehvet deyince hemen bizim aklımıza gelen seksüel arzular; o değil. 

00:27:54.800 --> 00:27:55.920
Üç çeşit arzu vardır: 

00:27:55.960 --> 00:28:01.480
Birincisi; Şehvetün fi'l-ekl. "Yemekte arzu."

00:28:01.851 --> 00:28:05.940
Bir kuzu olsa bitirecek. Karnı acıkmış, yemek yemek istiyor.

00:28:06.979 --> 00:28:10.396
Sabah yedi, öğlen yemek istiyor. Öğlen yedi, akşam yemek istiyor.

00:28:10.747 --> 00:28:16.897
Yoldan geçerken kırmızı elmaları gördü. Uzanıyor, koparıyor, yiyor. Tarlada havucu gördü.

00:28:16.975 --> 00:28:21.675
Başkasının havucunu çekiyor, çeşmede yıkayıp yiyor. 

00:28:22.953 --> 00:28:26.380
Bunları neden yapıyor? İçinde yeme arzusu var, ondan. 

00:28:27.458 --> 00:28:32.359
İkincisi; Şehvetün fi'l-kelâm. "Konuşmada arzu."

00:28:32.760 --> 00:28:39.480
Sus be adam! Susmaz; ne mümkün. Konuşma arzusu var, isteği var. Susmaz; illa konuşacak. 

00:28:42.640 --> 00:28:44.320
Sabahtan akşama seni mi dinleyeceğiz?

00:28:45.223 --> 00:28:51.105
Susmaz, konuşma arzusu var. Yeme de bir arzu, konuşma da bir arzu.

00:28:52.331 --> 00:28:54.920
Ve şehvetün bi'n-nazar. "Bakış da bir arzu."

00:28:55.201 --> 00:29:00.410
Ya bakma o tarafa! Yok, dönüp dönüp bakar; bir daha bakar, bir daha bakar. 

00:29:00.640 --> 00:29:07.920
Bakışta şehvet, yemekte şehvet, konuşmada şehvet…

00:29:08.800 --> 00:29:11.520
Nasihate geçiyor, diyor ki:

00:29:11.960 --> 00:29:14.000
Fa'hfazi'l-ekle bi's-sika.

00:29:14.480 --> 00:29:21.440
"Yemekteki şehvetinde, kendini günaha düşmekten Allah'a dayanıp güvenerek koru."

00:29:21.591 --> 00:29:27.341
 "Açım, şu elmayı koparıp yiyeyim." vesaire diye harama sapma.

00:29:27.396 --> 00:29:31.274
Allah senin rızkını verecek, Allah'a güven!

00:29:31.407 --> 00:29:37.377
 es-Sika "güvenmek" demek. Veya filanca adam "sikadır" demek, "Güvenilir insandır." demek.

00:29:37.463 --> 00:29:40.432
 Peltek se ile kaf ile "güvenilir insan" demek.

00:29:40.713 --> 00:29:44.759
 Allah'a güvenerek haram lokma yemekten kendini koruyabilirsin.

00:29:44.787 --> 00:29:48.317
İçinden ne kadar kuvvetli arzu gelirse gelsin; 

00:29:48.450 --> 00:29:53.483
"Uzat elini, alıver şunu, yutuver şunu!" Öyle şey yok!

00:29:53.624 --> 00:29:54.624
Nasıl yapacak?

00:29:55.480 --> 00:29:58.614
"Allah bana helalinden gönderir, Allah beni yarattığına göre

00:29:58.848 --> 00:30:03.717
 tayin edip yazdığına göre ben haramdan almayayım." diyecek. 

00:30:04.936 --> 00:30:12.260
"Yeme hususundaki şehvetini Allah'a tevekkül ve güven duygusuyla önle." demiş oluyor. 

00:30:12.479 --> 00:30:24.738
Ve'l-lisâne bi's-sıdk. "Konuşma konusundaki arzun ve şehvetini doğrulukla kontrol altında tut."

00:30:25.207 --> 00:30:29.163
Her sözün doğru olsun. Doğru olmayan sözü söylemeyerek,

00:30:29.546 --> 00:30:35.250
sözünün doğru olması konusunda titiz davranarak lisanındaki konuşma arzunu,

00:30:35.313 --> 00:30:38.150
şehvetini böylece engelle, kontrol altında tut. 

00:30:38.752 --> 00:30:43.737
Hakikaten biz bunu, çok gezdiğimiz için muhtelif toplantılarda görürüz.

00:30:43.894 --> 00:30:45.899
Mesela büyük zâtlarla oturulur.

00:30:46.821 --> 00:30:55.447
Onların huzuru ve sükutundan bile istifade edilir; çünkü orada mânevî füyuzât dağıtılır.

00:30:55.940 --> 00:31:00.880
 Ama bazı insanlar bir mevzu açar, ötekisi bir başka mevzu açar,

00:31:00.143 --> 00:31:08.632
olmadık bir soru sorar, lüzumsuz bir konuyu açar; meclisin ruhaniyetini, tadını, seviyesini düşürür.

00:31:08.968 --> 00:31:10.651
Konuşma be adam, sus! 

00:31:10.838 --> 00:31:12.878
Biliyorsunuz sükut da ibadettir.

00:31:13.956 --> 00:31:20.745
İnsanın mülahazalarla lüzumsuz konuşmadan kendisini tutması, sükut, ibadettir.

00:31:20.777 --> 00:31:24.366
Birçok insan bunun bir ibadet olduğunu, sevap olduğunu bilmez.

00:31:24.694 --> 00:31:29.390
Biz öğreneceğiz, bileceğiz, hatırımızda tutacağız, lüzumsuz konuşmayacağız.

00:31:29.304 --> 00:31:37.641
Doğru konuşma prensibine çok sıkı riayet ederek, konuşmadaki şehvetimizi engelleyeceğiz. 

00:31:37.947 --> 00:31:41.317
Herkeste bir konuşma arzusu vardır. Bazıları diyebilir ki;

00:31:41.364 --> 00:31:47.750
"Hocam, benim canım hiç konuşmak istemez, hem de bir kalabalığın karşısına çıktım mı utanırım." 

00:31:48.132 --> 00:31:52.393
Doğru, ama utanmadığı yerde de insanlar kolay kolay frenlenmiyor. 

00:31:53.261 --> 00:32:01.537
Bir arkadaşın evine gittik, kahvaltı ediyoruz. Çocuğu boyuna konuşuyor.

00:32:01.681 --> 00:32:06.526
 Büyükler var, sofrada küçük çocuk konuşuyor. Babası da;

00:32:06.729 --> 00:32:11.578
 "Amcası bak, benim oğlum ne güzel konuşuyor!" diyor.

