Namaz Vakitleri

28 Safer 1448
11 August 2026

İmsak

04:23

Güneş

06:03

Öğle

13:14

İkindi

17:05

Akşam

20:16

Yatsı

21:49

Detaylı Arama

Sünnet İbadet Rehberi

Mehmed Zahid KOTKU

Mehmed Zahid KOTKU#MZK

Hadis Dersleri (MZK)

İskenderpaşa Camii/ İstanbul

İzlendi/Dinlendi Olarak İşaretle Görsel Kazan

İçerik

Müminin Hayatında İbadet, Ahlâk ve Toplum Bilinci

Helallerin İhmali, Haramların Yayılması

Namazın Edebi, Cemaatin Hakkı, İbadette Ölçü

Namazın İnşası: Temizlikten Huşûya, Huşûdan Rızka

Açıklama

Gönül dostu, âlim Mehmed Zahid KOTKU Hocamızın sohbetleri, kendi seslerinden konulara yaklaşımı, açıklamaları, değerlendirmeleri ve tavsiyeleri, sizlerin istifadesine sunulmuştur.
Mehmed Zâhid KOTKU, geçtiğimiz asırda yaşamış (1897-1980) bir mürşid-i kâmil, bir sâlih insan, bir Allah dostudur. Ömrü boyunca tebliğ ve irşad çalışmaları içinde bulunmuş, milletimize ve ülkemize hizmet eden nice kıymetli kadrolar, devlet adamları yetiştirmiştir.

Gümüşhaneli Hazretleri tarafından başlatılan Ramûzü’l-Ehâdîs dersleri, takipçileri tarafından devam ettirilmiştir. İskenderpaşa Camii’nde Mehmed Zâhid KOTKU (Rh.A) Hocamız bu dersleri 1958’den 1977 yılına kadar sürdürmüş; 1977’den sonra ise, Prof. Dr. Mahmud Es’ad COŞAN hocamız devam ettirmiştir.

İlk zamanlar düzenli olarak pazar günleri ikindiden sonra bir saat, cuma günleri öğleden önce 45 dakika hadis dersleri yaparlarken, son yıllarında hadis derslerini Prof. Dr. Mahmud Es’ad COŞAN hocamıza bırakmışlar, kendileri cuma namazından sonra 10-15 dakikalık kısa konuşmalar yapmaya başlamışlardır.

Bu konuşmalar irticalen yapılmış, bazen bir sahabeden bahsetmişler, bazen güncel bir olayı konu edinmişlerdir. Bu konuşmalar 1978 yılında başlamış, vefatına kadar devam etmiştir. Son konuşmaları vefatından bir hafta önce, 6 Kasım 1980’de Medine’de kaydedilmiştir.

Tümünü Göster

Hata Bildir/Öneride Bulun

Sünnet İbadet Rehberi

Mehmed Zahid KOTKU

Mehmed Zahid KOTKU#MZK

Hadis Dersleri (MZK)

İskenderpaşa Camii/ İstanbul

İzlendi/Dinlendi Olarak İşaretle Görsel Kazan

İçerik

Müminin Hayatında İbadet, Ahlâk ve Toplum Bilinci

Helallerin İhmali, Haramların Yayılması

Namazın Edebi, Cemaatin Hakkı, İbadette Ölçü

Namazın İnşası: Temizlikten Huşûya, Huşûdan Rızka

Açıklama

Gönül dostu, âlim Mehmed Zahid KOTKU Hocamızın sohbetleri, kendi seslerinden konulara yaklaşımı, açıklamaları, değerlendirmeleri ve tavsiyeleri, sizlerin istifadesine sunulmuştur.
Mehmed Zâhid KOTKU, geçtiğimiz asırda yaşamış (1897-1980) bir mürşid-i kâmil, bir sâlih insan, bir Allah dostudur. Ömrü boyunca tebliğ ve irşad çalışmaları içinde bulunmuş, milletimize ve ülkemize hizmet eden nice kıymetli kadrolar, devlet adamları yetiştirmiştir.

Gümüşhaneli Hazretleri tarafından başlatılan Ramûzü’l-Ehâdîs dersleri, takipçileri tarafından devam ettirilmiştir. İskenderpaşa Camii’nde Mehmed Zâhid KOTKU (Rh.A) Hocamız bu dersleri 1958’den 1977 yılına kadar sürdürmüş; 1977’den sonra ise, Prof. Dr. Mahmud Es’ad COŞAN hocamız devam ettirmiştir.

İlk zamanlar düzenli olarak pazar günleri ikindiden sonra bir saat, cuma günleri öğleden önce 45 dakika hadis dersleri yaparlarken, son yıllarında hadis derslerini Prof. Dr. Mahmud Es’ad COŞAN hocamıza bırakmışlar, kendileri cuma namazından sonra 10-15 dakikalık kısa konuşmalar yapmaya başlamışlardır.

Bu konuşmalar irticalen yapılmış, bazen bir sahabeden bahsetmişler, bazen güncel bir olayı konu edinmişlerdir. Bu konuşmalar 1978 yılında başlamış, vefatına kadar devam etmiştir. Son konuşmaları vefatından bir hafta önce, 6 Kasım 1980’de Medine’de kaydedilmiştir.

Tümünü Göster

Hata Bildir/Öneride Bulun

Konuşma Metni

Eûzubillahimineşşeytânirracîm. Bismillâhirrahmânirrahîm.

El-Hamdülillâhi rabbi’l-âlemin ve’l-âkibetü li’l-muttakîn. es-salâtu ve’s-selâmu alâ seyyidinâ Muhammedin ve âlihî ve sahbihî ecmaîn. İ’lemû eyyühe’l-ihvân nne efdale’l-kitâbi kitâbullâh fe-enne efdale’l-hedyi hedyu Muhammedin sallallahu teâlâ aleyhi ve sellem ve şerre’l-umûri muhdesâtuhâ ve külle muhdesin bid’ah ve külle bid’atin dalâleh ve külle dalâletin fi’n-nâr ve bi’s-senedil muttasil ile’n-nebiyyi sallallahu aleyhi ve selleme ennehû kâl:

İze salleytümü’s-subha. Sabah namazlarını kıldıktan sonra, kıldığınız vakitte. Fevzeu ile’d-duâ. Duaya ilca etmek. Yapışınız, yalvarınız haddinizin en son noktasına kadar. İsteyiniz, sürat ediniz yalvarmada. Ve bâkirû fî talebil havâic. Hacetlerinizin talebinde de erkenden böyle yalvarmalar yapınız. Ne deyiniz Efendimiz'e? Allahümme bârik li ümmetî fî bükûrihâ. Ya Rabbi, benim ümmetimin bu sabah vaktini mübarek et onlara. Sen namazını kıl, arkasından da ya Rabbi, beni namerde muhtaç etme de. Çoluk çocuğumun nafakasını, rızkını bol ver, de. Beni de muhtaç etme de. Dediğin kadar de. Neler geliyorsa içinden, ne ihtiyaçların varsa söyle. Hepsini Cenab-ı Hak ihsan eder.

