WEBVTT

00:00:00.160 --> 00:00:03.640
Eûzubillâhimineşşeytânirracîm. Bismillâhirrahmânirrahîm.

00:00:03.720 --> 00:00:07.800
El-hamdü lillâhi rabbi'l-âlemîne alâ külli hâlin ve fî külli hîn.

00:00:08.920 --> 00:00:13.600
 Ve's-salâtü ve's-selâmü alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âlihî ve sahbihî

00:00:13.640 --> 00:00:18.160
ve men tebiahû bi-ihsânin ilâ yevmi'd-dîn.  Emmâ ba'd: 

00:00:19.160 --> 00:00:21.440
Aziz ve muhterem kardeşlerim! 

00:00:22.520 --> 00:00:30.600
Allahu Teâlâ hazretlerinin selamı, rahmeti, bereketi, ihsanı, ikramı, in'âmı dünyada âhirette üzerinize olsun.

00:00:30.869 --> 00:00:38.203
 Tabakât-ı Sûfiyye isimli çok değerli, tasavvuf büyüklerinin hayatını anlatan

00:00:38.320 --> 00:00:42.160
kaynak eseri okumaya devam edeceğiz.

00:00:43.000 --> 00:00:51.200
121. sayfa, 32. paragrafa gelmişiz.

00:00:51.880 --> 00:00:53.360
 Müellif diyor ki; 

00:00:53.480 --> 00:01:02.120
Semi'tü Ebe'l-Hasani'bne Miksem, yekûl. "Ben bu zâtı duydum; şöyle söylüyordu."

00:01:02.320 --> 00:01:06.800
Semi'tü'l-Mürteişe yekûl. "O da Mürteiş'in şöyle söylediğini duymuş:" 

00:01:06.870 --> 00:01:08.729
Semi'tü Ebâ Hafsin, yekûl.

00:01:09.267 --> 00:01:17.650
Bu Ebû Hafs el-Haddâd en-Nişâburî, terceme-i hâlini anlattığımız şahıs, şöyle diyormuş: 

00:01:18.499 --> 00:01:28.804
İnnî lâ eddei'l-huluk li-ennî uhissü min nefsî sür'ate'l-gadab ve in lem uzhirhu.

00:01:29.435 --> 00:01:35.502
 Ve lâ eddei's-sehâe li-ennî lestü âmenû min nefsî

00:01:35.861 --> 00:01:42.223
en tülâhıze fi'lehü ev teltefte ileyhi ev tezküra atâehû vakten mâ. 

00:01:47.988 --> 00:01:51.750
İnnî. "Hiç şüphe yok ki ben."

00:01:51.653 --> 00:01:58.743
Lâ eddei'l-huluk. "Güzel huylu olduğumu ileri süremem, iddia edemem.

00:01:59.368 --> 00:02:03.397
Böyle bir şeyi kabul edemem, kendime uygun görmüyorum.

00:02:03.436 --> 00:02:05.685
"Kendi kendime 'Güzel huyluyum.' diyemem."

00:02:06.990 --> 00:02:13.250
 Li-ennî uhissü min nefsî sür'ate'l-gadab. "Çünkü kendime bakıyorum; çabuk hiddetleniyorum.

00:02:13.570 --> 00:02:16.185
Madem çabuk hiddetleniyorum, güzel huylu sayılmam."

00:02:16.575 --> 00:02:25.315
Ve in lem uzhirhü. "Her ne kadar bu kızgınlığımı, gazabımı dışarıya vurmuyorsam

00:02:25.518 --> 00:02:29.753
izhar etmiyorsam da, kızıyorum ya, demek ki güzel huylu değilim." 

00:02:31.630 --> 00:02:37.898
Ve lâ eddei's-sehâe. "Cömert olduğumu da iddia edemem, ileri süremem, söyleyemem;

00:02:37.960 --> 00:02:39.695
onu da kabul edemem."

00:02:39.750 --> 00:02:42.720
 Li-ennî lestü âmenû min nefsî en tülâhıze fi'lehü.

00:02:42.806 --> 00:02:51.446
"Çünkü bir cömertlik yaptığım zaman kendi nefsimden, o yaptığı cömertliği görmesinden emin değilim."

00:02:51.962 --> 00:02:59.192
 Ev teltefte ileyhi. Ve bu cömertliğe yönelmesinden, teveccüh etmesinden."

00:02:59.450 --> 00:03:05.926
Ev tezküra atâehû vakten mâ. "Yahut da bir zaman gelip de yaptığı bu cömertliği,

00:03:05.989 --> 00:03:11.899
 ikramı hatırlamasından emin olmadığımdan, kendimi cömert de saymıyorum." 

00:03:12.123 --> 00:03:17.965
Güzel huylu olmak, hulûk-ı hasen sahibi olmak, çok kıymetli bir şey.

00:03:19.560 --> 00:03:27.920
Allahu Teâlâ hazretleri, İbrahim aleyhisselam'a; "Yâ İbrahim! Ahlâkını güzel eyle.

00:03:28.393 --> 00:03:33.000
Çünkü sen ahlâkını güzel edersen, güzel ahlâklı bir kimse olabilirsen,

00:03:35.608 --> 00:03:38.344
 benim sana ikramlarım fevkalade büyük olur.

00:03:38.492 --> 00:03:51.345
Seni hazine-i kudsüme dâhil ederim, dergâh-ı izzetimin en şerefli yerine, civarıma alırım.

00:03:51.519 --> 00:03:55.436
Seni kendime yakın kul yaparım." diye,

00:03:55.593 --> 00:04:05.666
güzel huylu olduğu takdirde, vereceği mânevî makâmâtı ve ikrâmâtı saymış. 

00:04:06.189 --> 00:04:08.256
Güzel huylu olmak çok önemli.

00:04:08.764 --> 00:04:16.908
Hepimizin, güzel huylu olmak için bir azim, gayret ve çalışma içinde olmamız lazım.

00:04:16.994 --> 00:04:22.538
Çünkü insanların ekseriyetle cennete girmesinin sebebi, güzel huyudur.

00:04:24.280 --> 00:04:31.382
Eğer bir insan ibadet ehli ama kötü huylu ise, huyu güzel değilse,

00:04:31.919 --> 00:04:38.188
 o zaman o kötü huyundan dolayı fevkalade kayıpları olduğundan, cehenneme bile düşebilir.

00:04:39.475 --> 00:04:43.211
Çünkü Peygamber Efendimiz buyuruyor ki; "Müflis kimdir, biliyor musunuz?" 

00:04:43.928 --> 00:04:45.200
"Biliyoruz yâ Resûlallah!

00:04:45.262 --> 00:04:50.899
Sermayesini kaybeden, dükkânında malı kalmayan, borca batan insan müflistir." 

00:04:51.100 --> 00:04:55.462
"Hayır. Bu, dünyada böyle ama benim kast ettiğim o değil.

00:04:55.619 --> 00:05:02.524
Asıl müflis o kimsedir ki âhiret gününde, mahkeme-i kübrâda,

00:05:03.470 --> 00:05:13.416
terazinin başına, amellerin tartıldığı mizanın başına, dağlar gibi yığılmış sevaplarla gelir.

00:05:14.418 --> 00:05:17.306
 Fakat muhakeme olur.

00:05:17.657 --> 00:05:21.501
Birisi gelir der ki; 'Yâ Rabbi! Bu, bana dünyada şöyle bir kötülük yapmıştı.'

00:05:21.705 --> 00:05:26.504
'Peki, al sevabından.' Birisi gelir der ki; 'Yâ Rabbi! Bu, dünyada benim kalbimi kırmıştı.'

00:05:26.582 --> 00:05:32.560
 'Peki, al sevabından.' Birisi der ki; 'Yâ Rabbi! Bu, dünyada bana şöyle etmişti, böyle etmişti..'

00:05:32.158 --> 00:05:36.273
 'Al sevabından, al sevabından, al sevabından…' derken, sevapları biter.

00:05:36.656 --> 00:05:41.691
Sevapları bittikten sonra başka gelen bir şahıs; 'Yâ Rabbi, bu bana böyle etmişti.' -Ne olacak?

00:05:41.816 --> 00:05:47.842
Sevabı yok.- 'Peki, sen günahlarından o miktar alacağın sevap kadarını buraya bırak,

00:05:48.530 --> 00:05:52.895
sen hafifle, sana öyle faydası olsun, bu da cezasını çekmiş olsun.'" 

00:05:53.348 --> 00:05:57.143
Bir miktar günah oraya bırakılıyor. Arkasından bir daha geliyor, bir daha geliyor.

00:05:57.275 --> 00:05:59.813
Onlar da günahlarını oraya bırakıyorlar.

00:06:00.360 --> 00:06:08.500
Sonunda muhakemesi bittiği zaman, dağlar gibi günahla baş başa kalıyor.

00:06:08.840 --> 00:06:12.196
Halbuki mizanın başına dağlar gibi sevapla gelmişti. Neden?

00:06:12.422 --> 00:06:19.416
Evet, namaz kıldı, hacca gitti, zekât verdi ama hayat sadece bunlardan ibaret değil! 

00:06:20.950 --> 00:06:24.329
Müslümanın, hayatının her safhasında, herkesle iyi olması lazım.

00:06:24.796 --> 00:06:29.706
Ailesiyle iyi olması lazım. Kadınsa kocasıyla, kocaysa karısıyla iyi olması lazım.

00:06:30.120 --> 00:06:39.129
Komşusuyla iyi olması lazım. Ticaretinde, muamelesinde dürüst olması lazım.

00:06:39.517 --> 00:06:43.374
Arkadaşlarına iyilik yapması lazım. Kimseyi gıybet etmemesi lazım.

00:06:43.452 --> 00:06:48.783
Kimsenin aleyhinde konuşmaması lazım. Kimseye zararının dokunmaması lazım. 

00:06:50.392 --> 00:06:54.645
Bunlar yapılmadığı zaman bunların her birinden kötü puan alınıyor.

00:06:55.198 --> 00:07:01.627
Bu kötü puanlar da birikiyor. İbadetler yaptığı zaman iyi puanlar, sevaplar alınıyor ama

00:07:01.915 --> 00:07:08.666
ötekilerden de kötü puanlar alınıyor. Binaenaleyh, iyi huylu olmak çok önemli. Fakat kolay değil.

00:07:09.751 --> 00:07:16.774
İnsanın kendisiyle bayağı bir mücadele vermesi, savaşması, kendi kendisini yenmesi lazım. 

00:07:17.667 --> 00:07:22.985
Bu mübarek zât ne diyor?  "Ben kendimi güzel huylu sayamıyorum."

00:07:23.360 --> 00:07:27.314
Güzel huylu saymayı istiyor ama kendisini ölçüyor;

00:07:27.568 --> 00:07:33.123
"Ben güzel huylu değilim galiba." diye, o karara varıyor. Neden o karara varıyormuş? 