00:32:12.982 --> 00:32:14.647
Misafirlerden biri diyor ki;

00:32:14.921 --> 00:32:20.577
"Tamam, çocuğuna şimdiye kadar konuşmayı öğretmişsin, bundan sonra sükutu öğret."

00:32:21.314 --> 00:32:26.828
Şimdiye kadar konuşmayı öğretmişsin; konuşmayı öğrenmek kolay, sükutu öğrenmek zor.

00:32:29.792 --> 00:32:31.794
Üçüncü şehvet neydi? Bakış.

00:32:32.896 --> 00:32:41.481
Ve'n-nazara bi'l-ibre.  Nazar konusundaki, bakış konusundaki şehveti nasıl engelleyecek?

00:32:41.802 --> 00:32:44.409
Baktığı yere ibret nazarıyla bakarak.

00:32:45.738 --> 00:32:51.900
Bakışı ibret olmak şeklinde, ibret olmayan bakışı yapmamak şeklinde;

00:32:51.430 --> 00:32:56.552
ancak ibret olan bir bakışla bakmak şeklinde o arzusunu engelleyecek.

00:32:57.615 --> 00:33:02.471
Demek ki bu mübarekler insanın cinsel şehvetini

00:33:03.120 --> 00:33:07.614
o kadar def etmişler ki burada onu bahis konusu bile etmedi. Onu söylemedi bile.

00:33:08.599 --> 00:33:15.362
Bizim için gayet normal gelen yemedeki, konuşmadaki,

00:33:15.948 --> 00:33:20.710
bakıştaki şiddetli arzuları kesmenin üzerinde duruyor. Ötekini hiç söylemiyor.

00:33:20.757 --> 00:33:26.703
Zaten dervişin onu hiç yapmayacağını düşünüyor.

00:33:27.860 --> 00:33:32.618
Fakat bugün zamanımızın insanları en çok bundan günaha giriyor.

00:33:32.689 --> 00:33:40.203
 Derviş de olsa, müslüman da olsa… Çünkü çevre bozuk, çünkü kadınlar maalesef çok açık saçık.

00:33:40.976 --> 00:33:49.743
Maalesef yayınlar çok müstehcen. Maalesef televizyonlar, filmler fevkalade muzır, fevkalade zararlı. 

00:33:50.250 --> 00:33:57.473
Onun için tabi cinsel şehvet kudurmuş durumda oluyor

00:33:57.496 --> 00:34:02.826
ve birçok insan muazzam günahlar, haramlar içinde mahvoluyorlar.

00:34:02.888 --> 00:34:08.416
Tabi acıyacağız, engellenmesi için çalışacağız, bu duruma düşmemeye gayret edeceğiz. 

00:34:09.772 --> 00:34:11.675
16. paragraf 

00:34:12.440 --> 00:34:14.240
Ve bi-isnâdihî kâle Hâtemün.

00:34:14.362 --> 00:34:21.808
"Yine aynı râvilerden rivayet, isnad zinciri ile gelen habere göre Hâtem-i Esam şöyle buyurdu:"

00:34:21.888 --> 00:34:31.428
Men fütiha aleyhi şey'ün mine'd-dünya, fe-lem yeteharra el-halâsa minhü ve lem ya'mel fî ihrâcihî,

00:34:31.520 --> 00:34:33.480
fe-kad azhara hubbe'd-dünyâ." 

00:34:35.320 --> 00:34:38.400
Hâtem-i Esam rahmetullâhi aleyh dedi ki:

00:34:39.240 --> 00:34:44.400
"Kimin dünyalıktan üzerine bir imkân gelirse,

00:34:44.800 --> 00:34:49.680
bir kapı açılırsa, kendisine dünyalık bir şey; para, pul, mal, mülk, mevki, makam vesaire gelirse."

00:34:50.720 --> 00:34:56.400
Fe-lem yeteharra el-halâsa minhü. "Ondan kurtulmak için çare araştırmazsa."

00:34:56.665 --> 00:34:59.950
"Eyvah, üstüme dünyalık geliyor, para geliyor, mevki geliyor, makam geliyor,

00:35:00.320 --> 00:35:05.200
şundan nasıl kurtulayım, bunu başımdan nasıl def edeyim?" diye düşünmezse...

00:35:05.820 --> 00:35:13.219
Ve lem ya'mel fî ihrâcihî fe-kad azhara hubbe'd-dünyâ. "Bunu def etmek için bir gayret göstermezse..."

00:35:13.250 --> 00:35:19.119
 Fe-kad azhara hubbe'd-dünyâ. "O, dünya sevgisine müptela bir insan olduğunu göstermiş olur."

00:35:19.627 --> 00:35:21.678
 Derviş dünyayı sevmeyecek, âhireti sevecek.

00:35:21.928 --> 00:35:27.278
 "Âhiret ehli derviş, ama dünyalıktan bir şey geldiği zaman ondan kurtulmaya çalışmıyorsa,

00:35:27.379 --> 00:35:32.963
kaçacak delik aramıyorsa veya elinden bir an evvel çıkarmaya çalışmıyorsa demek ki dünya ehli imiş.

00:35:33.600 --> 00:35:36.720
Demek ki içinde dünya sevgisi varmış." demek istiyor. 

00:35:36.847 --> 00:35:41.634
Tabi biliyorsunuz, Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem ve sahâbe-i kiram

00:35:41.681 --> 00:35:45.740
eline geçen dünyalığı, gündüz geçmişse akşama bırakmazlardı;

00:35:45.137 --> 00:35:49.832
akşam geçmişse sabaha çıkarmazlardı. Dağıtırlar, sadaka verirler, olur biterdi.

00:35:50.503 --> 00:35:56.104
Hz. Âişe-i Sıddîka validemiz oruçluymuş. Hizmetçisiyle beraber büyük bir imkân gelmiş.

00:35:56.680 --> 00:36:06.121
Hizmetçisini göndermiş, o imkânı dağıtmış. Akşama yiyecek bir şey gelmiş, hepsini dağıtmış.

00:36:06.410 --> 00:36:11.203
Akşam orucu açacaklar, bir şey yok. Hizmetçi dayanamamış, demiş ki;

00:36:11.226 --> 00:36:16.445
"Ey mü'minlerin annesi! -Peygamber Efendimiz'in hanımları mü'minlerin anneleri oluyor ya-

00:36:17.000 --> 00:36:22.476
ne olurdu o dağıttıklarından bir parçayı da eve bıraksaydın da biz iftar etseydik.

00:36:23.108 --> 00:36:25.540
Bak oruç tuttuk, iftar edeceğiz, evde bir şey yok."

00:36:26.744 --> 00:36:29.208
"Önceden söyleseydin onu da yapardım." demiş. 

00:36:30.800 --> 00:36:31.200
Elinde tutmuyor.