İzâ salleytümâ fî rihâlikumâ sümme eteytumâ mescide cemaatin fesalliyâ meahum fe innâha lekumâ nâfile. Demin geçen bir hadisin ikinci kısmı ki, sallallahu aleyhi ve sellem, Hacc-ı Tülveda'da, Mina'daki Mescid-i Hayf’de namaz kılmışlar. İki kişi geride duruyormuş. Demişler:

“Siz niçin cemaate iltihak etmediniz?” Demişler:

“Biz namazı evde kıldıydık. Yahut çadırımızda kıldık.”

“Hı, öyleyse namaz kıldıktan sonra geldiğiniz vakitte uyunuz cemaate, fesalliyâ meahum. Onlarla beraber bir daha kılın. Fe innâha lekumâ nâfileh. Onlar sizin için nafile olsun.” demiş. Nafile bir ibadet. Yani nafile ibadetlerini kaçırmamak.

İzâ sumte mineş-şehri selase. Her aydan üç gün oruç tuttuğunuz takdirde fesum, tut. Selase aşera ve erbaa aşera ve hamse aşera. 13, 14, 15. günlerde tut. Bunlar eyyam-ı bid diye tabir olunur. Eyyam-ı bid tabir olunur. Bu günlerde tutulan orucun sevabı diğerlerinden üstündür.

İzâ sumtüm, yine oruç tuttuğunuz vakitte, festakü bi’l-ğadati sabahleyin misvak kullanınız. Sabahleyin misvak kullanınız. Vela testakü bi’l-aşiyyi. Öğlenden sonra kullanmayınız. İkinci namazını abdest alırken, oruçlu olduğunuz için ağzınıza misvakı sokmayınız. Fe innehu leyse min sâimin teybesu şefetahu bi’l-aşiyyi illâ kâne nuran beyne ayneyhi yevme’l- kıyâmeh. Hiçbir oruçlu yoktur ki ağzı böyle kurur, onun o ağzının kuruması kıyamet gününde bunun gözleri önünde nur olacaktır. Bunun için misvak kullanmak suretiyle bunu izale etmeye kalkmayın.

İzâ dâfe ahâdiküm bi kavmîn. Siz bir kavime misafir oldunuz. Felâ yesûmenne illâ biiznihim. Ertesi gün kalkacaksınız da mesela sabahleyin, diyeceksiniz ki ben oruç tutmaya niyet ettim. Onlardan izin almadan, ertesi gün orucuna, nafile orucuna niyet etmeyiniz. Misafir olduğunuz evin sahibinden, yarın ben oruç tutacağım, müsaade eder misin, diyeceksin. O da hay hay derse, tutarsın. Yoo, benim misafirimsin, sabahleyin ben kahvaltı çıkaracağım, şunu yiyeceğiz, bunu yiyeceğiz, olmaz derse, o orucu da tutamaz. Tatavvu oruç yani nafile oruç.

İzâ darabe ehadukum fe’l-yectenibi’l veche vela yekûl: Kabbehallahu vechek. Birisini dövüyorsunuz, çocuğunuz, şu bu. O dövdüğünüz adamın tatlı yiyen yüzüne vurmayın. Yüzüne vurmayın. Fe’l-yectenibi’l vech, yüze vurmaktan sakınınız. Vela yekûl: Kabbehallahu vechek. Allah senin yüzünü de karartsın da demeyiniz. Sözü de söyleyin. Elinle de yapma, dilinle de yapma. Ve veche men eşbehe vecheke fe innallâhe haleka âdeme alâ sûretihi. Cenab-ı Hak insanı, tecelli ilâhiyyesini böyle yaratmıştır. Onun tecelli ilâhiyyesine, bir şey olaraktan yüze vurmak. Yüz, bir yerde şey yaptın mı, yüz, bütün vücudun şeylerini yüzde toplarmış damarlar. Bu damarlar onlara boğulur. İyi bir şey olmuyor. Çocukta bazı arızalar, hastalıkların gelmesine de sebep olurmuş.

İzâ zannen nâsu bi’d-dinâri ve’d-dirhemi ve tebâyeû bi’l-îneti ve’t-tebeû eznâbel bakari ve terakul cihâde fi sebilillah.

İnsanlar, izâ zannen nâs sıkılaştığı vakitte, bahilleştiği vakitte, bahilleştiği vakitte, bi’d dinâr, Allah rızası için parasını vermiyor. Para vermiyor. Bi’d-dinâri ve’d-dirhem.

Buraya bugün aklıma geldi de tabi bir muhabbet şeysiyle. Şimdi camilerde çok para toplanıyor. Bu kadar İstanbul'un camisi var. Bu toplanan paralar hep zorlukla toplanıyor. Bağıra bağıra çocuklar yalvara yalvara güneşte. Herkes vereceğine bir şey veriyor. O yüzden İstanbul'da bilmem ki ne kadar zengin vardır yani. İstanbul'un zenginin adetini bilmem. Müslüman zengin ama. Parada birkaç bin zengin yok mudur? Herhalde vardır değil mi? Büyükçe zenginlerden. Büyükçe zenginlerden birkaç bin zengin vardır. Bunlar hiç ne olur, böyle memleketinin hayrı için toplu bir yere on milyon, yirmi milyon, otuz milyon, kırk milyon bir parayı koyamazlar mı? Bugün işte geçen şeyde de anlattım. Şeylere gidiyor insanlar bugün, sayfiyelere. Bu sayfiyelerin eğer bir insan olsa da şimdi bir liste tutsa da kaç kişi sayfiyeye gidiyor bunu öğrense. Bu sayfiyeye giden insanların laakal beş bin lira sayfiye masrafı var. Başka masrafları başka. O masrafı da her zaman yapacak. Bu beş bin lira bin kişi de beş milyon yapıyor da bu on bin kişi olursa bu gezici elli milyon lira yapıyor. Ki sayfiye nedir bugün? Günah. Baştan aşağı günaha batmaktan ibaret. Baştan aşağı günaha batmak için nefes alacağım diyor azıcık diyor, çoluk çocuk hava alalım diyor. Şöyle bir yalıda bir yer bulduk diyor. Hangi bir yalı var ki boş olsun? Hangi bir aile var ki o denize girmesin? Denize girmese bile o denize girenleri görmek kâfi değil mi ki ne? Kadın erkek onları görmek kâfi günah cihetinden. Bu kadar günahı insan irtikap ediyor, bu kadar para boşuna gidiyor da Allah'ın yukarıda da dedi ya, siz paralarınızı vermediğiniz vakitte, işte bugün bu insanlar sıkışmış, hayratı bu paralarını vermeye ödleri kopuyor. Bu elli milyon, hatta en iyi yirmi beş milyon İstanbul'un bir parası olsa, hangi hayratına yetişmez? Hangi hayratına yetişmez? Bizim ne kadar ihtiyacımız var? Memlekette İmam Hatip okulu okuyacak, Kur'an kurslarının çocukları okuyacak. Bir kere ne olur, gidin de o Kur'an kurslarındaki okuyan çocukların durumuna şöyle bir göz atın bakalım. Senin oğlun filan kolejde şu kadar parayla ne rafah bir şekilde yiyip içiyor. Bir de o Kur'an kursunda senin dinini, kitabını öğrenmek için çalışan çocukların durumuna da bir göz at. Bakalım insanlığa yakışır bir şekilde mi? Buna vicdanlarımız tahammül ediyor. Biz günaha olaraktan bu paraları oralara veriyor da müslümanların şeysine yarayacak şekilde vermekten kaçınıyoruz. İşte izâ zanna, siz böyle bahilleştiğiniz vakitte, dikkat et şimdi bak. Bi’d-dinâri ve’d-dirhem. Dinar altın, bir dinar, yirmi beş, otuz lira bizim paramızın kıymetiyle. Dirhem de daha işte ucuz para.