00:07:33.624 --> 00:07:38.750
Çünkü kendisinde çabucak sinirlenme görüyormuş.

00:07:39.120 --> 00:07:42.187
"Her ne kadar dışarıya vurmuyorsam da, ben bunu hissediyorum.

00:07:42.210 --> 00:07:45.912
Demek ki güzel huylu değilim." diyor. Mübareğin derecesine bak!

00:07:46.680 --> 00:07:51.527
İçinde ne fırtına geçerse geçsin, dışarıya vurmuyorsun işte, ne güzel.

00:07:52.350 --> 00:07:56.531
Kızıp da gidip ötekisine vurmuyorsun ki yumruk atmıyorsun ki canını yakmıyorsun ki.

00:07:56.695 --> 00:07:59.394
Dışarıya vurmuyorsun, içinde tutabiliyorsun.

00:07:59.426 --> 00:08:05.820
Hayır, "Huyu o kadar güzel olsun ki kızmasın, kızmak bile olmasın!" istiyor.

00:08:08.869 --> 00:08:13.262
Kızıyor, dışarıya vurmuyor ama "Madem ki kızıyorum, o halde güzel huylu değilim." diyor.

00:08:13.411 --> 00:08:21.930
Kendilerini kontroldeki azimlerine ve güzel huyu nasıl anladıklarına bakın! 

00:08:22.707 --> 00:08:27.111
Hacda bir arkadaş anlatmıştı;  "Benim babam bir şeyhe bağlıydı.

00:08:27.275 --> 00:08:31.679
Allah rahmet eylesin, o şeyh bir gün ihvanıyla oturuyordu.

00:08:32.860 --> 00:08:39.889
Otururken, bir adam geldi, bir kâğıt getirdi. Şeyh efendi kâğıda baktı; 'Bu iş olmaz.' dedi.

00:08:40.959 --> 00:08:51.417
Adam da 'Mutlaka olacak!' dedi. Şeyh efendiye karşı böyle söyleyince, ihvan;

00:08:51.839 --> 00:08:55.887
 'Şu adamı dövelim, atalım, bir şey yapalım!' diye şöyle bir toparlandılar.

00:08:56.333 --> 00:09:01.593
 Gözünün içine baktılar; şeyh efendi bir işaret etse tamam, onu dışarı çıkaracaklar,

00:09:02.218 --> 00:09:08.682
terbiyesini verecekler. Şeyh efendi öyle yapmadı, başını şöyle aşağıya eğdi,

00:09:09.658 --> 00:09:12.359
 bir müddet durduktan sonra başını kaldırdı.

00:09:12.999 --> 00:09:19.670
Dedi ki; 'Gazaplanan, sinirlenen kaybetti; sinirlenmeyen kazandı.'" Bu kadar!

00:09:22.421 --> 00:09:29.540
Birisi kendisine karşı çıkıyor, sert muamele yapıyor, kendisine layık olmayan bir muameleyi yapıyor.

00:09:29.327 --> 00:09:32.985
Davranışına bak; gayet sakin, sinirlenmiyor, parlamıyor.

00:09:33.337 --> 00:09:35.726
Halbuki ekseriyetle kavgalar neden çıkar? 

00:09:35.781 --> 00:09:44.359
Ufacık yan bakmadan, ufacık söz atmadan, ufacık omuz vurmadan, ufacık şeylerden çıkar.

00:09:46.880 --> 00:09:51.286
Sinirlenmeyecek hâle gelmek, önemli. Sinirleniyor ama dışarıya izhar etmiyor.

00:09:51.293 --> 00:09:54.728
Onu bile kâfi görmüyor. "Sinirlenmeyen hâle gelsin." istiyor.

00:09:55.510 --> 00:10:01.854
Madem ki gazap kötü bir şey, o halde kızmayan bir insan olacak. Lokum gibi olmak istiyor.

00:10:02.279 --> 00:10:08.422
"Cömerdim de diyemem. Çünkü cömertlik yaptığım zaman kendimden emin değilim.

00:10:08.633 --> 00:10:14.615
'Cömertlik yaptım.' diye seviniyorum, cömertliğimi beğeniyorum, hatırımdan atamıyorum.

00:10:16.442 --> 00:10:17.937
Böyle cömertlik mi olur?" diyor.

00:10:18.160 --> 00:10:25.120
Verecek, unutacak. "Ben bir zamanlar bu adama bir iyilik yapmıştım." diye, iyilik yaptığını düşünmeyecek.

00:10:25.200 --> 00:10:27.440
 Biz başa bile kakarız değil mi?

00:10:27.480 --> 00:10:30.200
"Utanmıyor musun, ben sana şu zamanda şöyle iyilik yaptım!" deriz.

00:10:30.720 --> 00:10:34.000
Ebû Hafs hazretleri ise; "Nefsim belki yaptığı iyiliği bir zaman gelir de

00:10:34.240 --> 00:10:38.800
hatırlar, bundan emin değilim." diye kendisini iyi huylu saymıyor. 

00:10:39.370 --> 00:10:47.395
Demek ki bu insanlar muhakkik, bunlar gerçek evliyâ, bunlar büyük zâtlar. Neden?

00:10:47.760 --> 00:10:53.800
Bak kendisini nasıl kontrol altına alıyor, huylarını nasıl takip ediyor

00:10:53.440 --> 00:10:56.160
 ve kendisini nasıl kifayetli görmüyor.

00:10:57.160 --> 00:11:01.320
Kızmıyor; kızıyor da kızgınlığını dışarı vurmuyor, bunu kâfi görmüyor. Kızmayacak.

00:11:01.840 --> 00:11:05.360
Cömertlik yapıyor, sağa sola veriyor, onu bunu veriyor,

00:11:05.469 --> 00:11:09.319
veriyor ama verdiğini unutamadığı için hatırında tuttuğu için;

00:11:09.440 --> 00:11:15.320
"Nefsi vermekten hoşlanıyor." diye; "O zaman, ben cömert sayılmam." diyor. 

00:11:17.255 --> 00:11:18.431
Büyüklüğe bakın! 

00:11:19.322 --> 00:11:25.278
Kâle ve kâle Ebû Hafs. "Yine aynı râvi, Ebû Hafs'ın şöyle bir sözünü de naklediyor:" 

00:11:25.725 --> 00:11:32.596
Hüsnü edebi'z-zâhiri unvânu hüsni edebi'l-bâtıni li-enne'n-nebiyye sallallahu aleyhi ve sellem kâl:

00:11:32.658 --> 00:11:37.158
Lev haşea kalbühû lehaşeat  cevârihuhû. 

00:11:36.716 --> 00:11:38.642
Ebû Hafs-ı Haddâd buyurmuş ki; 

00:11:39.369 --> 00:11:51.470
"İnsanın dış davranışlarındaki edep, güzellik, zâhirî edebinin güzelliği, unvanı."

00:11:51.147 --> 00:11:56.366
 Hüsni edebi'l-bâtıni. "İçinin de edeple dolu olduğunun işaretidir."

00:11:57.160 --> 00:12:04.363
Oturuşu, konuşması, ayakta durması, büyüklere saygısı, küçüklere sevgisi güzel;

00:12:04.675 --> 00:12:09.204
bu zahirde görünen şeyler neyin alametidir?

00:12:09.555 --> 00:12:14.792
Kişinin içinin de mânevî bakımdan güzel olduğunun alâmetidir.

00:12:16.630 --> 00:12:18.505
Çünkü Peygamber Efendimiz birisi hakkında dedi ki; 

00:12:18.943 --> 00:12:26.150
"Şu adamın eğer kalbi huşûlu olsaydı, azaları da huşûlu olurdu.

00:12:26.268 --> 00:12:30.710
Namazda orayla burayla oynayıp huşûunu bozmazdı.

00:12:31.300 --> 00:12:37.196
Madem ki azaları huşûlu değil; boyun bükmüş, Allah'a yönelmiş, kendinden geçmiş,

00:12:37.235 --> 00:12:43.926
böyle mest olmuş değil, azaları bir şeylerle meşgul; demek ki kalbi de huşûlu değil." 

00:12:44.669 --> 00:12:50.405
Neden?  Dış, içle alakalıdır. Dışı öyle olunca, içinin de öyle olduğu anlaşılıyor. 

00:12:56.360 --> 00:13:06.637
Ben buraya ilave olarak, büyüklerimizin başka bir sözünden faydalanarak bir şey söyleyeceğim. 

00:13:07.360 --> 00:13:08.960
Büyüklerimiz diyor ki; 

00:13:09.600 --> 00:13:14.880
el-İlmü bi't-taallümi ve'l-hilmü bi't-tahallümi.

00:13:14.920 --> 00:13:23.160
Nasıl ilim, öğrenmekle elde edilirse, -gidersin, uğraşırsın, ezberlersin, okursun, hocanın önünde dinlersin,

00:13:23.160 --> 00:13:28.640
derslere devam edersin- taallüm ede ede, talebelik yapa yapa ilim sahibi olursun.

00:13:28.680 --> 00:13:30.560
Halim selim olmak da nasıldır? 

00:13:30.560 --> 00:13:37.360
Önce halim gibi davranırsın; halim gibi davrana davrana, yavaş yavaş halim olursun.

00:13:38.405 --> 00:13:43.830
Yani gibi davrana davrana, zamanla gerçekten öyle olursun.

00:13:44.348 --> 00:13:53.980
Eğer insan içinin, edebinin güzel olmasını istiyorsa -istiyoruz tabi, içimiz de güzel olsun-

00:13:53.270 --> 00:14:04.156
kalbinin, gönlünün, niyetlerinin edeplerine riayet edip içi pırlanta gibi olsun istiyorsa

00:14:05.171 --> 00:14:08.967
dışından başlasın; o dıştaki güzellik de içine doğru intikal eder. 

00:14:09.549 --> 00:14:14.407
Onun için Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem namaza durulduğu zaman,

00:14:14.501 --> 00:14:20.460
safların arasına girer, herkesi düzeltir, boşlukları doldurur, geride duranı öne alır,

00:14:20.561 --> 00:14:22.969
öne geleni biraz geriye iterdi.  Neden?

00:14:23.509 --> 00:14:29.100
Böyle böyle alışır. Dıştaki intizamdan, yavaş yavaş gönlü intizama girer.

00:14:29.452 --> 00:14:34.595
Dıştaki edeplere riayet etmekten, yavaş yavaş içteki edepleri de öğrenir.

00:14:34.713 --> 00:14:41.817
 "Onun için hiçbir edebi ihmal etmemeli" diye, kendim bunu ilave ettim; kitabın burasında yok. 