00:36:31.160 --> 00:36:34.400
Onun açlığa dayanamadığını görünce;

00:36:34.800 --> 00:36:38.720
"Önceden söyleseydin onu da yapardım, hatırlatmadın, ben de hepsini dağıttım." demiş.

00:36:38.930 --> 00:36:46.536
Elde tutmuyorlar. Tabi onların halleri gerçek İslâm. Bizim halimiz de hakikaten taklit.

00:36:46.731 --> 00:36:52.655
İşin doğrusu bu, onların İslâm'ı anlayışı, yaşaması, Allah'a bağlanması,

00:36:53.460 --> 00:36:58.140
 Kur'ân-ı Kerîm'in, hadîs-i şerîflerin ışığında davranışlarını tanzim etmesi...

00:36:58.226 --> 00:37:04.150
İşte böyle anlayın, farkı görün. Biz nasılız, onlar nasıl, görün; ondan sonra siz bilirsiniz. 

00:37:14.797 --> 00:37:26.535
Semi'tü Ebâ Aliyyin, Sa'îde'bne Ahmede, el-Belhıyye, yekûlü: Semi'tü Ebî yekûlü:

00:37:26.558 --> 00:37:31.618
Semi'tü Muhammede'bni Abdin, yekûlü: semi'tü hâlî Muhammede'bne'l-leys, yekûlü:

00:37:31.649 --> 00:37:35.658
Semi'tü Hâmideni'l-Leffâf, yekûlü: Semi'tü Hâtemeni'l-Esamme, yekûlü:

00:37:35.955 --> 00:37:38.508
Yine aynı rivayet zinciri ama bu sefer isimleri saydı. 

00:37:38.563 --> 00:37:40.761
Ve bihî kâle deseydi deminki rivayetin aynısı olacaktı.

00:37:40.914 --> 00:37:47.375
Zaten araya başka bir rivayet girmedi; deminki isimleri hatırınızda tuttuysanız rivayet zincirini saydı. 

00:37:48.187 --> 00:37:49.641
Hâtem-i Esam şöyle buyurdu;

00:37:50.219 --> 00:37:58.437
Mâ min sabâhin illâ ve'ş-şeytânü yekûlü lî: Mâ te'kül? Ve mâ telbes? Ve eyne teskün?

00:37:58.547 --> 00:38:04.336
Fe-ekûlü: Âkülü'l-mevte ve elbesü'l-kefene ve eskünü'l-kabre.

00:38:05.800 --> 00:38:07.240
Hâtem-i Esam diyor ki;

00:38:07.560 --> 00:38:09.400
"Hiçbir sabah yoktur ki

00:38:09.760 --> 00:38:14.320
şeytan bana şöyle demesin. Şeytanın bana böyle demediği hiçbir sabah yoktur."

00:38:14.362 --> 00:38:17.907
Her sabah şeytan bana böyle der.  Ne diyormuş şeytan?

00:38:18.258 --> 00:38:23.827
 Mâ te'kül? "Bugün ne yiyeceksin?" Ve mâ telbes? "Ne giyineceksin?"

00:38:24.991 --> 00:38:27.920
Ve eyne teskün? "Nereye başını sokup oturacaksın?"

00:38:28.404 --> 00:38:33.178
Demek ki mübareklerin ne yiyecekleri var, ne giyecekleri var, ne meskenleri var.

00:38:34.233 --> 00:38:35.673
Şeytan sabahleyin kışkırtıyor:

00:38:35.923 --> 00:38:40.541
"Bugün ne yiyeceksin?" Bir şey yok. Cepte yok; cep delik, cepken delik.

00:38:42.510 --> 00:38:43.510
 Ev yok, bark yok.

00:38:45.210 --> 00:38:52.892
 Fukara ama eline mal geçmediği için fukara değil; geçeni dağıttığı için, tutmadığı için fukara!

00:38:53.592 --> 00:38:55.260
Şeytan her sabah diyor ki;

00:38:55.159 --> 00:39:01.167
"Bugün ne yiyeceksin bakalım? Bugün ne giyineceksin bakalım? Bugün nerede barınacaksın?" 

00:39:01.245 --> 00:39:05.376
Ya işte bir barınağın yok! "Şeytan her sabah bana böyle söyler." diyor. 

00:39:05.391 --> 00:39:07.396
Ben de ona cevap olarak şöyle derim:

00:39:08.115 --> 00:39:13.407
Âkülü'l-mevt. "Ecel şerbetini yiyip içeceğim, ölümü yiyeceğim."

00:39:14.630 --> 00:39:17.423
Ve elbesü'l-kefen. "Kefen bürüneceğim."

00:39:18.640 --> 00:39:25.700
Ve eskünü'l kabr. "Kabri mesken edineceğim, kabirde oturacağım." 

00:39:25.848 --> 00:39:29.253
Şeytana zıt olarak karşılık veriyor:

00:39:29.331 --> 00:39:32.855
"Sen beni kışkırtmaya çalışıyorsun, ben öyle kışkırtılacak adam değilim!"

00:39:33.152 --> 00:39:40.471
 Şeytanın o sözlerine karşı; "Ölümü yiyeceğim, kefene sarılacağım, kabirde barınacağım!" diyor.

00:39:41.133 --> 00:39:44.230
"Eyvah, ne yiyeyim?" diye biraz araştırayım demiyor. 

00:39:44.374 --> 00:39:46.688
"Eyvah, ne bürüneyim?" diye araştırmaya kalkmıyor.

00:39:46.728 --> 00:39:49.180
"Eyvah, başımı sokacak nereyi bulayım?" demiyor.

00:39:49.656 --> 00:40:00.351
 Geçen hafta bir gün takvim yaprağını kopardım, "Arkasına bakayım." dedim. Çok güzel şeyler çıkıyor:

00:40:01.358 --> 00:40:04.395
Mübareklerden bir tanesi, dervişleriyle üç gündür aç.

00:40:04.536 --> 00:40:11.476
Üçüncü gün dervişin biri karpuz kabuğuna elini uzatmış, şeyhi azarlamış:

00:40:12.413 --> 00:40:15.396
"Madem sen böyle üç günlük açlığa bile dayanamıyorsun,

00:40:15.693 --> 00:40:20.344
çarşıya pazara git ticaret yap, dervişlikte senin ne işin var, yallah!" demiş.

00:40:21.270 --> 00:40:23.740
Tekkede senin yerin yok!

00:40:24.590 --> 00:40:31.678
Biz üç gün değil, üç saat duramıyoruz. Sabah yedik, öğlen yedik, ikindi yedik.

00:40:31.982 --> 00:40:34.964
Akşam yemeyince açlıktan öleceğimizi sanıyoruz.

00:40:37.730 --> 00:40:43.142
Hani nerede kebapçı, nerede baklavacı, börekçi? Gözümüz etrafta onu arıyor.

00:40:43.617 --> 00:40:48.176
Adam üç günden sonra karpuz kabuğuna elini uzatınca şeyhi azarlamış.