Ve tebâyeû bi’l-îne. İne, hile ile alışveriş. Faizin hileli kısmı. Diyorum ki ben sana bunu satarım. Bunu yüz lira. Yüz liraya bunu satarım. Senden bunu elli liraya alırım ama. Bunu sen bana yine satacaksın. Ama elli lira, yahut yetmiş beş lira veririm pek versem. Yüz liraya sattın ya, evet yüz lirayı sen aldın. Senin yüz lira bana borcun var. Yetmiş beş liraya bana iade ettin, kabul ettin, yirmi beş lira borcun kaldı bana. Öyle değil mi? Yirmi beş lira borcun kaldı. Bunu bana öde. Bu hileli, hileli bir oyun. İnsanlar da böyle hileye kaçtılar mı tuzağa, ve’t-tebeû eznâbel bakari Öküzün de kuyruğuna yapışmış. Yani çiftçilikler hayatını ekip bitmekle geçiriyor. Ve terakul cihâde fi sebilillah. Allah yolunda cihadı da terk ediyor.

Dün bir komşumuz geldi. Kendisi fabrikatör bir adam. Kapı bekçisi olan işçisi demiş ki:

“Bana bir hafta izin ver.”

“Ne yapacaksın çocuğum izini sen?”

“Memlekete gideceğim efendim.”

“Ne var? Bir zorun mu var?”

“Yok, gideceğim.”

“Niçin? Yüz lira giderken harcayacaksın. Yüzde gelirken iki yüz. Yüz lira da orada harcarsan, üç yüz. Zaten dört yüz lira alıyorsun. Yazık deme bunu, gitme” demiş.

“Yok gideceğim efendim. Seçim var. Bu seçimde reyimi kullanmak için bu üç yüz lira feda ediyorum. Bıktık bu zenginlerin elinden. İdareyi alacağız onların elinden. Onun için reyimi kullanmak için gidiyorum oraya. Sen karışma, ver benim iznimi gideyim ben.” Demiş.

Ve terakul cihâde fi sebilillah. Bu adamınki cihattır yani. Bu adam da cihatta şimdi. Ama batıl cihat başka. O batıla cihat yapıyor. Sen de hakikaten bir cihat yap bakalım. Müslümana elleşme. Ne parasına elleş, ne rahatına elleş. Ama sonra ne olur Allah bilir galiba. Bak şimdi altına oluyor.

Edhale’llahu aleyhim Allah bunların bu şeysinden dolayı onlara bir idhal eder. Ne? Züllen. Bir zillet ithal eder ki, bir zillet sokar ki onlara da, onlara. La yerfeuhu anhum. Onu kendileri katiyyen ondan kurtaramazlar. Kendilerini o zilletten katiyyen kurtaramazlar. Allah'ın verdiği o zilletten kendilerini katiyyen kurtaramazlar. Allah almaz. Hattâ yurâciû dînehûm. Dinlerine dönmedikçe. Dinlerine dönmedikçe, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemin zamanındaki ashab-ı kiramın dine olanı hizmeti gibi hizmet yapmadıkça, cihad etmedikçe, İslam'a karşı müdafaa da bulunmadıkça, bu zilletten kendilerini kurtarmaya imkan yoktur.

Ravahu Ahmed ibn Hanbel, Taberani, Ebu Nuaym fi’l-Hilye, İmam ibn Cerir an İbn Ömer, raviler…

İza züyyi'atil emâneh, fe’n-taziri’s sâ'a. Emanet denilen vazife. Ehlinin zayi olduğu vakitte, kıyameti bekle. Kıyameti beklemek için emanetlerin zayi olması kâfi. Kale: keyfe ida'etuhâ. Ya Rasulallah nasıl zayi olur bir emanet? Kâle: izâ usnidel emru ilâ gayri ehlihi. İşler ehlinin gayrisinin eline verildiği vakitte kıyameti bekle. Fe’n-tezir ilâ sâah.

İzâ tabahtumü’l-lehmâ. Et pişirdiğiniz vakitte, bak bunlar hep dikkat edilecek şeyler. İzâ tabahtumü’l-lehmâ, et pişirdiğiniz vakitlerde, fe eksürül merak, suyunu çok koyun. Fe innuhu evseu ve ebleğu fi’l-ciran. Bu sizin komşularınıza da yeter artık. Yalnız az olursa, kendinize yetmez bile. Çok koyarsanız suyunu, suyundan siz de istifade edersiniz, komşularınız da istifade eder. Onlara da ikram edebilirsiniz. Allah ya Rabbi.

İzâ tafa’s-semeku ale’l mâi felâ te’külhü. Balık suda ölmüş ve ters dönmüş. Bu balığı yemeyiniz. Ölmüştür. Ölü balıktır. Ve izâ hazerâ anhul bahru. Bir de var deniz. Bazı lodos dolayısıyla sersem ediyor balığı. Dalga ile atıyor. Tutulduğu çok vakidir öyle. Bunu deniz atıyorsa, fekülhu, onu yiyiniz. Ve mâ kane ha’fitihi Yan duruyor şöyle. Daha ters dönmemiş. Fekülhu.Onu da yiyiniz.