00:14:43.764 --> 00:14:55.249
Kâle. "Yine aynı râvi diyor ki." Ve süile Ebû Hafs. "Ebû Hafs'a soruldu ki."

00:14:55.577 --> 00:15:01.746
 Me'l-bid'atü? "Bid'at nedir?"  Bu soru çok soruluyor.

00:15:03.898 --> 00:15:14.460
Bid'at, kelime olarak, "bir şeyi yeni ortaya çıkarmak" demek.

00:15:14.277 --> 00:15:22.289
Evvelce yoktu, hoppala, bir şeyi ortaya çıkardı. Bir şeyi ortaya çıkarmaya bid'at derler.

00:15:23.320 --> 00:15:26.710
Bid'ati çıkarana da mübtedî' derler; ayın ile.

00:15:26.788 --> 00:15:32.160
Hemze ile mübtedî olursa, , ibtidâ eden, başlayan demek; o ayrı.

00:15:33.571 --> 00:15:36.369
Bu mübtedî', ayın'la, bid'atçi demek.

00:15:37.490 --> 00:15:41.128
Bid'at ne demek? "Olmadık bir şeyi ortaya çıkarmak." 

00:15:41.659 --> 00:15:46.637
Dinde olmadık bir şeyi ortaya çıkarmak çok tehlikelidir, yasaktır.

00:15:47.122 --> 00:15:52.259
Dinin aslını bize kim öğretiyor? Kur'ân-ı Kerîm öğretiyor.

00:15:52.978 --> 00:15:56.840
Kur'ân-ı Kerîm'i kim öğretiyor? Peygamber Efendimiz öğretiyor.

00:15:56.670 --> 00:16:01.930
Peygamber Efendimiz'in sünnet-i seniyyesi ve Kur'ân-ı Kerîm dinin aslıyken,

00:16:01.491 --> 00:16:06.557
insanın birisi pat diye dinde ortaya bir şey çıkarırsa olur mu?

00:16:06.729 --> 00:16:14.271
Olmaz. Herkes bir şey çıkarırsa curcuna olur. Böyle bir hakkı ve selahiyeti yok ki.

00:16:14.631 --> 00:16:18.514
Hüküm kimindir? Allah'ındır. Söz kimindir? Allah'ındır.

00:16:18.615 --> 00:16:21.874
Emir kimindir? Allah'ındır. Her şey Allah'ındır.

00:16:22.108 --> 00:16:29.827
Biz ne yapıyoruz?  Biz Allah'a itaat ediyoruz. Hepimiz müslüman olarak ne yapmışız?

00:16:30.390 --> 00:16:37.770
Kendimizi Allah'a teslim etmişiz. Onun için teslim eden kimse manasına bize müslim deniliyor.

00:16:37.296 --> 00:16:44.168
Biz hepimiz kendi irademizi, aklımızı, fikrimizi, tercihimizi, niyetimizi bırakmışız,

00:16:44.387 --> 00:16:50.720
Allah'a teslim olmuşuz. "Yâ Rabbi! Ne emredersen onu yapmaya razı oldum." diye söz vermişiz.

00:16:50.481 --> 00:16:54.322
Bu demektir. Gerçek pozisyonumuz budur. 

00:16:55.236 --> 00:16:59.335
Peki, Peygamber Efendimiz'e niye itaat ediyoruz? 

00:16:59.702 --> 00:17:05.309
Çünkü Allah, Peygamber Efendimiz'i bize elçi olarak göndermiştir. "Buna uyun." demiştir.

00:17:05.465 --> 00:17:10.290
 Peygamber Efendimiz'e uymamız, Allah'ın bize, "Peygambere uyun." demesindendir. 

00:17:10.799 --> 00:17:14.498
Kul in küntüm tuhibbûne'llâhe fe'ttebiûnî yuhbibkümü'llâh.  

00:17:14.873 --> 00:17:19.284
Onun için Peygamber Efendimiz'e uyuyoruz. Binaenaleyh Allah'a uyuyoruz.

00:17:19.612 --> 00:17:23.930
Peygamber Efendimiz'in sünnetini tuttuğumuz zaman da Allah'a uyuyoruz.

00:17:23.249 --> 00:17:29.936
Bir kimsenin herhangi bir şey ortaya çıkarmaya, dinde usul ortaya koymaya hakkı yoktur.

00:17:30.116 --> 00:17:34.348
Allah dinini koymuştur. Ve Kur'ân-ı Kerîm'inde buyurmuştur ki;

00:17:34.637 --> 00:17:41.622
el-Yevme ekmeltü leküm dîneküm. "İşte bugün size dininizi ikmal ettim, tamamladım." 

00:17:42.186 --> 00:17:49.213
Ve etmemtü aleyküm ni'metî. "Size olan nimetimi eksiksiz verdim."  

00:17:49.759 --> 00:17:54.132
Dinde öğretilmemiş bir şey yoktur. Eksik kalmış bir şey yoktur.

00:17:54.585 --> 00:17:59.315
Allah, kemâle erdirmiştir; Resûlü ile her şeyi öğretmiştir.

00:17:59.440 --> 00:18:03.797
Ondan sonra Resûlü'nün vazifesi bitmiştir. Resûlullah âhirete öyle göçmüştür. 

00:18:04.912 --> 00:18:11.465
Binaenaleyh herhangi bir dinî konuda, bir ukala çıkıp da yeni bir şey ortaya koyamaz.

00:18:11.637 --> 00:18:16.577
Koyarsa bid'at olur. Bid'at de, bid'atçi de cehennemdedir.

00:18:17.135 --> 00:18:21.240
Bid'atlara uyan insanlar hakkında da Peygamber Efendimiz buyuruyor ki; 

00:18:21.545 --> 00:18:28.627
"Allah; farzını, nafilesini, haccını, zekâtını, namazını, orucunu, ibadetini, taatini kabul etmez." 

00:18:29.548 --> 00:18:35.484
Neden?  Resûlullah'a uymadı da, bid'atçiye, uydurma şeye uydu. 

00:18:36.826 --> 00:18:40.202
Bid'at önemli olduğundan; "Bid'at nedir?" diye soruyorlar.

00:18:40.515 --> 00:18:44.348
"Bir de bu mübarek zât tarif etsin bakalım." diye kendisine sormuşlar.

00:18:44.760 --> 00:18:45.560
Bize de çok sorulur. 

00:18:45.652 --> 00:18:53.250
Ve me'l-bid'atü? "Bid'at nedir?"  Fe-kâle. "Buyurdu ki." Bid'ati birkaç cümle ile tarif etmiş: 

00:18:53.960 --> 00:18:58.160
et-Teaddî fi'l-ahkâm.

00:18:59.882 --> 00:19:14.364
"Ahkâm-ı şeriate tecavüz, hududu aşmak, haddini aşmak, ahkâm-ı ilâhiyi, ahkâm-ı şer'iyeyi çiğnemek." 

00:19:17.346 --> 00:19:24.389
Ve't-tehâvünü bi's-sünen. "Resûlullah Efendimiz'in sünnetlerini işlemekte gevşek durmak." 

00:19:27.366 --> 00:19:32.550
Nasıl olacak?  Sünnet-i seniyeyi sımsıkı tutacak; ciddi bir şekilde uygulayacak. 

00:19:34.800 --> 00:19:37.400
Ve't-tibâü'l-ârâi ve'l-ehvâ'.

00:19:38.564 --> 00:19:45.594
-Yeni tabirle kişisel diyelim- "Kişisel fikirlere ve nefsânî heveslere tâbi olmak." 

00:19:47.633 --> 00:19:54.443
Çok şimdi. Kişisel görüşleri olanlar, radyolarda, televizyonlarda, açıkoturumlarda,

00:19:54.468 --> 00:19:57.897
gazete köşelerinde vesairede; "Benim fikrim bu." diyor. 

00:20:00.210 --> 00:20:06.109
A gözü kör olmayasıca! Senin fikrinin ne kıymeti var? Sen bana Allah'ın, Resûlullah'ın fikrini söyle.

00:20:06.155 --> 00:20:09.147
Ben senin fikrini istemiyorum ki!  "Benim fikrim bu." 

00:20:09.499 --> 00:20:13.226
Sen kimsin?  "Ben doktora yaptım, doçent oldum, profesör oldum." 

00:20:13.304 --> 00:20:21.134
Başına çalınsın! Senin bilgin, edebin, İslâm hakkında sağlam bir görüşün olsa;

00:20:21.440 --> 00:20:26.560
"Allah şöyle buyuruyor, Resûlullah şöyle buyuruyor." diyecektin.

00:20:26.806 --> 00:20:31.397
Ben seni istemiyorum ki sana tâbi olmak istemiyorum ki sen kimsin?

00:20:32.600 --> 00:20:40.280
Ben Ali'ye, Veli'ye, şuna buna tâbi olmak istemiyorum ki ben, Allah'ın rızasını kazanmak istiyorum.

00:20:40.560 --> 00:20:43.160
Sen bana Allah'ın rızasının yolunu göster. 

00:20:43.360 --> 00:20:48.520
"Benim fikrim şu... Bana öyle geliyor ki ben onu öyle yapmayı seviyorum, böyle yapmayı sevmiyorum." 

00:20:49.480 --> 00:20:57.680
Sen o zaman yeni bir din mi ortaya koyuyorsun?
Koyamazsın!

00:20:58.534 --> 00:21:03.138
Şimdiye kadar herkes böyle yapmış olsaydı, böyle bir şeye dinimiz,

00:21:03.411 --> 00:21:07.430
ecdadımız müsaade etseydi, din darmadağın dağılır giderdi.

00:21:08.800 --> 00:21:14.200
Ama namazları burada da böyle kılıyoruz, Mekke'de de aynı kılıyoruz;

00:21:14.439 --> 00:21:18.988
Afrika'da da, Malezya'da da, Avustralya'da da aynı kılıyoruz. Neden?

00:21:19.425 --> 00:21:25.243
Sünnetlerle tarif edilmiş, sımsıkı, aynı şekilde namaz kılıyoruz, aynı şekilde oruç tutuyoruz,

00:21:25.277 --> 00:21:30.144
aynı şekilde hac ediyoruz vesaire. Neden? "Bozulmasın." diye.

00:21:30.902 --> 00:21:32.279
Din bozulmamış.

00:21:32.599 --> 00:21:38.591
Sünnete uyulduğu için bozulmamış. Yoksa herkesin fikrine kalsaydı, ortalık mahvolurdu. 

00:21:39.950 --> 00:21:47.225
Hele cahilin fikrine kaldı mı, cahilin yaptığı tamamen büyük bir tahriptir;

00:21:47.514 --> 00:21:52.709
ona uymak da büyük deliliktir. İnsanlar olmadık şeylere tapa tapa,

00:21:53.160 --> 00:21:58.680
olmadık insanların fikrine uya uya, ne hale geldiler… 

00:21:59.250 --> 00:22:03.652
Buyur, İslâm'dan gayrı dinlerin hallerine bak.