00:40:48.586 --> 00:40:52.997
"Def ol!" demiş, "Senin gibi derviş mi olur, bari sen çarşıya pazara git, alışveriş yap.

00:40:53.510 --> 00:40:56.868
Dervişlik yapabilecek kabiliyetin yok, dayanıklılığın yok!" demiş. 

00:40:57.792 --> 00:41:04.618
Böyle adamlarmış. Allah şefaatlerine erdirsin. Şeytana karşı cevabı öyle:

00:41:04.844 --> 00:41:07.810
"Sen beni kandıramazsın."  Verdiği cevaplara bak! 

00:41:08.122 --> 00:41:10.732
Ve bi-isnâdihî kâle racülün li-Hâtemin.

00:41:11.662 --> 00:41:15.502
 "Aynı rivayetten, aynı şahıslardan nakledildiğine göre

00:41:15.572 --> 00:41:20.619
 bir kişi Hâtem-i Esam hazretlerine şöyle dedi:"

00:41:21.480 --> 00:41:22.480
Mâ teştehî?

00:41:22.760 --> 00:41:30.720
Kâle: eştehî âfiyete yevmî ile'l-leyl! Fe-kıyle lehû: E leyseti'l-eyyâmü küllihâ âfiyeten?

00:41:30.898 --> 00:41:35.973
Fe-kâle: İnne âfiyete yevmî ellâ a'sa'llâhe fîhi. 

00:41:37.440 --> 00:41:42.800
Bir adam, Hâtem-i Esam hazretlerine sormuş;  "Canın ne çekiyor, ne istiyor?" 

00:41:43.880 --> 00:41:49.320
Ismarlayacak galiba, Hâtem-i Esam'a; "Canın ne istiyor?" diye sormuş.

00:41:49.618 --> 00:41:54.884
Cevaben demiş ki; "Bugünümün geceye kadar afiyet üzere geçmesini istiyorum."

00:41:55.869 --> 00:42:02.520
"Karpuz kavun istiyorum, baklava istiyorum, börek çörek istiyorum, meşrubat istiyorum." demiyor. 

00:42:03.200 --> 00:42:09.586
"Bu gündüzümün geceye kadar afiyet üzere geçmesini istiyorum." diyor.

00:42:10.358 --> 00:42:12.829
 Fe kıyle lehû. "Onun üzerine kendisine deniliyor ki."

00:42:13.790 --> 00:42:19.628
 E leyseti'l-eyyâmü küllihâ âfiyeten? "Bütün günler afiyet üzere değil misin?

00:42:19.777 --> 00:42:21.948
Hasta mısın, afiyet üzere değil misin?"

00:42:22.174 --> 00:42:27.727
 Fe-kâle inne âfiyete yevmî ellâ a'sa'llâhe fîhi. "Benim gündüzümün afiyeti, günümün afiyeti."

00:42:27.797 --> 00:42:33.166
Ellâ a'sa'llâhe fîhi. "O gün Allah'a asi olmamamdır."

00:42:33.322 --> 00:42:39.538
"Karnım tok, sırtım pek, hastalıksız, dertsiz, gamsız olmam değildir.

00:42:39.995 --> 00:42:42.317
Afiyet, Allah'a asi olmamamdır."

00:42:42.840 --> 00:42:48.800
 (Ellâ diye orada lâ'nın üzerine şeddeyi koyacaksınız. En ve lâ'nın birleşmesi.)

00:42:48.819 --> 00:42:55.524
"Benim, günümün afiyetinden kastettiğim mâna, o günümde Allah'a hiç asi olmamamdır."

00:42:55.846 --> 00:42:59.949
 Demek ki Allah'a asi oldum mu o gün fena geçti, mahvoldu.

00:43:00.480 --> 00:43:06.702
Allah'a asi olmuşsa o gün hastalıklar içinde inlemiş gibi veya belalar başına yağmış gibi üzülecek.

00:43:06.999 --> 00:43:10.111
Allah'a asi olmamışsa, "Çok şükür yâ Rabbi!

00:43:10.361 --> 00:43:16.703
Bu günüm akşam oldu, hiç sana isyan edecek bir şey yapmadım." diyebiliyorsa onu afiyet sayıyor.

00:43:18.688 --> 00:43:29.167
Bunlar kahraman adamlar, bu sözler sadece dillerinde değil, bunları yapabilen insanlar. 

00:43:31.920 --> 00:43:37.200
 Ve bihî kâle Hâtemün. "Yine aynı rivayet zinciri ile Hâtem-i Esam şöyle buyurdu:" 

00:43:38.650 --> 00:43:48.442
Erba'atün yendemûne alâ erba'atin: el-Mukassıru, izâ fâtehü'l-amel ve'l-munkatıu an asdıkâihî,

00:43:48.480 --> 00:43:59.920
izâ nâbethü nâibetün ve'l-mümekkinü minhü adüvvühû bi-sûi re'yihî ve'l-cerîu ale'z-zünûbi.

00:44:01.240 --> 00:44:05.560
19. paragrafı okuyoruz, 96. sayfanın sonudur.

00:44:05.920 --> 00:44:11.600
Hâtem-i Esam dedi ki;  "Dört kişi, dört şeye pişman olacak."

00:44:11.909 --> 00:44:15.500
 Bir;  el-Mukassıru izâ fâtehü'l-amel.

00:44:16.169 --> 00:44:20.590
"Âmâl-i sâlihayı, ibadeti, taati yapamayan kişi,

00:44:20.747 --> 00:44:25.370
o ibadet ve taati yapmanın fırsatı kaçtığı zaman pişman olacaktır."

00:44:27.488 --> 00:44:32.181
Mesela bayram namazına kalkamadı, kılmadı, vakti geçti.

00:44:32.251 --> 00:44:34.843
Ne olacak?  Nâdim olacak, pişman olacak.

00:44:35.179 --> 00:44:40.938
Veya cuma namazı kılamadı, yetişemedi, gelmedi, işinden çıkmadı. Pişman olacak.

00:44:41.375 --> 00:44:45.696
Veyahut ömründe ibadet etmedi, ölüm geldi. Pişman olacak.

00:44:46.550 --> 00:44:49.194
İbadeti yapmanın zamanı geçince pişman olacak. 

00:44:50.842 --> 00:44:56.610
İkincisi;  Ve'l-munkatıu an asdıkâihî izâ nâbethü nâibetün.

00:44:57.430 --> 00:45:04.214
"Arkadaşlarından alakayı kesmiş, tek başına yaşayan, arkadaşlarla dostluk ve ülfetini

00:45:04.660 --> 00:45:09.549
kesen, koparan kişi de pişman olacak."

00:45:09.561 --> 00:45:15.735
Çünkü ne zaman başına bir musibet ve bela gelse, yardım edecek kimsesi olmayacak.