İzâ talebe ehadüküm min ehihi haceten fe la yebdeuhu bi’l- midhati fe yekda’a zahrahu.

Siz kardeşinizden bir dileğiniz var, istediğiniz. Bunu ben filan kişiden istersem o bana bunu verir. Gidiyorsunuz kapısına. Aman sen ne kadar muhterem bir efendisiniz. Sayenizde işte bu kadar insan geçiniyor. Allah ömrünüzü çok etsin. Sayeniz şöyle olsun, böyle olsun diye adamı şişiriyor. Şişiriyor, ama diyor, kusura bakma ama bugün çoluk çocuklukta biraz aç kaldık, şu işimde var. Bana elli lira, yüz liraya verir misiniz falan diyor. Sakın bunu yapmayın, diyor.

Dün bir kitap okuyorduk da hoşuma gitti. Burada aklımda kılan bir kısmı var. Dün gazap dersi okuyorduk. Bağdat emirlerinden Ma'an ibni Zaide isminde bir emir varmış. Gayet halim selim bir adammış. Bu gayet halim selim olan adama bir şair gelmiş. Demiş ki emir olmuş adam galiba, hükümdar yani. Hükümdar olduğu bir yerde gitmiş huzuruna çıkmış. Demiş:

“Yahu ben seni biliyorum. Eskiden üstünün esvabı deridendi. Hayvan derisi giyen bir adamdın. Ayağında da deve derisinden çarığın vardı. Şimdi böyle bir yere kondum diyerekten kim bilir ne kadar gururluyorsun.” diyerek ona zem suretiyle böyle acı bir tabir kullanmış. Bu hükümdara karşı biraz zor söylenir yani herkes söyleyemez.

“Hakkın var. Biliyorum unutmadım o günlerimi,” demiş.

Çobanlıktan yetişmiş bir adam demiş. Nasılsa bir emir olmuş. Neydi arkası ya? Bir tane daha vardı. Bir tane daha söyledi de. Ona bin lira bahşiş verdiler. Dedi ki:

“İstersen memleketimde otur. İstersen serbestsin. İstediğin yere git, al şu bin lirayı da.” Dedi ki:

“Senin bulunduğun memlekette ben oturmam.” Tabir böyle. “Senin oturduğun memlekette ben oturmam. Bırak beni ben gideyim.” Yeriyor adamı. “Sen iyi bir adam değilsin ki senin memleketinde ben oturayım.” Acı bir söz.

“Verin bin lira gitsin,” dedi. Dedi:

“Ben senden az bu kadar bin lira istemeye gelmedim mi? Sen madem büyük bir adamsın burada, çok ver,” dedi.

O zaman iki bin yaptı. Sonra üç bin yaptı, altı bini aldı gitti. Ama o adam da ona karşı hiçbir ağır söz söylemedi. Söylemeyince dedi ki ben senin gibi böyle halim, selim, kibar bir insan görmedim. Sendeki bu ahlak dünyaya taksim olsa hepsine yeter. Diye bu sefer methe başladı. Onun için insanlar da sevdikleri adamları öyle methetmek suretiyle değil de hakikati söylemeli. Onun için bu şairlerin, şairleri Kur'an yermiştir diyor. Şair haddi zatında iyi bir şeydir ama onun dili her tarafa döner. Yıkmak istedi mi yıkar insanı. Çıkarmak istedi mi çıkarır göklere insanı. Ama bu layık mıdır, değil midir, orasını düşünmez.

İnnehum fi külli va’din yehimune ve ennehum yekûlune mâ lâ yef’alune. (Şuara Suresi 225.-226. Ayetler)

Yapmadıklarını hep böyle insanları şişirirler. Bunların diline düşmek tehlikeli bir şey. Ama bunu böyle duyunca, şimdi demin yukarıda söylediğim bir sözün de bugün insanlar paranın kölesidir. Bugün insanlar da ziynet itibariyle, hilkat itibariyle mala karşı bir kölelikleri vardır. Daima insan çok paraya sahip, çok mala sahip olmaya hevesli bir mahluktur böyle. Uhibbu’l-mal. Malı çok sever. Şimdi bu önden böyle zemmeden adam parayı alınca başladı methetmeye adamı. Parayı alınca senin gibi adam görmedim, dedi. Dünyaya takdim olsun senin güzel ahlakın hepsine yeter, dedi. Parayı gördü. Para vermeden kim bilir senden daha aşağısı yok, diyecek. Dünya yüzünden. Binaenaleyh şimdi o elli milyon lira bizim cebimizde olsa Müslümanlar bu parayı bir yere toplasalar. Bütün alem, İslam'ın hizmetkarı olur. Bütün alem İslam'ın hizmetkarı olur.

Birisi baktığında çok acı bir yazı yazmış. Götür ona yüz bin lirayı ver. Ertesi gün seninle bu İslamiyet'i göklere kadar çıkarır. Aldığı yüz bin liraya. Onun için Müslüman zenginlerinin kabahati affolunmayacak derecede çoktur yani. Bugün bir zekatla yemekle, bir ufak tefek hayır yapmakla, hatta büyük yapılan hayırlarla bile borcunu insan ödemiş sayılmaz. Zekat şahsının borcudur. Fakat bugün cemiyetin borcu var. Bugün memleketin bir gidiş yolu var. Bugün memleket elden gittikten sonra senin paraların senin olsun var. Kalır elinde. Onun için bak şimdi ne güzel.

İzâ tâle'al fecru. Sabah, fecir doldu sabah. Fekad zehebe küllü salati'l-leyl, bütün namazlar artık bitmiştir. Mesela bazı insan, yatsıyı kılamaz, yorgundur, yatır aşağıya, sabahleyin kılayım der, gece kalkar kılayım der, gece de kalkamaz, bakar ki sabahleyin kalkmış, şafak da sökmüş. Artık o zaman yatsı kaza olur, o. Geçti vakti. Ve’l-vitri, yahut farzı kıldı da, vitri kılmıyoruz bazen ya, vitri evinde kılıyor, vitri kılarken, biraz kestireyim de sonra kılarım dedi, uyuyakaldı, bir de baktı ki sabahleyin, şafak sökmüş, vitir de kaçtı. Fe evtiru kable tulûi’l-fecr. Onun için kendine güvencin varsa, gece kalkıp da kılabilirdikten, bunun kable tulûi’l-fecr. Yok, güvencin yoksa, akşamın yatsının arkasından kıl, öyle yat.