00:22:06.110 --> 00:22:15.678
İşte Yunanlıların dinleri, işte Japonların dinleri, işte Afrika'daki putperestlikler,

00:22:15.811 --> 00:22:23.705
 işte Güney Amerika'daki putperestlikler, işte hıristiyan âlemi, işte yahudi âlemi.

00:22:25.634 --> 00:22:30.386
Ne olacak?  Kendi fikrine, keyfine uymayacak. 

00:22:30.636 --> 00:22:36.937
Bid'at nedir?  Allah'ın ahkâmına tecavüzdür, bir.

00:22:37.298 --> 00:22:47.130
Sünnetlerde gevşekliktir, iki. İnsanların kendi fikirlerine ve keyiflerine uymasıdır, üç. 

00:22:48.237 --> 00:22:56.280
Ve terkü'l-iktidâi ve'l-ittibâ'. "Resûlullah'a uymayı, ittibâ etmeyi bırakmaktır." dört. 

00:22:56.480 --> 00:22:59.480
İşte bid'at budur. Dört cümle ile tarif ediyor. 

00:23:20.120 --> 00:23:24.960
Elhamdülillah biz neyiz?  Biz Peygamber Efendimiz'in sünneti yolundayız.

00:23:25.840 --> 00:23:31.280
Resûlullah Efendimiz ne yaptıysa onu araştırıp, onu aynen yapmaya çalışıyoruz.

00:23:32.800 --> 00:23:36.320
Dünya üzerinde gelmiş geçmiş insanların içinde,

00:23:36.692 --> 00:23:45.728
Resûlullah'ın hayatı kadar bütün teferruatıyla, en sağlam şekilde tespit edilmiş ikinci bir insan yok!

00:23:46.994 --> 00:23:50.265
O kadar güzel tespit edilmiş ikinci bir insan yok!

00:23:51.414 --> 00:23:56.605
O kadar gecesi gündüzü, uykusu, uyanıklığı, gece kalktığı zaman ne yaptığı,

00:23:57.400 --> 00:24:06.407
tuvalete girerken ne söylediği, ibadet ederken secdede ne dediği, her şeyi tespit edilmiş.

00:24:07.200 --> 00:24:09.960
Bazı ihtilaflar yok mu?

00:24:10.390 --> 00:24:16.801
Var tabi. İnsanların akılları aynı olmadığından, hafızaları aynı kuvvette olmadığından,

00:24:17.308 --> 00:24:24.748
her şeyi tam en ince detayına kadar tek yapmak mümkün olmuyor;

00:24:24.936 --> 00:24:30.662
 ufak tefek farklılıklar oluyor. Sen genel manzaraya bakacak olursan o zaman anlarsın.

00:24:32.310 --> 00:24:36.680
Bizim hedefimiz nedir?  Sünnet-i seniyyeye uymak, Peygamber Efendimiz'e uymak. 

00:24:36.985 --> 00:24:41.551
Korkumuz nedir?  Bid'at.  Bid'atten kaçınmaya çok dikkat edeceğiz.

00:24:41.754 --> 00:24:46.876
Onlar da bid'atten korktukları için o da böyle güzel bir şekilde tarif eylemiş. 

00:24:48.726 --> 00:24:54.451
Kâle ve süile Ebû Hafs. Râvi buyurdu ki; "Ebû Hafs'a bir de şöyle soruldu:"

00:24:54.920 --> 00:25:00.520
Meni'r-ricâl? "Er kişiler kimlerdir? Erenler kimlerdir?" 

00:25:00.985 --> 00:25:05.842
Ricâl, biliyorsunuz racûl kelimesinin çoğulu. Racûl de, "adam" demek, "erkek" demek.

00:25:07.134 --> 00:25:13.145
Ricâl, "adamlar" demek. "Adamlar kimdir?" ne demek?

00:25:13.636 --> 00:25:20.941
"Allah'ın sevdiği adamlar kimdir?" demek. "Ricâlullah, Allah'ın sevdiği insanlar kimdir?" demek.

00:25:21.154 --> 00:25:22.800
Kısa kelimeyle soruyor. 

00:25:24.149 --> 00:25:30.484
Fe-kâle. "Buyurdu ki."  el-Kâimûne mea'llâhi teâlâ bi-vefâi'l-uhûd.

00:25:30.931 --> 00:25:36.535
"Allahu Teâlâ hazretlerine kulluklarında, ahitlerine vefalı olanlardır.

00:25:38.887 --> 00:25:41.745
Ahitlerinde vefa gösterenlerdir." 

00:25:42.520 --> 00:25:51.720
Kimmiş ricâlullah? Er kişiler, erenler, makbul, Allah'ın sevdiği, gerçek mert kimseler kimlermiş? 

00:25:52.356 --> 00:26:00.851
Allah'a karşı kulluğunda vefalı olan, vefasızlık etmeyen;

00:26:01.750 --> 00:26:06.467
Allah'a verdiği ahitlerini, verdiği sözleri tutan kimseler. 

00:26:06.935 --> 00:26:08.344
Biz Allah'a söz verdik mi? 

00:26:09.953 --> 00:26:14.388
Bir kere ruhlar âleminde söz verdik. Onun Rabliğini kabul ettik; bu bir. 

00:26:14.701 --> 00:26:17.810
E lestü bi-rabbiküm? sorusuna;  Kâlû belâ. dedik. 

00:26:17.880 --> 00:26:25.770
Bir kere, Allah'ın varlığını, birliğini, Rabliğini anlamamız lazım; ilk ahdimiz bu. 

00:26:25.825 --> 00:26:27.444
Ondan sonra müslüman olduk:

00:26:28.360 --> 00:26:33.360
"Nefsimi sana teslim ettim yâ Rabbi! Senin emrine tâbi oldum yâ Rabbi!" dedik.

00:26:34.119 --> 00:26:35.259
Müslüman olmak, bu demek. 

00:26:35.532 --> 00:26:40.755
Eşhedü en lâ ilâhe illallah. "Şehadet ederim ki Allah birdir; şerîki, nazîri yoktur."

00:26:40.770 --> 00:26:43.202
Ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve resûlühû.

00:26:43.342 --> 00:26:49.521
"Muhammed-i Mustafa da onun hem kuludur, -tanrı filan değildir, 'Allah'ın oğlu' dediği gibi

00:26:49.693 --> 00:26:56.469
gayrimüslimlerin, öyle değil- hem de Allah tarafından gönderilmiş has elçisidir." dedin mi? 

00:26:56.579 --> 00:27:01.355
Dedin.  Allah'a tâbi oldun mu?  Oldun.  Kur'ân'a tâbi oldun mu?  Oldun. 

00:27:01.979 --> 00:27:05.424
Resûlullah'a tâbi oldun mu?  Oldun.  Tamam.

00:27:05.960 --> 00:27:10.520
O zaman ahdine vefa et, vefalı ol. Vefasız olma, dönek olma.

00:27:10.983 --> 00:27:18.269
 Bağlanmışken gevşeme, söz vermişken sözünü çiğneme, sözünde dur, Allah'ın yolunca yürü. 

00:27:18.519 --> 00:27:22.620
"Er kişi, erenler kimdir?" diye soruyorlar.

00:27:22.473 --> 00:27:27.889
 "Allahu Teâlâ hazretlerine karşı ahitlerine vefa ederek kulluk edenler" diyor.

00:27:30.621 --> 00:27:32.290
Delil olarak da şöyle buyuruyor: 

00:27:32.548 --> 00:27:37.407
Kâle'llâhu teâlâ. "Nitekim Kur'ân-ı Kerîm'de Allahu Teâlâ hazretleri buyurdu ki."

00:27:37.843 --> 00:27:43.543
Ricâlün sadakû mâ âhedu'llâhe aleyh.  

00:27:45.348 --> 00:27:52.816
Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz'in ashabından bazı kimseler,

00:27:56.400 --> 00:28:02.400
savaşta öyle kahramanca çarpıştılar ve şehit oldular, sonunda cennetlik oldular.

00:28:03.813 --> 00:28:07.129
Onlar hakkında Kur'ân-ı Kerîm'in bu âyet-i kerîmesinde ne buyuruluyor? 

00:28:07.192 --> 00:28:18.946
Ricâlün. "O adamlar ki." Sadakû mâ âhedu'llâhe aleyh. "Allah ile yaptıkları ahdi yerine getirdiler."

00:28:19.418 --> 00:28:22.867
Ahdi bozmadılar, sözlerinde sadık oldular.

00:28:23.470 --> 00:28:27.240
 Allah'a söz vermişlerdi; Allah yolunda canlarını verdiler. 

00:28:27.297 --> 00:28:33.697
İşte ahdine sadık olmak, ricâl olmak, budur. Allah'ın sevgili kulu olmak, budur.

00:28:33.908 --> 00:28:40.604
Ahdine vefasız olup da, sözünden dönüp de, Allah'ın buyruklarını tutmayıp da,

00:28:40.753 --> 00:28:45.649
Kur'ân'a uymayıp da, Resûlullah'a tâbi olmayıp da, Allah'ın sevgili kulu,

00:28:46.400 --> 00:28:49.560
 er kişi, eren, evliyâ olunur mu?  Olunmaz!

00:28:50.492 --> 00:28:55.501
Eren, evliyâ, ricâl, mert, merdan, merdihüda olmanın şartı;

00:28:56.550 --> 00:29:05.461
Allah'a olan ahdine öyle sadakat göstermektir ki yeri geldiği zaman seve seve canını vermektir! 

00:29:06.360 --> 00:29:13.910
Canını veremez, malını veremez, rahatını bozamaz, tatilini ihmal edemez…

00:29:16.307 --> 00:29:22.163
Tatilde müslümanların hâlini gör bakalım, bir araştır bakalım; olmuyor işte! 

00:29:22.904 --> 00:29:24.810
Hocamız minbere çıkardı:

00:29:25.388 --> 00:29:30.420
"Yahu, bu deniz kenarlarında, bu plajlarda çok büyük günahlar vardır.

00:29:30.960 --> 00:29:34.887
Bu açılmak, saçılmak, bu çıplaklık Allah'ın gazabını çeker.

00:29:35.320 --> 00:29:39.240
Çoluk çocuğunuza dikkat edin; oralara gitmeyin.

00:29:39.764 --> 00:29:44.290
Oralarda 'yazlık' diye tutuyorsunuz, çocuklara sahip olamıyorsunuz,

00:29:44.760 --> 00:29:50.125
onlar da açık saçık kadınları görüyorlar. Erkeğe de haram.

00:29:50.461 --> 00:29:55.132
Erkeğin de giyimi şu kadar; o da haram. O helal değil ki.