00:45:16.798 --> 00:45:19.440
Arkadaşlarından kendisi ayrıldı; o da pişman olacak. 

00:45:23.948 --> 00:45:27.552
Ve'l-mümekkinü minhü adüvvühû bi-sûi re'yihî.

00:45:30.817 --> 00:45:36.119
"Düşmanı kendisine galebe çalmış kimse pişman olacak."

00:45:37.270 --> 00:45:47.640
Bi-sûi re'yihî. "Kötü düşüncesi, kötü tercihi, kötü tedbiri veya yanlış hareketi dolayısıyla"

00:45:47.150 --> 00:45:51.356
düşmanı kendisine galebe çalmış kimse de pişman olacak.

00:45:51.699 --> 00:45:58.335
"Hay Allah, düşmanın bu kadar zorlu olduğunu, bu kadar kuvvetli silahlara sahip olduğunu hiç tahmin etmedik,

00:45:58.358 --> 00:46:00.786
hiç de hazırlanmadık. Tabi sonra pişman olacak.

00:46:00.965 --> 00:46:04.610
Azerbaycan'ın durumu gibi, Bosna Hersek'in durumu gibi.

00:46:05.126 --> 00:46:09.506
Silahları bize vermeye kalktılar. Bosna Hersek Cumhuriyeti ilan edildi. 

00:46:10.201 --> 00:46:14.854
"Elimizdeki silahları ne yapalım? Türkiye'ye, Türk kardeşlerimize gönderelim." demişler. 

00:46:15.346 --> 00:46:20.730
Sanmışlar ki Yugoslavya'da, o çizilen hudutlarda huzur içinde yaşayacaklar; hiç tahmin etmediler.

00:46:21.105 --> 00:46:27.327
Kötü kanaatler, kötü bir yönetim, tedbirleri zamanında alamamak yüzünden düşman galebe çaldı.

00:46:27.374 --> 00:46:30.343
Tabi pişman oldular. Bu kimse de pişman olur. 

00:46:30.539 --> 00:46:34.820
Azerbaycan'da da böyle birbirlerine düştüler. Düşmanı küçümsediler.

00:46:35.221 --> 00:46:44.381
"'Biz Ermeniler'i küçümsedik. Sayıları azdır, nasıl olsa tepeleriz.' dedik." diyor, haberlerde.

00:46:44.506 --> 00:46:47.554
Tabi Ermeniler de tedbirlerini aldılar.

00:46:47.937 --> 00:46:51.317
Amerika'dan Rusya'dan modern silahları aldılar;

00:46:51.692 --> 00:46:55.781
Azerîlerin yanına yanaşmadan, uzaktan bombalayarak yendiler.

00:46:56.500 --> 00:47:04.260
Kötü kanaatler, kötü tedbirler veya tedbirleri iyi alamama dolayısıyla düşman onlara galebe çaldı.

00:47:04.960 --> 00:47:06.805
Şu anda herkes çok pişman…

00:47:07.770 --> 00:47:08.216
Belki Türkiye de pişman;

00:47:08.482 --> 00:47:13.583
neden Azerbaycan istiklalini ilan edince, onunla saldırmazlık anlaşması yapmadı?

00:47:13.902 --> 00:47:19.172
Suriye ile Rusya "Birisi bize saldırırsa ben de senin yanında olacağım." diye anlaşma yaptı.

00:47:19.227 --> 00:47:23.206
Bu, "Türkiye Suriye'ye saldırmasın." diye Suriye'nin tedbiri. 

00:47:23.706 --> 00:47:25.981
Yunanistan ortak pazara girdi, neden? 

00:47:27.590 --> 00:47:32.365
"Türkiye Yunanistan'a saldırırsa ortak pazarda beraber olsun da korunsun." diye. 

00:47:32.859 --> 00:47:35.586
Biz niye aynı tedbirleri almıyoruz? 

00:47:35.679 --> 00:47:40.791
Niye müslümanlar birisi, bizden birisine saldırırsa hepimiz savaşırız, demiyor? 

00:47:41.203 --> 00:47:43.306
Niye Azerîlerle böyle bir anlaşma yapmadık? 

00:47:43.486 --> 00:47:49.584
"Bir Azerî şefi bir yerde bir hücuma uğrasa biz onun müttefikiyiz, saldıranla beraber mücadele ederiz.

00:47:49.663 --> 00:47:54.290
Saldırı bize de yapılmış sayılır." deseydik karşı taraf onun hesabını yapacaktır. 

00:47:54.589 --> 00:47:59.399
Müslümanlar bu ittifakları yapmıyor, ondan sonra tek tek keklik gibi avlanıyorlar,

00:48:00.940 --> 00:48:04.157
kuzu gibi boğazlanıyorlar.

00:48:05.429 --> 00:48:12.913
 Hani müslümanlar aslandı, kaplandı! Tedbir yok; tedbirler kötü, tedbirler yanlış. 

00:48:13.566 --> 00:48:21.240
Ve'l-cerîü ale'z-zünûbi. "-Pişman olacak dördüncü kimse- günaha cüret etmiş olan insandır."

00:48:21.156 --> 00:48:24.430
O da pişman olacak; günahı işleyen kimse de pişman olacak. 

00:48:24.955 --> 00:48:28.846
"Dört kimse dört şeye pişman olacak.

00:48:29.963 --> 00:48:35.412
 İbadetini, taatini yapmayan; o ibadetin, taatin imkânı geçtiği zaman pişman olacak.

00:48:35.855 --> 00:48:40.920
Arkadaşlarından kopup ayrılan, başına bir bela geldiği zaman yardımcısız olduğu için pişman olacak.

00:48:41.380 --> 00:48:48.252
Düşman kendisini bastırmış, galebe çalmış kimse, tedbirinin iyi olmamasından dolayı pişman olacak.

00:48:48.713 --> 00:48:55.334
Günaha teşebbüs eden kimse de günahının belası, cezası başına yağdığı zaman pişman olacak;

00:48:55.373 --> 00:48:57.800
ama iş işten geçmiş olacak." 

00:48:57.877 --> 00:49:00.790
20. paragraf   Ve bihî kâle Hâtemün.

00:49:01.571 --> 00:49:05.362
"Aynı rivayet zinciri ile Hâtem-i Esam'ın şöyle dediği naklediliyor:"

00:49:05.565 --> 00:49:09.568
el-Abâü alemün min a'lâmi'z-zühdi;

00:49:09.865 --> 00:49:18.140
 fe-lâ yenbeğî li-sâhibi'l-abâi en yelbese abâen bi-selâseti derâhime ve nısfin ve fî kalbihî

00:49:18.770 --> 00:49:26.370
şehvetün bi-hamseti derâhim. E mâ yestahî mina'llâhi en tücâvize şehvetü kalbihî abâehû?