İzâ tannet üzünu ehadiküm fel yezkürnî vel yusalli aleyye. Bir kulak çınlaması olur ya, bu kulak çınlaması olduğu vakitte beni anın. Vel yusalli aleyye. Bana salatu selam getirin. Allahümme salli alâ seyyidina Muhammed ve alâ âli Muhammed, deyin. Ve’l-yekul zekerallâhu men zekeranî. Beni ananı Allah da onu ansın. Rahmetle anıyorsa rahmetle anar. Allah’tan ona hayır lazım.

İzâ zulime ehl-ü zimmeti, kâneti’d-devletü devlete’l-adûvvi, ve izâ kesura’z-zinâ, kesura’s-sibâu, ve izâ kesurati’l lutiyyetu rafeallahu yedehu ani’l-halki fela yubali fi eyyi va’din helekû.

İzâ taleka’r-raculu imraetehu selâse. Adam karısını boşadı. Talakı selâseyle. Ben seni boşadım, dedi. inde’l-ekrâi, taharat halinde. Ev tallekahâ selase mübhemeten. Yahut mübhem olaraktan üç talakla boşadı. Lem tehîlle lehû hattâ tenkihâ zevcen gayrâhu artık buna, o kocası helal olmaz, başka bir kocaya varmadıkça.

Eskiden böyle boşama olduğu vakitte adamın birbirinize gözü var, yine barışmak istiyorlar, talak-ı selase de boşandığı için bir daha alamıyor. Onun için bir çocuğa, bir ihtiyara, e sen bunu, nikahlayalım sana da bu akşam seninle kalsın. Yarın da boşayıverirsin bunu, demek suretiyle yapılan nikahlar, Acemlerin nikahına benzer, caiz değildir. Laanellah var onların üzerinde.

İzâ zanentum felâ tuhakkaku ve izâ hasedtum felâ tebğû ve izâ tatayyertum femdû ve alellâhi tevekkelû.

Ve izâ vazîntum fe ercihu. İzâ zehera’z-zinâ ve’r-ribâ fî karyetin fekad ehallû bi enfusihim kitâballâh. Ve lafzu azâballâh.

Bizim avukat Ali Bey var ya, bir yere gidiyormuş, otobüse bindik diyor, gidiyoruz. Yanıma oturan adam da diyor, pangacı bir adammış diyor, bilmem ki dedi. Bununla münakaşa etmişler, demişler ki yahu bu pangı paraları şöyledir, böyledir derken, Bütün otomobilin halkı başıma çöktü diyor, beni az daha döveceklerdi, dar kurtuldum. Faiz maiz, bu parayı almak olur mu, ne yapıyorsun sen filan diyerekten, Allah'ın yasağını kimse dinlemedi diyor.

Allah kusurumuzu affetsin…

İzâ zahara fî ümmetî hamsun, halle aleyhim tebâr. Ümmetimin içinde beş şey zuhur ederse, helak onların üzerine muhakkak olur.

Mefharû mevcudat Muhammed Mustafa ra salavat.

Seyyidü'l saadat Muhammed Mustafa ra salavat.

Habibü hüda Muhammed Mustafa ra salavat.

İzâ sallâ ehadüküm fel yusalli ilâ sütratin ve’l yednü minhâ velâ yede’ ehadan yemurru beyni yedeyhi. Fe in câe ehadün yemurru fel yukatilhü fe innuhu şeytânun.

Ravahu İbn Hibban ve İbn Şeybe ve Ebu Davud ve Beyhaki ve İbn Mace an Ebî Sa'idun radıyallâhu teâlâ anhum.

Namaz kılarken, bahusus meydanlarda, kırlarda, açık yerlerde namaz kılmak icap ettiği vakitte namaz kılan insan önüne bir sütre diksin. Bir parmak kalınlığında, bir arşın uzunluğunda bir çubuk diker. Şemsiyesi varsa, şemsiyesini dikse o da olur. Ve buna yakın dursun. Uzakta durmasın.

Velâ yede’ ehadan yemurru beyni yedeyhi. Önünden kimseyi geçmeye meydan vermesin. Mesafe uzak olursa geçerler. Yakın durursa geçecek yer bulamaz. Onun için gayet yakın dursun. Ve şayet o aralığında geçmek isteyen olursa fe in câe ehadün yemurru. İstiyor ki bir adam oradan geçmek. Fel yukatilhü. Bunu önden geçirmesin. Bununla mukatil etsin. Elini uzatır. Yasak gibi yerde. Adam daha zorlanırsa gökyüzüne kalkar, gücü yeterse. Bunu oradan ittirmez. Namazı olduğu halde. Bu fiili de namazı bozmaz. Bu fiili namazı da bozmaz.

Fe innehu şeytanun. Bu namaz önünden geçmek isteyen insan şeytan kılıklı bir adamdır. Şeytandır, dedi. Şeytana, şeytan huylu. Hiç namaz kılanın önünden geçilir mi? Bu adam onu istiyor demek geçsin. Şeytan huylu bir adam bu. Bu, tabii çok ince manaları ifade eden nükteler var içerisinde. Tabii biz bunları aklımızla idrak etmiyoruz. Adam geçerse geçsin, varsın değil mi ya bize ne? Biz Allah'ın huzurundayız. Fakat bu önümüzden geçen insan hiç olmazsa bir an bizi meşgul eder ya. Bakınız, bu bir an içimizin meşguliyetine Cenab-ı Peygamber razı olmuyor da. Razı olmuyor. Onun o fiilini, hatta şimdi o geçerse geçsin, senin onu kakma, elini uzatman daha çok meşgale insana. Onun gitseydi, sen de kulak asmazdın, geçer giderdin. Demek ki insan yalnız böyle pasif kalmamalı da. O geçer, öteki de geçer. O da geçer. Bir yol olur orası mesela. Bunlara katiyyen izin verilmemesini Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem açıklamış burada.

İzâ sallâ ehadüküm, sizden biriniz namaz kıldığı vakitte, li’n-nas kıldırdığı vakitte insanlara. İzâ sallâ ehadüküm li’n-nas kendi kıldığı değil de, insanlara namaz kıldırdığı vakitte fel yuhaffif, hafif kıldırsın. Ne kadar bir iktifâ-i ednel meraci mine’s-sünnet. Sünnetin en kısa tarafından. Sünnetin en kısa tarafından.