00:29:55.436 --> 00:29:59.392
Kadına da bakmak haram, erkeğe de bakmak haram.

00:29:59.821 --> 00:30:04.216
Deniz kenarında yalı tutuyorsun, götürüyorsun, çocuğuna onları gösteriyorsun,

00:30:04.388 --> 00:30:08.775
 onlarla beraber denizde yüzdürüyorsun, sörf yaptırıyorsun,

00:30:09.678 --> 00:30:12.548
eğlendiriyorsun vesaire, doğru değil!" derdi.

00:30:13.560 --> 00:30:16.200
Bunları böyle söylerdi, minberden inerdi.

00:30:16.400 --> 00:30:20.960
Yine herkes, eski tas eski hamam, bildiğini yapıyor.

00:30:21.537 --> 00:30:27.927
Er kişi kimdir?  Ölmek pahasına bile olsa Allah'a verdiği sözde durur.

00:30:28.153 --> 00:30:33.358
Değil böyle keyfinden fedakârlık bile yapamamak; malını verecek, canını verecek. 

00:30:33.560 --> 00:30:40.800
Kâle ve kâle Ebû Hafs. "Aynı râvi hep bu sözleri nakletmiş. 'Ebû Hafs bir de şöyle buyurdu:'" 

00:30:40.560 --> 00:30:49.320
el-Îsârü en tükaddime huzûze'l-ihvâni alâ hazzike fî emri âhiretike ve dünyâke. 

00:30:50.120 --> 00:30:55.307
Îsâr kelimesi hep geçti. Bu mübareklerin hayatlarını okurken çok geçti.

00:30:55.280 --> 00:30:58.920
Îsâr; peltek "se" ile, "elif", "be", "te", "se."

00:30:59.480 --> 00:31:05.880
Îsâr, ne demek? "Arkadaşını kendisine tercih etmek.

00:31:06.250 --> 00:31:12.695
Arkadaşını öne almak, kendisini geriye atmak. Arkadaşının ihtiyacına öncelik tanımak" demek.

00:31:12.833 --> 00:31:16.123
el-Îsâr, "îsâr" denilen şey nedir? 

00:31:16.203 --> 00:31:25.467
En tükaddime huzûze'l-ihvân. "İhvanın hazlarını, arzularını." Alâ hazzike.

00:31:25.513 --> 00:31:27.610
"Senin arzunun önüne almandır."

00:31:27.930 --> 00:31:30.576
Sen bir şey istiyorsun, onlar başka bir şeyler istiyorlar.

00:31:31.000 --> 00:31:34.480
Tamam, önce onların istediği olsun. Îsâr, bu işte.

00:31:35.000 --> 00:31:41.480
Gerçi sen onlarla hemfikir değilsin, gönlün başka şey istiyor ama hadi bakalım, onların dediği olsun.

00:31:42.880 --> 00:31:50.400
Arkadaşlarının hazlarını, arzularını kendi nefsinin hazzına tercih etmen, onlara öncelik vermen.

00:31:51.386 --> 00:31:57.540
Dedik ya hani; yememek, yedirmek; giymemek, giydirmek.

00:31:58.351 --> 00:32:03.520
Hangi konularda?  Fî emri âhiretike ve dünyâke.

00:32:03.544 --> 00:32:07.680
"Âhiret konularında da, dünya konularında da böyle." 

00:32:07.248 --> 00:32:09.313
Âhiret konusunda îsâr nasıl olur? 

00:32:11.414 --> 00:32:18.316
İmamın arkası, namaz kılanların içinde sevabı en çok alan kimsenin yeridir.

00:32:19.191 --> 00:32:22.817
Allah'ın ikramı imama gelir, imamdan imamın arkasına gelir,

00:32:23.599 --> 00:32:28.459
ondan sonra imamın arkasındakinin sağına soluna, sağına soluna, sağına soluna gelir.

00:32:28.720 --> 00:32:34.640
Birinci saf bittikten sonra, ikinci safın ortasına gelir, ikinci safın ortasındaki şahsın sağına soluna,

00:32:34.681 --> 00:32:37.543
sağına soluna, sağına soluna, üçüncü safa, dördüncü safa...

00:32:39.340 --> 00:32:45.276
Ortası sevaplı mı? İmamın arkası sevaplı, tamam. "Sevaplı" diye herkes oraya atlamaya çalışıyor.

00:32:46.175 --> 00:32:54.100
Herkes orayı gözüne kestirmiş; "camide en sevaplı yer orası" diye orayı istiyor. 

00:32:54.472 --> 00:32:59.892
Îsâr sahibi bir insan ne yapacak?  "Buyur, sen geç kardeşim." diyecek.

00:33:00.290 --> 00:33:06.840
Kendisi oraya bir adım atsaydı, en büyük sevabı o alacaktı. "Buyur kardeşim." diyor.

00:33:06.224 --> 00:33:10.574
Ne oluyor? Îsâr. Âhiret konusunda, sevap konusunda.

00:33:11.740 --> 00:33:16.725
Kendisi sevap alacaktı, ona sevap aldırıyor. Aslında öyle yapınca, yine sevabı kendisi alıyor.

00:33:17.520 --> 00:33:20.640
Neden?  Allah isârı mükâfâtlandırır da ondan.

00:33:20.965 --> 00:33:28.766
"Bu kulum, kardeşini kendisine tercih etti." der, ona yine mükâfâtını verir. O işin perde arkası.

00:33:28.977 --> 00:33:35.937
Ama hem dünyevî konuda; "Al kardeşim, ben yemeyeyim, sen doy; ben giymeyeyim, sen giy;

00:33:36.367 --> 00:33:43.344
ben ıslanayım, sen ıslanma; ben öleyim, sen yaşa." diyecek; hem de âhiret konusunda;

00:33:43.547 --> 00:33:47.481
"Sevabı sen al, ziyanı yok, ben geride kalayım, sen daha çok sevap kazan.

00:33:47.591 --> 00:33:51.943
Ziyanı yok, ben ikinci, üçüncü kalayım." diyebilecek; îsâr budur. 

00:33:52.240 --> 00:33:53.585
Niye bunu tarif ediyor? 

00:33:53.874 --> 00:33:58.819
Tasavvufta îsâr önemlidir, yüksek şahsiyetlerin huyudur

00:33:59.280 --> 00:34:02.400
ve dervişlerin bu huya sahip olması lazımdır.

00:34:02.679 --> 00:34:08.362
 Bir derviş îsâr zihniyetine sahip değilse olgun derviş olamaz da ondan.

00:34:08.886 --> 00:34:13.865
Dervişin sahip olması gereken huylardan bir tanesi îsâr'dır.

00:34:14.623 --> 00:34:19.509
Kardeşlerini hem âhiret konularında, sevap konularında, hem dünya konularında,

00:34:19.548 --> 00:34:22.871
maddiyat konularında kendisinden öne geçirecek. 

00:34:23.129 --> 00:34:26.183
İki insan bir memuriyete talip olacaklar.

00:34:27.890 --> 00:34:30.501
İki kardeş, ne yapacak?  "Buyur, sen geç." diyecek.

00:34:31.751 --> 00:34:36.351
"E sen ne olacaksın?"  "Ben başka bir şeye bakarım."

00:34:38.480 --> 00:34:44.960
Ebû Hafs-ı Haddâd hazretleri bitti. Nişâbur şehrinden Ebû Hafs-ı Haddâd.

00:34:45.450 --> 00:34:48.712
Ne kadar güzel sözlerini okuduk.

00:34:48.844 --> 00:34:53.226
Ne kadar derin bir şahsiyeti olduğunu,

00:34:53.500 --> 00:35:03.400
ne kadar İslâm'ı candan yaşamak isteyen ve bunu gösteren bir kimse olduğunu gördük. 

00:35:03.652 --> 00:35:13.640
Şimdi 16. şahsiyet başlıyor. 16. kişi, kitabın 16. terceme-i hali, 16. konusu. 

00:35:13.635 --> 00:35:24.390
Hamdûn el-Kassâr; yine bu Ebû Hafs-ı Haddâd'ın şehrindendir. 

00:35:24.142 --> 00:35:31.857
Ve minhüm Hamdûnü'bnü Ahmede'bne İmâra, Ebû Sâlihini'l-Kassâru'n-Neysâbûriyyü. 

00:35:32.763 --> 00:35:43.678
Minhüm. "Allah'ın sevgili kullarından birisi de Hamdûn b. Ahmed b. İmâre'dir."

00:35:43.920 --> 00:35:47.480
Dedesinin adı İmâre, babasının adı Ahmet, kendisinin adı Hamdûn,

00:35:48.356 --> 00:35:56.311
künyesi Ebû Salih, "Salih'in babası" demek. Nisbesi; en-Nisâburi.

00:35:56.381 --> 00:35:58.585
Ne demek? "Nişâburlu" demek.

00:35:59.228 --> 00:36:02.812
Nişâbur da Horasan'da çok önemli bir şehir.

00:36:03.531 --> 00:36:08.456
Araplar Horasan'ı fethettiği zaman oraya ordugâh, kışla yapmışlar.

00:36:09.714 --> 00:36:14.637
Orası müslümanların kalesi. Nişâbur, Horasan'da önemli bir yer.

00:36:14.816 --> 00:36:18.508
Oradan çok alimler yetişmiş; İslâm etrafa oradan yayılmış. 

00:36:19.102 --> 00:36:22.310
Şeyhü ehli'l-melâmeti bi-Neysâbûra.

00:36:22.600 --> 00:36:31.400
 "Hamdûn el-Kassâr, Nişâbur şehrinde melâmet ehlinin şeyhi idi, üstadıydı." 

00:36:32.169 --> 00:36:35.151
 Ve minhü inteşere mezhebü'l-melâmeh.

00:36:35.541 --> 00:36:46.626
 "Melâmet neşesi, yolu, anlayışı, - burada mezhebi diyor - ondan neşet etti." 

00:36:47.267 --> 00:36:52.813
Bu melâmet, tasavvufta önemli bir yol ve koldur.

00:36:53.133 --> 00:37:01.300
Önemli bir zihniyettir. Melâmet ehline melâmî derler.

00:37:02.347 --> 00:37:04.698
Melâmet kelimesi nereden gelir? 

00:37:05.760 --> 00:37:13.296
Levm kelimesinden gelir. Bunun mastar-ı mîmisi; "melâm ve melâmet."

00:37:13.898 --> 00:37:18.754
Arefe fiilinden, "irfân ve mârifet" gibi.

00:37:19.400 --> 00:37:28.400
Lame, yelümü, levm. Levm ve melâmet. Melâmet; "ayıplamak, kınamak" demek. 

00:37:28.719 --> 00:37:35.948
Tasavvufun içinde ehl-i melamet var, melâmî meşrep insanlar var. 