00:49:27.761 --> 00:49:40.216
el-Abâü alemün. "Aba giymek; kaba saba, basit, ucuz giyim giyinmek alamettir, işarettir."

00:49:40.427 --> 00:49:45.314
 Min a'lâmü'z-zühd. "Dervişlik, zahidlik alametidir.

00:49:45.993 --> 00:49:52.242
Fe-la yenbeğî li-sâhibi'l-abâi. "Aba giyinmiş, dervişlik hırkası giyinmiş bir kimseye yakışmaz."

00:49:53.800 --> 00:49:59.514
 En yelbese abâen bi-selâseti derâhime ve nısfın. "Üç buçuk dirheme aba giyip de..."

00:50:00.470 --> 00:50:08.655
Ve fî kalbihî şehvetün bi-hamseti derâhim. "Kalbinde beş dirhemlik şehvet olması yakışık almaz!"

00:50:09.128 --> 00:50:11.650
"Sırtında üç buçuk dirhemlik aba varken,

00:50:12.167 --> 00:50:18.619
 kalbinin beş dirhemlik bir arzu peşinde olması dervişe yakışmaz." 

00:50:20.101 --> 00:50:22.159
E mâ yestahî mina'llâhi.

00:50:22.269 --> 00:50:28.605
 "Ey böyle yapan kişi! Allah'tan utanmaz mısın ki kalbinin şehveti abanın fiyatını geçiyor!

00:50:29.524 --> 00:50:38.884
 Bundan utanmaz mısın?   Biraz genişleterek anlatmaya çalışalım:

00:50:39.550 --> 00:50:44.930
Demek ki dervişler dış görünüşe önem vermiyorlar, basit giyiniyorlar, ucuz giyiniyorlar.

00:50:44.788 --> 00:50:48.340
Bu, dünyaya metelik vermediklerinin alameti oluyor.

00:50:48.300 --> 00:50:52.626
"Beğenen beğensin, beğenmeyen beğenmesin. Allah beğensin, önemi yok!" diyorlar.

00:50:53.143 --> 00:50:59.390
Şatafata, süse, saltanata düşkün değiller; güzel. Ama içinde arzular varsa… 

00:50:59.897 --> 00:51:04.573
"Paraya pula karşı bu sırtındaki abayla tezat oluyor, utanmıyor musun?

00:51:04.628 --> 00:51:11.132
Bu üç buçuk dirhemlik abayı sırtına giyip de kalbinde beş dirhemlik arzu varsa olmaz!" diyor. 

00:51:12.217 --> 00:51:15.975
"Hakiki dervişsen içinde böyle arzular olmasın,

00:51:16.132 --> 00:51:21.354
dünyanın her şeyine karşı zahidâne, dervişâne bir tavır takın." demek istiyor. 

00:51:22.118 --> 00:51:27.857
Ve bihî kâle Hâtemün. "Aynı rivayet zinciri ile Hâtem-i Esam'ın şöyle dediği de rivayet edilmiş:"

00:51:28.412 --> 00:51:35.884
İlzem hıdmete mevlâke te'tike'd-dünyâ râğımete ve'l-cennetü âşıkaten. 

00:51:39.357 --> 00:51:46.887
İlzem. "Yapış." Hıdmete Mevlâke. "Mevlâ'nın hizmetine, Rabbi'nin hizmetine sımsıkı yapış."

00:51:47.365 --> 00:51:51.309
Te'tike'd-dünyâ râğımete. "Dünya, burnu sürte sürte sana gelir."

00:51:51.489 --> 00:51:55.374
Ve'l-cennetü âşıkaten. "Cennet de sana âşık olarak gelir."

00:51:56.476 --> 00:52:00.132
Ne demek istedi? "Sen Rabbi'ne güzel kulluk yapmaya bak.

00:52:00.788 --> 00:52:04.900
Dünyalık da gelir, cenneti de kazanırsın." demek.

00:52:04.957 --> 00:52:09.392
Dünyalık için ibadet edilmez, zaten dünya menfaati için ibadet yapmak sahtekârlıktır.

00:52:11.260 --> 00:52:15.248
Cennet için yapmak da dervişliğe tam uygun olmuyor. 

00:52:15.569 --> 00:52:21.533
 "Sen Allah'a ibadetini güzel yap, dünyalıktan nasibin de gelir, cennet de sana gelir."

00:52:22.556 --> 00:52:25.900
Dünya burnu sürte sürte gelir.

00:52:25.783 --> 00:52:31.264
Keçiyi çekersin inat eder, gelmek istemez ama çekersin, burnu sürte sürte gelir ya.

00:52:31.522 --> 00:52:39.138
Tırnaklarını açar, ayaklarını dayar ama sürükleye sürükleye götürürler, yine gelir.

00:52:39.498 --> 00:52:42.510
 Sen Allah'a güzel kulluk edersen dünya sana öyle gelir.

00:52:42.580 --> 00:52:47.405
Keçi gibi inat etse bile gelmek istemese bile Allah sana onu gönderir

00:52:48.725 --> 00:52:55.600
ve dünya burnu sürte sürte, istemeye istemeye gelir. Ama cennet de sana âşık olarak gelir.

00:52:55.647 --> 00:53:00.617
"Gel, ben sana âşık olmuşum, sen madem Rabbi'ne güzel kulluk eden bir kulsun." diye

00:53:00.828 --> 00:53:06.573
cennet seni talep eder, ister ve sana âşık olur.  Bu çok güzel bir sözdür. 

00:53:07.600 --> 00:53:13.693
Demek ki hepimizin asıl gayesi ne olacak?  Rabbimize güzel kulluk yapmaya çalışmak olacak. 

00:53:14.370 --> 00:53:15.625
Ve bihî kâle Hâtemün: 

00:53:17.195 --> 00:53:24.374
Te'ahhad nefseke fî selâseti mevâdı'ı: İzâ amilet, fe'zkür nazara'llâhi ileyke

00:53:24.773 --> 00:53:36.360
ve izâ tekellemte fe'zkür sem'allâhi ileyke ve izâ sekente fe'zkür ilma'llâhi fîke.

00:53:37.880 --> 00:53:46.600
"Üç yerde nefsine dikkat et, nefsini kontrol altında tut."

00:53:47.280 --> 00:53:53.560
İzâ amilte. "Bir amel işlediğin, bir iş yaptığın zaman kendine dikkat et!"

00:53:53.733 --> 00:53:59.194
 Ne yapacak?  Fe'zkür nazara'llâhi ileyke. "Allah'ın seni gördüğünü hatırla."

00:53:59.647 --> 00:54:05.208
Bir iş yapıyorsun. Ne iş yapıyorsan yap; çalışma işi mi, ibadet mi, başka bir meşguliyet mi

00:54:05.396 --> 00:54:12.432
hangi meşguliyette isen Allah'ın seni gördüğünü unutma. Yalnız yerde bile olsan Allah seni görüyor.