Ben bu sene Ramazan'da biraz bu Şamlı yahut Mısırlılar’ın namazlarını dinledim de, sabahleyin. Baktım kul euzü’lerden namaz kılıyorlar sabahleyin. Ne var şimdi? Ramazan erkenden de kılıyorsun. Vakit çok. Fakat kul euzülerle kılıyor. Tek okuyan baktım yarım sayfa okuyor. Her gün çeşitli. Çok acayibime gitti. Fakat burada, şimdi bu Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemin hafif kıldırın deyişini, şimdi bu sefer hacdan gelince de biraz dermanımız zayıfladı galiba. Şimdi namaz azıcık uzayınca başlıyor ayakları titreme adamın. Bazen oturmak istediğim zamanlar bile oldu. Yalnız insan kendini düşünmemeli. Kendi gençtir, kuvvetlidir. Yarım saat de durur, bir saat de durur. Fakat arkasında duran zavallılardan hastası var. Şimdi bak ne diyor. Feinne minhum daife. Zayıf var. Ve sekime, hastada vardır cemaatin içerisinde. Ve’l-kebira. Yaşlı insanlar da vardır. Bunlar tahammül edemez. Binaenaleyh sen namazı kendine göre değil, arkanda olan cemaate göre kıldır. Ve izâ sallâ ehadüküm li nefsihi. Kendi kendine kılıyorsun sünnetlerden veyahut başka namazlardan. Fe’l yutavvil mâ şâe. İstersen hatimle kıl. Bir rekatta hepsini kıl.

Ravahu’l Malik, Buhari, Müslim, Davud, Nesai ve İbn-i Hibban an Ebu Hüreyre. Raviler çok kuvvetli.

Bunun sebebi, vekad kâne Muaz ibn Cebel yüsalli bi kavmihi’l-işâe. Muaz ibn Cebel, bir kavme imam olmuş. Yatsı namazını kıldırmış. Kıldırmış. Fekarae surate’l bakara. Sureyi bakarayı okumuş. 48 sayfa eder. Feharace raculün mine’s-salah. Namaz kılanların birisi bozmuş namazı. Çıkmış. Ve etemme li nefsihi fekalu ne’feka’r-raculü. Herkes demişler ki bu adam münafık. Namazdan kaçıyor. Böyle namazdan kaçılır mı hiç? Geldiler. Feteşekeyâ ilâ Rasulillah sallallahu aleyhi ve selleme. Şikayet ettiler. Fezecera Rasulullah sallalahu aleyhi ve selleme muazen. Hazreti Muaz'ı sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri zecr etti. Darıldı ona.

Fekale efettanun ente ya Muaz? Sen fitne çıkarmak mı istiyorsun? Fitneye sebep mi oluyorsun? Ente ya Muaz ikra surate sebbihisme rabbike e’ale. Yetmez mi? Ve’s-semai ve’t-tarik. Bunlar yetmez mi? Ve’ş-şemsi ve’d-duhaha. Bunlar var. Koca bir sure baştan aşağı okuyorsun böyle.

Efendimiz orada bunu, bu hadiste böyle, izahen bize beyan buyurdular ki halkın haline, diye rivayet ediyor. Bu şimdi namazda. Namazın dışında da birçok hallerimiz var tabi. Namaz dışında da hallerimiz var. Halkın haline uygun olarak, mutlaka benim dediğim olsun diyerekten değil. Halkı düşün. Buna göre hareket et.

İzâ salle ehadüküm fi sevbin fe’l yuhalif bi tarafeyhi alâ atikayhi.

Yok esvap. Fakir adam. Bir peştemal bulmuş. Bununla namaz kılacak. Bunu şöyle omuzlarında, göğsünde bağlasın da. Edep yerleride örtülür. Hem göğsün örtsün hem arkasını örtsün. Öyle kılsın bir tek namazı. Tek olan namazı. Allah'a çok şükür yani bizim bugünümüze. Bu İslamiyet ilk devirlerinde ne kadar sıkıntılar, ne kadar zorluklar çektiler böyle.

İzâ salle’l abdu fi’l-aleyniyeh. Cemaatte namaz kıldığı vakitte bir adam. Cemaatin arasında kılıyor namazı. Fe ahsene. Gayet güzel kılıyor, ağır ağır. İmreniyor herkes bunun kıldığı namaza. Ne güzel bir örnek. Ve sallâ fi’s-sir, evde gece karanlıkta kılıyor. Onu da öyle herkesin imreneceği şekilde kılıyor. Kâlellâhu teâlâ, ahsenâ abdî, benim bu güzel kulum ne güzel namaz kılıyor diye meleklerine onu gösterirmiş.

İzâ sallâ ehadikum fî rahlihi, sümme edrake’l-imâme ve lem yüsalli fel yüsalli meahu feinnehu lehu nafiletun.

Evinde namazını kıldı. Dükkanında, çarşıda. Geldi baktı ki camisinde daha namaz kılınmamış. Kendi kıldı ama namazı. Baktı geldi camiye, namaz kılınmamış. O adam kılınacak namaza iktida etsin. Ona da uysun. Bu yalnız öğlen namazında olur. Sabahleyin de olur. O kıldığı namaz, imamla beraber kıldığı namaz yine nafile olur. Çünkü nafile kılanın, farz kılana iktidası sahihtir. Nafile namaz kılan insan imama uyar, kılınmış namazı bird aha kılar. Bu kıldığı namaz nafile olur, sahihtir de namazı. Ve kendi başına kıldığı nafileden de efdaldir.

İzâ sallâ racülü, ve leyse beyne yedeyhi keahirati’r-rahli ev kevasitati’r-rahli, kata’a salâtehu’l-kelbu’l-esvedu ve’l-himeru. Şimdi namaz kılıyor. O namazı kılarken de önüne sütre koymamış. Sütre koymamış kılıyor. Öyleyse oradan bir köpek veya bir merkep geçerse, kata’a salâtehu, onun namazını bozar, diyor. Yani sevabını noksan eder. Bozar da batıl olmaz namaz. Fakat sevabı noksan olur.

Kile: dediler ki. Mâ balü’l-kelbi’l-esved. E bu kara köpek gitmesiyle, beyaz köpeğin gitmesiyle ne fark var ki? O da köpek, o da köpek. Buyururlar ki, kale: el-kelbu’l-esvedu şeytan. Siyah köpek şeytandır. Hatta siyah köpeğin tuttuğu av da doğru değildir, diyor. Bunları tabi bizim aklımız idrak etmez. Yalarlar işte, o da köpek, o da. Kimisini beyaz yapmış, kimisini kara yaratmış. Bu neden şeytan olsun da beriki olmasın. Demek ki Resulullah'ın bizim bilmediğimizi, bildiği bir şey var. Onun bildiğine kanaat getirelim.