00:37:36.245 --> 00:37:37.726
Bunların zihniyeti nedir? 

00:37:38.429 --> 00:37:49.854
Bu şahıslar ihlâsa, ameli sırf Allah rızası için yapmaya çok önem veriyorlar.

00:37:50.970 --> 00:37:53.955
Riyakârlığa düşmemeye çok dikkat ediyorlar. 

00:37:54.200 --> 00:37:59.330
Eski zamanlarda bir adam varmış; büyük bir zât.

00:37:59.486 --> 00:38:10.409
Her gün namazı camide, birinci safta imamın arkasında kılarmış. Her gün böyle yapıyor.

00:38:10.520 --> 00:38:16.240
Demek ki camiye erken geliyor; orayı, en sevaplı yeri kazanıyor.

00:38:16.640 --> 00:38:23.480
Her gün orada kılarmış. Senelerce bu böyle devam etmiş de, bir gün bir mazereti olmuş.

00:38:23.520 --> 00:38:29.169
İnsan, olur ya hani, midesi bulanır, abdesti tutmaz, kusar, yeniden abdest alması gerekir,

00:38:29.200 --> 00:38:34.280
burnu kanar filan ne sebeple ise camiye yetişememiş.

00:38:36.380 --> 00:38:45.289
Abdesti geç almış, camideki alışkın olunan yerine yetişememiş; en ön safı başkası kapmış.

00:38:46.286 --> 00:38:51.655
Namaza başlanmış. Bu, ta en arka safta namaz kılmış.

00:38:52.228 --> 00:38:56.471
Böyle haller olur mu? Olabilir. Böyle bir hal hepimizin başına gelebilir. 

00:38:56.831 --> 00:39:03.905
Bu, en arkada namaz kılınca hem üzülmüş hem de korkmuş:

00:39:03.935 --> 00:39:07.353
"Eyvah! Beni burada görürlerse ne derler.

00:39:08.880 --> 00:39:15.200
'Bu mübarek zât, çok büyük alim, hep en önde namaz kılardı.

00:39:15.289 --> 00:39:26.213
En arka safta namaz kılıyor, vay be!' diye beni ayıplarlar." diye, içine bir ürküntü gelmiş. 

00:39:26.283 --> 00:39:31.258
İnsanların kendisini görüp de ayıplamasından, bir an içine böyle bir düşünce gelmiş.

00:39:31.960 --> 00:39:42.360
 "Keşke kimse görmese de, belli olmasa" diye, insanların, en arka safta namaz kıldığını görmesini, bilmesini istememiş.

00:39:42.880 --> 00:39:45.480
Çünkü hep en ön safta namaz kılıyordu. 

00:39:47.225 --> 00:39:52.214
Sonra kendi kendine birden bir şimşek çakmış kafasında, bir düşünmüş:

00:39:52.280 --> 00:39:58.280
"Aa! Ben ne yapıyorum; insanlardan çekiniyorum ve utanıyorum.

00:39:58.859 --> 00:40:03.259
Niçin utanıyorum? En ön safta namaz kılamamışım da, en arka safta

00:40:03.480 --> 00:40:07.440
hani havâî, mahallenin, öyle sünnete pek itibar etmeyen,

00:40:07.621 --> 00:40:15.565
arka safta namazı kılıp fırt kaçan haylazlarının safında, orada namaz kılmaktan utanıyorum.

00:40:15.635 --> 00:40:17.657
Kimden utanıyorum? İnsanlardan utanıyorum.

00:40:18.142 --> 00:40:21.894
Neyi istiyorum? Beni en ön safta görmelerini.

00:40:22.222 --> 00:40:28.340
Demek ki insanların benim iyi ibadet etmemi görmelerini istiyorum.

00:40:28.819 --> 00:40:36.468
Demek ki kötü bir durumda olmamı görmelerini istemiyorum. Demek ki bende gösterişçilik var.

00:40:37.156 --> 00:40:41.884
Demek ben insanların fikrine önem veriyormuşum. Demek ki ben riyakârmışım.

00:40:42.120 --> 00:40:47.160
Demek ki benim ömrüm boyunca en ön safta namaz kılmam insanlara gösteriş içinmiş;

00:40:47.200 --> 00:40:52.120
içimde gizlice bu arzu varmış." diye kendi kusurunu yakalamış.

00:40:52.280 --> 00:40:54.680
O düşüncesinin hatalı olduğunu anlamış da;

00:40:54.720 --> 00:40:59.360
"Benim bu namazlar olmadı." diye bütün ömrü boyunca kıldığı namazları ödemeye, kaza etmeye başlamış! 

00:40:59.200 --> 00:41:05.360
Bu gibi şeyler başka türlü anlaşılmaz da, misal ile anlatmaya çalışacağım. Bir başka misal:

00:41:06.133 --> 00:41:14.818
Bayezid-i Bistâmî, bizim silsilemizde adı geçen şeyhlerimizden,

00:41:16.625 --> 00:41:27.297
otuz yıl peş peşe, her sene haccetmiş. Hem de her haccını yaya olarak yapmış!

00:41:29.700 --> 00:41:30.525
Yaya olarak haccetmek ne demek?

00:41:31.960 --> 00:41:37.800
"Her attığı adıma yedi yüz Mekke hasenesi verilecek." demek.

00:41:37.680 --> 00:41:41.800
Mekke hasenesi, başka yerlerin hasenesine göre yüz bin misli fazla.

00:41:42.399 --> 00:41:46.806
Adımcık adımcık hacca giderken her adımına yetmiş milyon hasene veriliyor. 

00:41:47.267 --> 00:41:50.452
Peygamber Efendimiz'in bir sözünü size hatırlatmak isterim.

00:41:51.233 --> 00:41:53.926
Kelimeleri bilmediğiniz için meseleyi anlayamazsınız. 

00:41:54.941 --> 00:42:03.744
"Allah, bir kulun bir tek hasenesini kabul ediverse cennete girer." diyor Peygamber Efendimiz. 

00:42:05.330 --> 00:42:08.429
Bir hasenesi bile kulun cennete girmesine yeter. 

00:42:08.983 --> 00:42:12.729
Her attığı adımda yedi yüz Mekke hasenesi kazanıyor.

00:42:12.886 --> 00:42:18.790
Yedi yüz çarpı, yüz bin Mekke hasenesi. "Yüz bin misli" demek. Ne demek?

00:42:18.360 --> 00:42:22.680
Yetmiş milyon. Attığı her adımda böyle sevaplar kazanıyor.

00:42:22.992 --> 00:42:28.581
 Otuz sene böyle adımcık adımcık yetmiş milyon, yetmiş milyon kazana kazana haccetmiş.

00:42:30.155 --> 00:42:34.654
Kuvvetli hafızmış. Her gün de ezberinden bir hatim indirirmiş. 

00:42:33.640 --> 00:42:40.240
Arafat'a çıkmışlar. Arafat'ta vakfede iken içinden bir ses gelmiş: 

00:42:43.800 --> 00:42:50.960
"Ey Beyazıt! Ne mutlu sana ya, otuz yıl yaya olarak haccettin, bu kadar sevap kazandın!

00:42:51.319 --> 00:42:54.720
Her gün de hatim indirdin, şu kadar sevap kazandın.

00:42:54.480 --> 00:43:03.452
Artık yaşadın be, ne mutlu sana, ne çok ibadet ettin!" diye içinden bir düşünce gelmiş.

00:43:03.760 --> 00:43:08.200
Şeytanın işi yok; böyle zararlı fikirleri insanın kafasına sokuyor. 

00:43:08.840 --> 00:43:17.800
Şöyle bir düşünmüş; insanın ibadetini sevmesi, beğenmesi, ibadetine mağrur olması doğru değil.

00:43:19.840 --> 00:43:25.000
Hemen;  "Ey nâs! Ey insanlar!" demiş. Herkes, "Buyur." demişler. 

00:43:25.844 --> 00:43:30.765
"Otuz yıl yaya olarak haccettim ve her gün hatim indirdim.

00:43:31.101 --> 00:43:35.440
Bunların sevabını satıyorum. Yok mu alan?" demiş. 

00:43:36.395 --> 00:43:40.603
Herkes birbirine bakmış. Güneş mi vurdu Beyazıt'ın başına, bu ne biçim şey.

00:43:40.688 --> 00:43:46.384
Çünkü "Sevap veriyorum." dedin mi, verilir; şakası yok. Allah'ın işlerinde şaka olmaz.

00:43:46.884 --> 00:43:52.660
"Sevabı veriyorum." dedin mi, gider. Oyuncak değil bu. Birbirlerinin yüzlerine bakmışlar.

00:43:52.152 --> 00:43:56.417
Bir şey de diyememişler.  Oradaki börekçi demiş ki; 

00:43:56.800 --> 00:44:03.160
"Tamam, ben müşteriyim, alıyorum. Kaça?"  "Ver birkaç börek." demiş. 

00:44:04.282 --> 00:44:10.210
O börekçi, çörekçi üç tane çörek vermiş. Beyazıt da;  "Tamam, sattım." demiş. 

00:44:11.218 --> 00:44:20.360
Orada bir köpek duruyormuş; o çöreklerin birisini köpeğin önüne atmış. Köpek onu yutmuş.

00:44:21.186 --> 00:44:27.500
Şu kadarcık çörek, poğaça, ne olacak.. Yine bakınıyor. Ötekisini de atmış; onu da yutmuş.

00:44:27.961 --> 00:44:30.160
Üçüncüyü de atmış; onu da yutmuş.

00:44:30.586 --> 00:44:41.960
Otuz yıllık haccının sevabını, şu kadar hafızlık hatminin sevabını verdi, üç tane çörek aldı.

00:44:42.700 --> 00:44:43.667
Çöreği de köpeğe verdi.

00:44:46.229 --> 00:44:53.345
Kendi kendine demiş ki;  "Ey Beyazıt kaldın mı şimdi ortada? Var mı bir sevabın? Yok. Verdin.

00:44:53.720 --> 00:44:56.840
Hiçbir şeyin yok. Hadi bakalım, şimdi ne yapacaksan yap!"

00:44:59.470 --> 00:45:04.620
İbadetine mağrur olmak fena olduğundan, kendisini ondan kurtarmak için böyle yapıyor.

00:45:04.795 --> 00:45:07.663
Cesaret işi; bu işler öyle kolay işler değil!

00:45:08.380 --> 00:45:10.824
"Ey nefsim, hadi bakalım, şimdi ne yapacaksan yap!" demiş.

00:45:11.800 --> 00:45:15.760
"Şimdi neye mağrur olacaksın bakalım? Allah'ın rahmetinden başka seni kurtaracak bir şey var mı?" 

00:45:16.920 --> 00:45:17.880
Neden böyle yapıyor?