00:54:13.200 --> 00:54:17.464
Allah'ın seni gördüğünü, sana baktığını unutma, bir.

00:54:18.400 --> 00:54:25.640
 Ve izâ tekellemte fe'zkür sem'allâhi ileyke. "Konuştuğun zaman da yine nefsine sahip ol."

00:54:26.630 --> 00:54:27.346
 Nefsine nasıl hâkim olacak?

00:54:27.542 --> 00:54:31.324
 Fe'zkür sem'allâhi ileyke. "Allah'ın senin sözlerini duyduğunu hatırla."

00:54:32.950 --> 00:54:36.124
Konuşuyorsun ya; yalan mı konuşuyorsun, palavra mı konuşuyorsun,

00:54:36.187 --> 00:54:42.150
avcı palavrası mı, ilaveli mi, dolambaçlı mı, uydurma mı, bilmem ne mi

00:54:42.846 --> 00:54:45.618
ona dikkat et! Allah seni duyuyor! 

00:54:46.258 --> 00:54:50.232
Birisi bizi rüyada görmüş. Bir de bizim bir hasmımız var.

00:54:50.920 --> 00:54:55.734
Sözlerinden dolayı onunla husûmetimiz oldu.

00:54:56.593 --> 00:55:02.233
Onu fötr şapkayı almış, camiden çıkmış, arabaya binip giderken görmüş.

00:55:02.421 --> 00:55:06.899
Tabi fötr şapkayı giymek menfî bir şey, camiden çıkmak menfî bir şey.

00:55:07.940 --> 00:55:13.744
Bu rüyayı birisine anlatmış. Fakat o şahıs rüyayı bizi kötülemek için tersine anlatmış.

00:55:14.798 --> 00:55:22.607
Yani sanki camiden biz çıkmışız, sanki o durumu biz yapmışız gibi. Rüyayı değiştiriyor.

00:55:23.600 --> 00:55:25.189
Allah yaptığını görmüyor mu, duymuyor mu? 

00:55:25.510 --> 00:55:30.110
Bir gün bu yalanların ortaya çıkmayacak mı, bir gün bunun hesabı olmayacak mı? 

00:55:31.217 --> 00:55:35.746
Üçüncüsü;  Ve izâ sekente fe'zkür ilma'llâhi fîke.

00:55:35.941 --> 00:55:43.320
 "Bir yerde otururken de Allah'ın seni bildiğini unutma." 

00:55:45.160 --> 00:55:49.760
Demek ki "Üç noktada kendine hâkim ol, nefsini kontrol et." Diyor:

00:55:49.435 --> 00:55:52.889
"Bir iş yaparken, Allah'ın seni gördüğünü unutma!

00:55:52.928 --> 00:55:55.403
 Bir söz söylerken, Allah'ın seni duyduğunu unutma.

00:55:55.458 --> 00:56:00.159
Bir yerde dururken Allah'ın senin nerede durduğunu, niçin durduğunu bildiğini unutma!"

00:56:01.183 --> 00:56:06.384
Ve bihî kâle Hâtemün. "Yine aynı râviler söylemişler ki, Hâtem-i Esam şöyle buyurmuş:"

00:56:06.486 --> 00:56:11.767
el-Kulûbü hamsetün: Kalbün meyyitün

00:56:11.861 --> 00:56:17.358
ve kalbün merîdun ve kalbün gâfilün ve kalbün mütenebbihün ve kalbün sahîhun sâlimün.

00:56:18.124 --> 00:56:21.265
Hâtem-i Esam hazretleri; "Kalpler beş çeşittir." buyurmuş. 

00:56:21.360 --> 00:56:28.120
Kalpten maksat neydi?  Gönül.  Bu tık tık atanın adı ne? Yürek. 

00:56:28.840 --> 00:56:34.720
Gönül yani kalp iki mânaya geliyor. Bir, "yürek" mânasına gelir; iki, "gönül" mânasına gelir. 

00:56:35.200 --> 00:56:39.640
"Kalpler beş çeşittir." diyor.  Neyi kastediyor? Gönüller.  İki çeşit gönül vardır. 

00:56:40.600 --> 00:56:46.600
Âyetlerdeki ve hadislerdeki kalp sözleri, umumiyetle "gönül" mânasınadır.

00:56:46.933 --> 00:56:48.870
Umumiyetle, yüzde seksen, doksan... 

00:56:49.360 --> 00:56:52.560
Mesela lehüm kulûbün lâ yefkahûne bihâ.

00:56:52.694 --> 00:56:54.926
 Allahu Teâlâ hazretleri, kâfirlerin kalpleri için ne diyor?

00:56:55.400 --> 00:57:00.720
 Lehüm kulübün. "Onların kalpleri var." Lâ yefkahûne bihâ. "Onunla akletmiyorlar."

00:57:01.760 --> 00:57:06.680
 Anlaşılıyor ki "kalp" dediği şey, "akletme vasıtası" yani "gönül."

00:57:08.520 --> 00:57:11.160
 el-Kulûbü hamsetün. "Gönüller, beş çeşittir."

00:57:11.360 --> 00:57:15.120
Bir: Kalbün meyyitün. "Ölü kalp, ölü gönül."

00:57:16.880 --> 00:57:19.600
 Kimin gönlü? Kâfirin gönlü. 

00:57:20.480 --> 00:57:28.120
Ölü. Âyet okusan anlamaz, kıpırdamaz; hadis okusan anlamaz, kıpırdamaz. Dürtsen ölü. 

00:57:30.570 --> 00:57:33.971
İkincisi: Ve kalbün merîdun. "Hasta kalp."

00:57:35.377 --> 00:57:39.556
Bu kimin kalbi? Münafığın ve günahkârın kalbi.

00:57:39.769 --> 00:57:48.967
Neden? İmanı var, kalbi ölü değil; ama sakatlıklar, eksiklikler, kusurlar, yanlışlıklar var.

00:57:49.775 --> 00:57:54.900
Üçüncüsü:  Ve kalbün gâfilün. "Gafil kalp."

00:57:55.705 --> 00:58:01.782
Mârifetullahtan mahrum, olanların mahiyetini anlamaktan gafil kalp.

00:58:02.199 --> 00:58:06.981
Dördüncüsü: Ve kalbün mütenebbihün. "Uyanık kalp."

00:58:08.967 --> 00:58:14.702
İkazlardan alan, anlayan, ona göre mütenebbih olan kalp.

00:58:15.460 --> 00:58:22.700
Beşincisi: Ve kalbün sahîhun sâlimün. "Sıhhatli, selamette olan gönül."

00:58:22.351 --> 00:58:25.780
Hiçbir kusuru yok, pırıl pırıl, dipdiri.