Kelbü’l-esved şeytanen. Siyah köpeğe şeytan denmesinin sebebi, kevnihi a’kara’l kelbi. Köpeklerin en ısırganı imiş. Isırgan köpek, fazla saldıran. Ve ehbasuhâ ve ekalluhâ nef’an. Faydası çok az, zararı çok olan bir köpekmiş. Bundan dolayı bazıları la yehillu’s saydune. Bir, o köpekle av avlamak da helal olmaz, demiş.

İzâ sallâ ehadüküm fel yelbes sevbeyh. Biriniz namaz kılarken öyle gecelik esvabıyla, gecelik esvabıyla namaz kılmasın. Fel yelbes sevbeyh. Üstünün esvablarını giyinsin. Yerini, memleketinin haline göre. Mesela Arabistan'daki Antalya'yla kılar ama. Burada bir gömlekten kılar ama burada olmaz. Niçin burada bir gömlekten sokağa çıkamazsın ki? Burada çıkıyor adam. Bu memlekette ayıp değil. Ama bu memlekette gömlekten dışarıya çıktığında adamın arkasına teneke çalarlar. Bunun için halkın arasına çıkamadığın bir esbab ile Allah'ın huzuruna çıkmanın layık olmadığını beyan hususunda böyle buyurmuşlar.

Feinnellahe ehakku min tuzuyyine. Cenab-ı Hak herkesin huzuruna ziynetle çıkıyorsun da Allah'ın huzuruna daha ziynetli çıkmak, bunu terk etmek doğru olmuyor. Fein lem yekun lehu illâ sevbun. Yoksa başka esvabı? felye’tezir bihi izâ sallâ ve la yeştemil ehadüküm fi salatihi’ştimele’l-yehud. Yahudilerin yaptığı gibi kılmasın. Yani hacının ihramda sarındığı gibi, sarılmak suretiyle kılsın.

İzâ sallâti’l mer'etü hamsehâ ve sâmet şehrehâ ve hafizat fercehâ ve etâ’at zevcehâ ve kîle lehâ: udhuli’l-cenneh min eyyi ebvâbi’l cenneh şi’t. Bir kadın beş vakit namazını kılarsa, ramazan orucunu tutarsa, iffetini de muhafaza ederse haramlardan, günahlardan, ve etâ’at zevcehâ, efendisine de itaat ederse, kîle lehâ, o kadına denir ki: Udhuli’l-cennete min eyyi ebvâbi’l cenneh. Cennetin hangi kapısından istersen serbestsin. O kapısından gir içeriye, derler. Fakat Allah selamet versin bizim hanımefendilerimize.

Geçen bir hanımefendi geldi. Efendisinden o kadar şikayet etti ki ben utandım yani. Her gün ekmeğini yiyorsun. Bu vakte kadar da yaşamışsın. Ona her türlü acı ve ağır sözleri söylemekten de çekinmiyor. Bu caiz olur mu? Etâ’at zevcehâ. Zevcine itaat et. Ama her gün sana zevcin baklava, börek getiremez ki. Belki bugün kazanamamıştır da gayet basit bir şey getirmiştir. Kuru ekmek getirmiştir mesela. İnsan olan, Allah'ıma çok şükür bunu bugün bulmuşuz diyerekten, onu bulamayanlara da bakıp şükretmek lazım.

İzâ sallâyte, namaz kıldığın vakitte felâ tebzukanne beyne yedeyk. Elhamdülillah, bizim camilerimiz halılarla mefruş bir camidir. Bu Arabistan'da camiler kum üzerindedir. Herkes kumların üzerinde namaz kılar. Böyle bizim, hele eskiden bizimki gibi böyle halısı malısı yokmuş. Seccade meccade yok. Herkes kumun üzerine, toprağın üzerine namazını kılarmış. Onun için şimdi bazı adamın öksürüğü geldiği vakitte, balgamı geldiği vakitte tükürüveriyor. Çok toprak altı. O zaman diyor ki Efendimiz:

Felâ tebzukanne beyne yedeyk, bir kere önüne tükürme, kıble tarafına. Velâ an yeminike, sağına da tükürme. Velakinibzuk tilka’e şima’lik. Sol tarafına doğru. İn kâne fe’riğan, eğer solunda kimse yoksa, o tarafa doğru tükürebilirsin. Ve illa fetehte kademike’l-yüsra vedlukhu. Yoksa ayağının altına doğru tükür. Ayağınla da onu kapa. Böyle ovalayıp da yani onu yere kaydırmak için.

İzâ salleyte felâ tebsut zira’ayke besta’s-sebui. Namaz kılarken ellerinizi böyle yere yayaraktan secdeye kapanmayın. Bu bizim hepimizin yaptığı şey yani. Secdede bu ellerin böyle kalkması lazım. Secde avuçlar üzerine olur. Kollar yukarıya doğru ve yanlardan da uzak olaraktan dikilir. Böyle kılan pek seyrek. Pek seyrek de rahatımıza geliyor. Böyle yapıştırıyoruz yere. Kolay oluyor. Onun için bir Efendimiz diyor ki, böyle namaz kıldığın vakitte elini katiyyen böyle yayma. Besta’s-seb, köpeklerin, hayvanların yaydığı gibi.

Ve ed’im alâ ra’hateyke ve ce’fi mirfekayke an dab’ayke. Böyle hem dik, hem yanlarından da uzak olsun. Pehlivan gibi kıl namazı yani. Cemaatte zorluk bulunsa müstesna tabii. Hiç olmazsa kendi kıldığın vakitte mesela.

İzâ sallâytüm. Bugün namaz bahisleri hep. İzâ sallâytüm. Siz namaz kıldığınız vakitte, feselu’llahe ile’l vesilete, benim için vesile isteyiniz. Siz namaz kılınız, fakat benim için vesile isteyiniz namazınızın arkasından. Kile: dediler ki ashab-ı kiram:

Ve mâ vesiletu? Nedir bu senin için isteyeceğimiz vesile? Buyurdular ki:

E’ale deracetin fi’l-cenneh. Cennette çok yüksek bir derecedir o. Lâ yenâluhâ illâ racülün vahid. Buraya ancak bir kişiye nasip olacak o. Biri kişiye nasip olunacak bir yer var. Bunu benim için isteyin. Ve ercu en ekûne ene hüve. Umarım ki Allah'tan öbür kişiye nasip olacak yer benim ola.

İze sallâytüm ale’l-cenazeti. Cenaze namazını kıldığınız vakitte. Fe ehlisu lehâ’dua’e. Bu cenaze için kıldığınız duada, namazda ihlas ile dua ediniz. İhlas ile okuyunuz, ihlas ile namaz kılınız. Bu hatır için olmasın o namazınız yani. Hatır için olmasın.