00:45:17.960 --> 00:45:19.440
 Muhterem kardeşlerim!

00:45:20.800 --> 00:45:22.600
Bizim dinimiz çok ince; herkes anlayamaz.

00:45:22.680 --> 00:45:27.800
Bizim bu kitabın konusu dolayısıyla ister istemez böyle ince konulara giriyoruz.

00:45:27.316 --> 00:45:32.430
Bunlar herkesin anlayacağı şeyler değil. Bayezid-i Bistamî neden böyle yapıyor? 

00:45:32.468 --> 00:45:37.969
Benî İsrail'den bir âbid varmış.

00:45:39.200 --> 00:45:45.840
Dağ başına çekilmiş bütün ömrü boyunca mağarada Allah'a ibadet etmiş,

00:45:46.257 --> 00:45:53.924
günahlara bulaşmamaya çalışmış, sonra ölmüş. Ölünce Allahu Teâlâ hazretleri ona buyurmuş ki;

00:45:54.000 --> 00:46:07.400
"Ey kulum, sana rahmetimle mi muamele edeyim, yaptığın ibadetlerin karşılığını mı vereyim?" 

00:46:08.610 --> 00:46:11.128
E adam, aklın varsa Allah rahmetiyle muamele edecek;

00:46:11.240 --> 00:46:13.680
"Rahmetini isterim yâ Rabbi!

00:46:14.440 --> 00:46:22.280
Rahmetinle muamele et." desene. Allah rahmetiyle muamele ederse rahmet ederse yetmez mi?

00:46:23.151 --> 00:46:27.392
O da demiş ki;  "Yâ Rabbi! Ömrümce sana hiç âsi olmadım, hiç günaha dalmadım,

00:46:27.845 --> 00:46:33.864
ömrümü gece gündüz ibadetle geçirdim. Sen de mahrum etmezsin.

00:46:34.400 --> 00:46:36.432
Hani zerre kadar hayrı olsa mükâfatını verirsin.

00:46:36.464 --> 00:46:40.900
İbadetlerimin sevabını ihsan et yâ Rabbi!" demiş.  "Peki kulum." 

00:46:40.543 --> 00:46:50.242
Allahu Teâlâ hazretleri ibadetlerinin sevabını vermiş. Teraziye koymuşlar, bayağı bir amel tabii. 

00:46:51.150 --> 00:46:53.139
Allahu Teâlâ hazretleri buyurmuş ki; 

00:46:53.318 --> 00:47:00.134
"Ey meleklerim! Şimdi bu tarafa da benim şu kuluma verdiğim göz nimetinin kıymetini koyun bakalım." 

00:47:00.880 --> 00:47:08.160
Bir göz nimetini koymuşlar, bütün bu ibadetler havada kalmış, göz nimeti hepsini bastırmış.

00:47:08.347 --> 00:47:09.347
Ne demek? 

00:47:09.573 --> 00:47:16.709
Bir insan ne yaparsa yapsın, Allah'ın verdiği göz nimetinin, görme nimetinin bedelini bile ödeyemez.

00:47:17.252 --> 00:47:20.187
Ödeyebilir mi?  Bir âmâ insana sorun bakalım.

00:47:20.882 --> 00:47:25.600
Çocuğu hasta oluyor da, baba diyor ki; "Tek benim çocuğum iyi olsun.

00:47:25.655 --> 00:47:31.145
Avrupalara gideyim, Amerika'ya gideyim, fabrikamı satayım. Yeter ki çocuğum sıhhatli olsun." 

00:47:31.901 --> 00:47:34.182
Bir gözün nimeti ödenmez. 

00:47:34.524 --> 00:47:40.393
Onun için Peygamber Efendimiz buyurdu ki;  "Hiçbir kimseyi ameli cennete sokmayacak." 

00:47:40.880 --> 00:47:44.920
"Seni de mi yâ Resûlallah?"  "Evet, beni de. Allah, hepimizi rahmetiyle cennetine sokacak." 

00:47:45.323 --> 00:47:51.489
Bizim yaptığımız bu ibadetler beş para etmez. Bizimkiler değil, herkesin yaptığı beş para etmez.

00:47:51.598 --> 00:47:58.378
Çünkü gücü kuvveti veren Allah, koruyan Allah, sıhhat veren, akıl fikir veren Allah'tır.

00:47:58.534 --> 00:48:02.773
Her şeyimiz O'ndandır. İbadetlerimiz de O'nun dergâhına layık değil.

00:48:02.906 --> 00:48:08.373
Onun dergâhına layık ibadet yapmaya biz takat getiremeyiz. Haddimizi bileceğiz.

00:48:08.550 --> 00:48:12.213
Biz ibadetleri neden yapıyoruz? "Allah emretti." diye yapıyoruz.

00:48:12.807 --> 00:48:16.513
Allah'ın rahmetini dileriz. Yoksa tutulacak yanımız yoktur.

00:48:16.982 --> 00:48:21.941
Bizi kurtaracak bir çare yoktur. Bizi kurtarırsa Allah'ın rahmeti kurtarır. 

00:48:22.200 --> 00:48:30.520
Onun için Bayezid-ı Bistamî öyle yaptı. "Seni nankör nefis seni! Hani sen ibadetini bir şey sandın.

00:48:30.964 --> 00:48:36.572
İçine böyle bir duygu geldi. Ben seni o ibadetlerden mahrum bırakayım da gör!" dedi. 

00:48:36.744 --> 00:48:41.471
İbadetlerini sattı, cascavlak kaldı. Allah'ın rahmetine muhtaç.

00:48:41.713 --> 00:48:43.327
O zaman boynunu bükecek, ne diyecek? 

00:48:43.710 --> 00:48:53.438
 "Yâ Rabbi! Hiç bir şeyim yok. Âcizim, nâçizim, elim boş, yüzüm kara, hiçbir şeyim yok yâ Rabbi!

00:48:53.526 --> 00:48:56.708
Ancak senin rahmetin var. Aman yâ Rabbi!" diyecek.

00:48:57.117 --> 00:49:05.225
O zaman Allah'ın rahmetine böyle candan sarılması, insanın ibadetine mağrur olmasından daha iyidir. 

00:49:05.825 --> 00:49:07.265
Bütün bunları neden anlattım? 

00:49:07.760 --> 00:49:13.800
İnsanın ibadetine mağrur olması iyi değildir. Ama ekseriyetle insanlarda bu arzu vardır.

00:49:14.274 --> 00:49:20.271
Yaptığı hayrı göstermek, yaptığı hayra isim, imza atmak ister.

00:49:20.794 --> 00:49:26.768
 "Başkaları bilsin, alkışlasın, 'Aferin' desin." ister. Mevki, makam, iltifat, şöhret ister.

00:49:27.730 --> 00:49:36.751
Bu; hocalarda da vardır, şeyhlerde de vardır, sultanlarda da vardır, herkeste vardır.

00:49:37.228 --> 00:49:44.805
Bunların önemsizliğini anlayıp bunlardan geçebilmek, kolay bir şey değildir. 

00:49:45.717 --> 00:49:49.164
Bir de, insanoğlu umumiyetle nasıldır? 

00:49:49.524 --> 00:49:53.896
Yaptığı ibadetleri göstermek ister de, yaptığı kabahatleri saklar.

00:49:54.201 --> 00:49:59.156
Kimden saklıyorsun? İnsanlardan. Allah görmüyor mu? Görüyor.

00:49:59.600 --> 00:50:05.280
Sen Allah'ın gördüğü günahı, Allah'ın gördüğünü bile bile işliyorsun,

00:50:05.365 --> 00:50:08.781
utanmıyorsun da, insanlar duyacak diye utanıyorsun ha!

00:50:09.781 --> 00:50:13.881
Böyle samimiyet mi olur? Kuldan utanıyor, Allah'tan utanmıyor. 

00:50:14.364 --> 00:50:17.233
Ve tahşe'n-nâse vallâhu ehakku en tahşâhü.  

00:50:17.491 --> 00:50:22.194
İnsanlardan korkuyorsun; Allah'tan korkman daha uygun değil mi? 

00:50:23.206 --> 00:50:33.528
"Binaenaleyh, riyâ, ameline güvenmek doğru değil. Günahını saklamak da doğru değil." diyorlar. 

00:50:33.610 --> 00:50:38.768
"Allah'ın bildiğini kuldan ne saklayayım?

00:50:40.846 --> 00:50:47.291
 İşte ben şöyle perişanım, şöyle günahkârım, böyle zalimim, böyle kötüyüm."

00:50:48.240 --> 00:50:52.320
Melâmet ehli bunları söylerler. Neden? Allah biliyor.

00:50:52.802 --> 00:50:58.213
"Ey nefsim, ibadetinin söylenmesini istiyorsun değil mi? Kaç defa hacca gittin?

00:50:58.494 --> 00:51:03.660
Söyle bakalım, kaç cami yaptırdın? Söyle bakalım, kaç yetime baktın? Kaç okul yaptın?

00:51:03.855 --> 00:51:09.254
Ne kadar zekât verdin? Söyle bakalım, hoşuna gidiyor. Hadi bakalım, bir de günahını söyle.

00:51:10.683 --> 00:51:15.745
Yaptığın hataları, kimsenin bilmesini istemediğin hataları ortaya dök bakalım!" Dökemez.

00:51:16.463 --> 00:51:18.290
Bunlar diyorlar ki; "Dökmemiz lazım.

00:51:19.790 --> 00:51:24.480
Madem günahtır; ya işlemeyelim, ya da günahımızı dahi insanlardan saklamayalım."

00:51:24.964 --> 00:51:29.533
Binaenaleyh, çok samimi oluyor, açık kalpli oluyor, dobra dobra söylüyor.

00:51:29.720 --> 00:51:34.720
"Ben zalim, bir zaman şöyle etmiştim, böyle etmiştim.." diye açık kalplilikle söylüyor.

00:51:35.386 --> 00:51:40.963
Tabi yapmamaya da çalışıyor ama yapmış olduğunu da söylüyor.

00:51:41.237 --> 00:51:47.900
Melâmet bu. Acayip bir meslektir. Acayip bir neşedir, melâmet neşesi. Garip bir haldir. 

00:51:47.332 --> 00:51:55.215
Melâmet ehlini herkes anlayamaz. "Seni zındık seni! Seni kâfir, günahkâr, seni zalim!" derler,

00:51:55.379 --> 00:51:57.940
döverler söverler ama onların aldırdığı yoktur.

00:51:58.100 --> 00:52:02.285
Çünkü onlar Allah'a ihlâsla kulluk etmek istiyor, riyâdan kaçmak istiyor.

00:52:02.621 --> 00:52:04.370
Riyâdan kaçmak için bunu yapıyor. 