00:58:26.820 --> 00:58:31.363
24. Paragraf Ve kâle racülün li-Hâtem. 

00:58:32.270 --> 00:58:36.930
Burada artık râviyi söylemedi, râvisiz olarak geldi.

00:58:37.542 --> 00:58:46.227
"Adamın birisi Hâtem-i Esam hazretlerine şöyle dedi:" Iznî, ayn ve zı harfiyle…

00:58:46.485 --> 00:58:59.847
"Iznî" fe-kâle: İn künte türîdü en ta'sıye Mevlâke fe-a'sıhî fî mevdı'ın lâ yerâke.

00:59:00.268 --> 00:59:04.572
"Adamın birisi Hatem-i Esam hazretlerine geldi, 'Bana nasihat et.' dedi.

00:59:11.681 --> 00:59:16.835
O da şöyle nasihat etti:" İn künte türîdü en ta'sıye Mevlâke.

00:59:16.874 --> 00:59:34.799
"Eğer Mevlâ'na asi olmayı istiyorsan bari seni görmediği bir yerde ona isyan et." 

00:59:35.118 --> 00:59:38.500
Mümkün mü? Allah'ın görmediği bir yer var mı? 

00:59:38.820 --> 00:59:42.690
Her yerde hazır ve nazır, her şeyi görüyor.  "Allah'a isyan etme!" demek.

00:59:42.335 --> 00:59:49.684
Edebî bir üslupla, "İsyan etmek istiyorsan isyan etme!" demek istiyor.

00:59:50.980 --> 01:00:05.545
Hani çocuk ateşe yaklaşıyor, ona doğrudan doğruya diyebilirsin ki "Aman yaklaşma, yakar!"

01:00:05.801 --> 01:00:09.919
Veyahut da dersin ki "Hadi yaklaş, değdir elini bakayım,

01:00:10.302 --> 01:00:15.424
değdir de gör dünyanın kaç bucak olduğunu!" Yani, yine "Yapma!" demek.

01:00:16.885 --> 01:00:20.490
25. ve sonuncu paragraf

01:00:20.110 --> 01:00:26.950
Hâtem-i Esam maddesi bitiyor. Aynı rivayet zinciriyle Hâtem-i Esam buyurdu ki;

01:00:27.951 --> 01:00:31.670
Men idde'â selâsen bi-gayri selâsin ve hüve kezzâbün,

01:00:31.591 --> 01:00:36.980
men idde'â hubba'llâhu min gayri verâin min harâmihî fe-hüve kezzâbün.

01:00:41.550 --> 01:00:46.580
Men idde'â hubbe'l-cenneti min gayri infâku mâlihî fe-hüve kezzâbün.

01:00:47.288 --> 01:00:54.694
Ve men idde'â hubbe'n-nebiyyi sallallahu aleyhi ve sellem min gayri mahabbeti'l-fakri fe-hüve kezzâbün.

01:00:56.139 --> 01:01:14.886
"Şu üç şey olmadan üç şeyi iddia eden kimse yalancıdır." Neymiş onlar?

01:01:14.964 --> 01:01:22.177
Bir: Men idde'â hubba'llâh. "Allah'ı sevdiğini iddia ediyorsa."

01:01:22.812 --> 01:01:28.240
 Min gayri verâin min harâmihî.

01:01:28.138 --> 01:01:33.417
"Allah'ın haram kıldığı şeylerden sakınma duygusu olmadan 'Allah'ı seviyorum.' diyorsa."

01:01:33.692 --> 01:01:39.398
 Fe-hüve kezzâbün. "O yalancının tekidir, yalancılığı meslek haline getirmiş esaslı bir yalancıdır."

01:01:39.422 --> 01:01:46.591
Neden? "Allah'ı seviyorum." diyor; ama Allah'ın yasak kıldığı şeylerden kaçınmıyor, yalancı!

01:01:48.680 --> 01:01:51.543
Ve men idde'â hubbe'l-cenneh. "Kim cenneti sevdiğini söylüyorsa..."

01:01:51.621 --> 01:01:57.373
Şol cennetin ırmakları, akar Allah deyû deyû, Çıkmış İslâm bülbülleri, öter Allah deyû deyû,

01:01:57.475 --> 01:02:00.985
Kerpiçleri altın gümüş, aman yaradan ne güzel yaratmış,

01:02:01.310 --> 01:02:03.561
Misk ü amberle donatmış, kokar Allah deyû deyû 

01:02:03.882 --> 01:02:07.372
Herkes cenneti seviyor; çocuklarımız da okuyor bu ilahileri.

01:02:07.680 --> 01:02:12.440
"Kim malından infak etmeden cenneti sevdiğini söylüyorsa o da yalancının tekidir."

01:02:12.640 --> 01:02:18.320
Cömert olacak. Cömert cennete yakındır, cimri cennetten uzaktır.

01:02:19.252 --> 01:02:26.990
İnsanı cennete en çok yaklaştıran iş, cömertliktir. 

01:02:26.185 --> 01:02:31.856
Cömertlik, üç çeşittir.  Mal cömertliği; parası var, malı var, veriyor.

01:02:33.400 --> 01:02:38.800
Kese kâğıdında meyve dolu; "Al kardeşim, al kardeşim" diye veriyor. 

01:02:38.160 --> 01:02:47.600
İkincisi, ten cömertliği, vücutça cömertlik. Ten, Farsça "vücut" demek.

01:02:47.880 --> 01:02:48.680
Ne yapıyor? 

01:02:48.816 --> 01:02:59.821
Kenarda durmuyor; müslümanların, alimlerin, büyüklerin, muhtaçların yardımına koşuyor.

01:03:01.281 --> 01:03:05.329
İsterse cebinde hiç parası olmasın, teni cömert, hizmete koşuyor.

01:03:06.845 --> 01:03:11.452
Üçüncü cömertlik, can cömertliğidir.  Can, Farsça'da "ruh" demek.

01:03:11.889 --> 01:03:15.470
Allah yoluna canını veriyor. 

01:03:16.800 --> 01:03:21.400
Demek ki "İnfak etmeyen, malından vermeyen, cömert olmayan yalancıdır."

01:03:21.474 --> 01:03:24.697
Üçüncüsü men idde'â hubbe'n-nebiyyi sallallahu aleyhi ve sellem.

01:03:25.100 --> 01:03:29.446
 "Peygamber'i sevdiğini iddia eden kimse." Böyle iddia ediyor ama...

01:03:29.800 --> 01:03:32.800
Min gayri mahabbeti'l-fakr. "Fakirliği sevmeden."

01:03:32.840 --> 01:03:37.760
Fe-hüve kezzâbün. "O da yalancının tekidir."  Fakirliği sevecek. 

01:03:37.920 --> 01:03:39.920
Fâtiha-i şerîfe meâl besmele.