İzâ sallâytüm halfe eimmetiküm, imamlarınızın arkasına durup da namaz kıldığınız vakitte feehsinu tuhuraküm, abdestlerinizi dikkatli alınız. Güzel ediniz abdestlerinizi. Feinnema çok kere vardır ki, yürtecu ale’l-kârii kiraetuhu, bu okuyanın çok defa kıraatinin tutulması, kıraatinde tutulması imamın, ekseriyetle arkasındaki abdesti temiz olmayanlardan ileri gelir. Çünkü kırk senedir, elli senedir okuduğu kıraati, bakarsın oraya keşke duruverir yahu. Her zaman okuyorsun sen bunu ya, ne oldu? Bu öyle bir irtibat var ki buna akıllar ermez tabi. Ben, benim kıraatim, bana. Ne olacak arkamdaki abdestsiz adamın bana ne zararı olur yani? Aklımız ermez işte bu işlere. Ama Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem diyor ki, imamının arkasında namazınızı kılarken abdestlerinize dikkat edin.

Geçen birisi de dedi, öyle diyor. Bizim namaz kılanların çoğunun abdesti yok diyor. Neden? Ne ayaklarına doğru yıkıyorlar, ne yüzlerine, ne kollarına diyor. Hele yeni yetişen genç mesela, eğer öğrenmiyorsa, kendi bildiğini yapıyorsa, mesela şuralarının yıkanması lazım, buralarına dikkat etmez. Alından aşağısının yıkanması lazım, oraya dikkat etmez. Pazuların yıkanması lazım, buralara dikkat etmez. Ayak topuklarının çıkıntı kemikleri vardır ya, bu çıkıntı kemiğinin arası boşluk, çukurdur orası. Bu çukurda elini sürmedikçe oraya su işlemez. Su yukarıda böyle akar gider. Çok defa vaki olmuştur. Orası kuru kalır. Halbuki bir iğne ucunun kalması abdestine noksanlık veriyor. Parmaklar arası, el parmakları arası hep öyle. Bunlara dikkat etmek lazım tabi. Niçin? İmamın kıraatini zorlandırır. Bi su’i tuhri’l-musalli halfehu. Arkasındaki musallinin, taharetinin kötülüğünden nâşi.

İzâ sallâytüm. Yine siz namaz kıldığınız vakitte, ferfeu sebelekum, esvaplarınızı çekiniz. Esvaplarınızı çekininiz.

Şimdi Arap'ın esvapları topuklarından aşağı, bazen yerleri sürüyen şekilde düz entariler. Hele onların bir meşrafları var mesela. Yeri böyle süpürerekten gider mutlaka. Kaldırılmaktan değer yerlere yani. Çok uzun yapıyorlar fazlasıyla. Adetleri. Şimdi namazı kılarken bunları çekiniz. Nereye kadar? Topuklarınıza kadar.

Feinne külle şey’in esabe’l-erda min sebeliküm fehüve fi’n-nâr. Bakınız, sizin esvaplarınızdan yere isabet eden her parçası, fehüve fi’n-nâr, cehennemde olacak o. Binaenaleyh, uzun esvap mesela onlar yeri sürükleyecek derecede. Bazı bizim eskiden gençlerde de pantolonlarını gayet geniş yaparlar, uzun yaparlar, böyle çalımlı olur diyerekten. Bunlar o zamanın şeylerden uygun olmayan adetler. Yani sahibini cehenneme sevk eder demek.

İzâ sallâytümü’l-fecra. Sabah namazını kıldıktan sonra. İnsan kalkar namazını kılar sabahleyin. Fela tenamu. Uyumayınız. An talebi erzakiküm. Rızıklarınızı talep etmeden uyumayınız. Bu namazını kıldınız. Bundan sonra rızkınızı da Allah'tan isteyiniz. Çünkü sabahleyin rızıkların taksim olduğu bir devirdir. O taksim olunduğu zamanda gaflet edip de namazımı kıldım deyip yatma. İste rızkını Allah'tan bolca bolca.

O diğer şeyde de mesela işrak vaktine kadar camide oturur da ibadetle meşgul olur. Herhangi bir ibadet olur. Salat getir, Kur'an oku, zikir yap. Hiçbir şey yapmasan dahi böyle huzurda durmak suretiyle işrak namazını kılıp çıkarsan, hiç eksiksiz bir hac ve umre sevabına muadildir, diyor. Bununla beraber rızık o adamın arkasından koşar. Sen evvelce sen koşuyordun, bu sefer rızık koşar senin arkandan. Onun için bu ümmetin sabahı onlara mübarek edilmiştir. O mübarekliği kaybetmemiz lazım. Lâkinnehu Lâkinnehu Lâ yezheb ilâ talebihi illâ ba'de tulûi’ş-şems. Öyle hemen namazı kılıp da erkenden çarşıya da çıkma. İllâ ba'de tulûi’ş-şems. Şems doğsun, işrak vakti çıksın, ondan sonra sen de dükkanına, çarşına git. Ve kablehu. Güneşten doğmaktan evvel yemküsü zâkira. Zikrederken oturur ve müstağfiran, istiğfara ederek oturur. Hatta tatluaş’ş-şems, taa güneş doğuncaya kadar. Ki işrak vakti oluncaya kadar demek.

Bi hürmeti'l-Fâtiha.

Dost ve Müttefik olarak ALLAH (C.C.) yeter!

Kısa ve Öz Sohbetler

Server Yayınları

Dinle Hata Bildir/Öneride Bulun Not Ekle

Server Kürsü

Namaz Vakitleri

28 Safer 1448

11 August 2026

İmsak

04:23

Güneş

06:03

Öğle

13:14

İkindi

17:05

Akşam

20:16

Yatsı

21:49

Mehmed Zahid<br>KOTKU

Mehmed Zahid
KOTKU

Hakkında

Hadis Dersleri (MZK)

Cuma Sohbetleri (MZK)

Münebbihat Dersleri

Mahmud Es’ad<br>COŞAN

Mahmud Es’ad
COŞAN

Hakkında

MEC YÂD ve Belgeseller

Hadis Dersleri (MEC)

Cuma Sohbetleri (MEC)

Tefsir Dersleri

Tasavvuf Sohbetleri

Mübarek Gün ve Geceler

Gurbet Sohbetleri

Hac ve Umre

Aile Eğitim Kampı Konuşmaları

Anma Programları

Konferanslar

Sorular ve Cevaplar

Diğer Çeşitli Konuşmalar

Muharrem Nureddin<br>COŞAN

Muharrem Nureddin
COŞAN

Hakkında

Konuşmalar

Mübarek Gün ve Geceler

Önemli Mesajlar

Basın Bildirileri

Tüm Sohbetleri Listele

Kısa ve Öz Paylaşımlar