00:52:04.464 --> 00:52:10.769
İşte bu mesleğin, bu neşenin kurucusu Hamdûn el-Kassâr'dır.

00:52:11.000 --> 00:52:14.320
Şimdi hayatını okumaya başladığımız zâttır. 

00:52:14.657 --> 00:52:21.447
Bu zât, Ebû Salih künyeliymiş ve Nişâbur şehrindenmiş.

00:52:22.763 --> 00:52:25.616
Sahibe Selme'bne'l-Haseni'l-Bârûsiyye.

00:52:26.405 --> 00:52:31.789
 "Selmebne'l-Hasen el-Bârûsî'ye yetişti. Onun sohbetinden istifade etti."

00:52:31.930 --> 00:52:34.708
Ondan feyz alma durumu var. 

00:52:35.200 --> 00:52:41.708
Ve Ebâ Türâbini'n-Nahşebiyye. "Nahşebli Ebû Turab'la sohbeti var; bu zât ondan feyz almış." 

00:52:42.208 --> 00:52:48.453
Ve Alliyeni'n-Nasrâbâziyye. "Ali en-Nasrâbâzî'nin sohbetlerinde bulunmuş. 

00:52:49.808 --> 00:52:51.631
Büyük şahıslar kimlerden öğreniyor? 

00:52:51.760 --> 00:52:54.840
Tasavvufu büyük şahsiyetlerden öğreniyor. Onlardan yetişiyor.

00:52:54.929 --> 00:52:57.656
Onlar, keskin şekilde onları terbiye ediyor. 

00:52:57.898 --> 00:53:05.168
Ve kâne âlimen fakîhen. "Bu Hamdûn el-Kassâr, alim insandı, fakîh insandı."

00:53:05.277 --> 00:53:08.781
Dini çok iyi bilen, fıkhı çok iyi bilen bir insandı. 

00:53:09.398 --> 00:53:15.434
Yezhebü mezhebe's-Sevriyyi. "Süfyan es-Sevrî hazretlerinin mezhebine tâbi idi.

00:53:16.730 --> 00:53:17.404
Onun yolunda giderdi." 

00:53:17.693 --> 00:53:22.458
Biliyorsunuz Süfyan es-Sevrî hazretleri de hak mezheplerden birisinin sahibiydi ama

00:53:22.778 --> 00:53:29.893
onun mezhebi devam etmedi. İmâm-ı Âzam, İmâm Şâfî, Ahmed b. Hanbel,

00:53:29.960 --> 00:53:34.760
İmâm-ı Mâlikî'nin mezhepleri bugüne kadar yürüdü de, onun mezhebi devam etmedi.

00:53:34.953 --> 00:53:45.330
Ama evliyâullahtandı. Çok ciddi bir insandı. Onun da çok menkıbeleri vardır.

00:53:45.377 --> 00:53:47.932
Benim en çok hoşuma giden menkıbelerinden birisi şudur: 

00:53:48.846 --> 00:53:59.000
Kitâbü'z-Zühdü ve'r-Rakâik isimli eserini neşrettiğimiz Abdullah b. Mübârek hazretleri var.

00:53:59.439 --> 00:54:05.731
O hadisçi olduğu için camide, evinde hadis okurmuş.

00:54:06.340 --> 00:54:11.328
Bu Süfyan es-Sevrî de çok büyük alim olmasına rağmen onu dinlemeye gelirmiş.

00:54:11.883 --> 00:54:16.557
Bir gün bizim Abdullah b. Mübârek hazretlerine diyor ki;

00:54:17.198 --> 00:54:22.190
"Bir daha senin hadis derslerine gelmeyeceğim."

00:54:23.400 --> 00:54:26.800
Abdullah b. Mübârek hazretleri; "Ne oldu?" diyor. 

00:54:26.771 --> 00:54:29.525
"Sen, cariyelerini terbiye etmemişsin.

00:54:30.298 --> 00:54:36.516
Evinde ders veriyorsun, ben eve girerken dam üstünden bana kaş göz işareti yapıyorlar,

00:54:36.594 --> 00:54:38.635
göz kırpıyorlar; 'Gel bizim yanımıza.' diyorlar." diyor. 

00:54:40.416 --> 00:54:43.240
Abdullah b. Mübârek hazretleri, hiç sesini çıkarmamış.

00:54:43.813 --> 00:54:48.890
O öyle kızmış, bağırmış, çağırmış; Abdullah b. Mübârek hazretleri gık dememiş. 

00:54:48.386 --> 00:54:56.476
Süfyan es-Sevrî biraz sonra gitmiş. Abdullah b. Mübârek hazretleri yanındaki ihvanına; 


00:54:56.749 --> 00:55:05.481
"Kalkın, Süfyan es-Sevrî hazretlerinin vefatı olmuştur, gidelim cenaze namazını kılalım." demiş.

00:55:07.200 --> 00:55:08.560
"Nereden bildin?" demişler. 

00:55:09.954 --> 00:55:16.595
"O demin; 'Senin evine gelirken dam üstünden, cariyelerin

00:55:16.821 --> 00:55:21.540
'Gel bize, seni özlüyoruz, yanımıza gel.' diye söyledi.

00:55:21.492 --> 00:55:24.466
 Benim evimde cariye filan yok, o hurîleri görmüş." demiş. 

00:55:25.240 --> 00:55:26.999
Evinde cariye filan yokmuş.

00:55:27.703 --> 00:55:33.365
Hurîler de ona "Gel" diye ne zaman derler, ne zaman görünürler?  Hayatı bittiği zaman.

00:55:33.412 --> 00:55:36.262
"Gel artık, dayanamıyoruz sana. Biz senin hurîleriniz.

00:55:36.629 --> 00:55:39.947
 Cennette köşklerinin hizmetçileriniz. Gel artık!" demişler.

00:55:40.320 --> 00:55:46.880
O da; "Dünyadaki bir cariye kendisini çağırıyor." diye kızıyor; kendisini kötü flörte çağırıyor sanıyor.

00:55:47.431 --> 00:55:50.536
Gitmişler, hakikaten vefat etmiş. Cenaze namazını kılmışlar.

00:55:50.598 --> 00:55:53.267
Süfyan es-Sevrî hazretleri öyle bir insan.

00:55:53.699 --> 00:55:58.883
Bir gün evde, karanlıkta ceketini ters giymiş, dışarıya çıkmış.

00:55:59.800 --> 00:56:03.957
Astarı dışarıda, yüzü içeride, ceketi ters. Birisi yanaşmış, demiş ki; 

00:56:04.000 --> 00:56:12.720
"Hocam, ya imam! -imam, önder demek- Hırkayı ters giymişsiniz." "Değiştirin." demek istemiş. 

00:56:12.800 --> 00:56:14.120
Onun yüzüne şöyle bakmış:

00:56:14.414 --> 00:56:17.710
"Ben o hırkayı Allah rızası için giymiştim.

00:56:17.200 --> 00:56:21.720
Allah rızası için giydiğim hırkayı, kul rızası için çıkarmam!" demiş.

00:56:22.473 --> 00:56:25.293
Varsın "Ters giymiş." desinler, "deli" desinler, "divane" desinler.

00:56:25.597 --> 00:56:28.610
Adamların mantıklarına bak!  Sen neden giyiniyorsun? 

00:56:29.493 --> 00:56:33.626
"Avretlerim örtülsün, Allah razı olsun." diye giyiniyorum.

00:56:34.400 --> 00:56:39.800
Biz niye giyiniyoruz? Sen niye yemek yiyorsun? 

00:56:39.840 --> 00:56:43.280
"Güç kuvvet kazanayım da Allah'a ibadet edeyim." diye yemek yiyorum. 

00:56:43.880 --> 00:56:46.160
Niye örtünüyorsun, giyiniyorsun?

00:56:47.440 --> 00:56:51.240
Şimdi ben Allah rızası için hırka giymişim, ters olmuş, düz olmuş, ne olursa olsun.

00:56:51.720 --> 00:56:57.360
Allah rızası için giydiğim hırkayı çıkaracağım, kul rızasını kazanmak için ters çevireceğim.

00:56:57.520 --> 00:57:01.760
"Ben, Allah rızası için giydiğim hırkayı, kul rızası için çıkarmam!" demiş. 

00:57:03.640 --> 00:57:12.600
Adamlar ters gibi, ama mantıkları, Allah sevgileri sağlam. Çok ciddi insanlar. 

00:57:12.840 --> 00:57:16.800
Onun mezhebini takip edermiş.

00:57:16.120 --> 00:57:21.440
Bu Hamdûn el-Kassâr, fakihti ya, fıkıhta imamı, Süfyan es-Sevrî hazretleriymiş. 

00:57:21.520 --> 00:57:24.680
Bizim imamımız kim?  Ebû Hanife hazretleri.

00:57:24.920 --> 00:57:27.600
Onun imamı kimmiş? Süfyan es-Sevrî hazretleri.

00:57:28.320 --> 00:57:37.800
Ve tarîkatühû tarîkatün ihtessa hüve bihâ. "Kendisinin tarikati, yolu da, kendisine mahsus imiş." 

00:57:38.160 --> 00:57:48.960
Ve lem ye'huz anhü tarîkatehû ehadün min ashâbihî ke-ahzi Abdullahi'bni Muhammedi'bni Münâzil, sâhibihi anhü.

00:57:49.000 --> 00:57:53.480
"Etrafındaki insanlardan hiç kimse, bunun bu meşrebini, neşesini,

00:57:53.520 --> 00:57:58.280
bu adı geçen Abdullah b. Muhammed b. Münâzil kadar sağlam bir şekilde almadı."

00:57:58.680 --> 00:58:14.440
Demek ki en iyi talebesi, Abdullah b. Muhammed b. Münâzil imiş. Bunun fikirlerini en iyi o almış. 

00:58:16.144 --> 00:58:21.383
Tüveffiye Ebû Sâlihin Hamdûnü, senete ihdâ ve seb'îne ve mieteyn.

00:58:21.789 --> 00:58:28.808
"Bu Ebû Salih künyeli Hamdûn el-Kassâr, 271 hicrî senesinde vefat etti."

00:58:29.894 --> 00:58:37.508
Bi-Neysâbûr. "Nisâbur'da vefat etti." Ve düfine fî makbereti'l-hîreh. "Hire makberesine gömüldü."

00:58:37.960 --> 00:58:42.000
Nişâbur'daki Hire kabristanına gömülmüş. 

00:58:42.920 --> 00:58:48.520
Ve esnede'l-hadîs. "Bu Hamdûn el-Kassâr'ın bir de hadis râviliği var."

00:58:48.804 --> 00:58:52.810
Sıradan bir insan değil; alim, fakih, hadis râviliği de var.

00:58:52.160 --> 00:58:54.000
Fâtihâ-i Şerîfe mea'l-Besmele.