Namaz Vakitleri
İstanbul
8 Cemâziye'l-Âhir 1448
17 November 2026
İmsak
06:18
Güneş
07:47
Öğle
12:54
İkindi
15:28
Akşam
17:51
Yatsı
19:14
Detaylı Arama

Konuşma Metni

Ve's-salâtü ve's-selâmü alâ seyyidinâ MuhammedinVe's-salâtü ve's-selâmü alâ seyyidinâ Muhammedin ve âlihî ve sahbihî ecme'în.ve âlihî ve sahbihî ecme'în. Ve men tebi'ahû bi-ihsânin ilâ yevmi'd-dîn.Ve men tebi'ahû bi-ihsânin ilâ yevmi'd-dîn. Emma ba'dü fa'lemû eyyühe'l-ihvân...

Emma ba'dü fa'lemû eyyühe'l-ihvân...
Fe-inne efdale'l-hadîsi kitâbu'llàh,Fe-inne efdale'l-hadîsi kitâbu'llàh, ve efdale'l-hedyi hedyi seyyidinâ Muhammedin salla'llàhu aleyhi ve sellem...ve efdale'l-hedyi hedyi seyyidinâ Muhammedin salla'llàhu aleyhi ve sellem... Ve şerre'l-umûri muhdesâtihâ, ve külle muhdesetin bid'ah,Ve şerre'l-umûri muhdesâtihâ, ve külle muhdesetin bid'ah, ve külle bid'atün dalâleh, ve külle dalâletin ve sàhibehâ fi'nnâr...ve külle bid'atün dalâleh, ve külle dalâletin ve sàhibehâ fi'nnâr... Ve bi's-senedi'l-muttasıli ile'n-nebiyyi salla'llàhu aleyhi ve selleme ennehû kâl:Ve bi's-senedi'l-muttasıli ile'n-nebiyyi salla'llàhu aleyhi ve selleme ennehû kâl: Kâne yebdeu bi'ş-şarâbî izâ kâne sàimen, ve kâne lâ yeubbü yeşrabü merreteyni ev selâsen.

Kâne yebdeu bi'ş-şarâbî izâ kâne sàimen, ve kâne lâ yeubbü yeşrabü merreteyni ev selâsen.
Sadaka rasûlü'llàh, fî mâ kàl, ev kemâ kàl...

Sadaka rasûlü'llàh, fî mâ kàl, ev kemâ kàl...
Aziz ve muhterem kardeşlerim!

Aziz ve muhterem kardeşlerim!
Allah'ın selâmı, rahmeti, bereketi üzerinize olsun.

Allah'ın selâmı, rahmeti, bereketi üzerinize olsun.
Allahu Teâlâ Hazretleri iki cihan saadetine cümlenizi nail eylesin.Allahu Teâlâ Hazretleri iki cihan saadetine cümlenizi nail eylesin. Peygamber SAS Efendimiz'in mübarek itiyatları, ahlâkını,

Peygamber SAS Efendimiz'in mübarek itiyatları, ahlâkını,
şemâilini ifade eden bölümü Râmûzü'l-Ehâdîs isimli Gümüşhaneli Ahmed Ziyâeddinşemâilini ifade eden bölümü Râmûzü'l-Ehâdîs isimli Gümüşhaneli Ahmed Ziyâeddin Hocamız'ın telif eylediği kitaptan takip etmeye devam ediyoruz.Hocamız'ın telif eylediği kitaptan takip etmeye devam ediyoruz. Sıra 550. sayfanın rivayetlerini okumaya kadar geldi.Sıra 550. sayfanın rivayetlerini okumaya kadar geldi. Bu rivayetlerin okunup, Peygamber Efendimiz’in hayatı ve itiyatları, adetleri, âdet-i seniyyeleri izah edilipBu rivayetlerin okunup, Peygamber Efendimiz’in hayatı ve itiyatları, adetleri, âdet-i seniyyeleri izah edilip konuya girilmezden önce başta Peygamber SAS Efendimiz’in rûh-u pâkine hediye olsun diye…konuya girilmezden önce başta Peygamber SAS Efendimiz’in rûh-u pâkine hediye olsun diye… Sonra onun mübârek âlinin, pâk ashabının, kıyamete kadar ona ittibâ eden etbâının, ahbabının vesâirSonra onun mübârek âlinin, pâk ashabının, kıyamete kadar ona ittibâ eden etbâının, ahbabının vesâir enbiyâ ve mürselînin ve cümle evliyâullahın ve hassaten Ümmet-i Muhammed’in hakiki mürşidleri,enbiyâ ve mürselînin ve cümle evliyâullahın ve hassaten Ümmet-i Muhammed’in hakiki mürşidleri, Peygamber Efendimiz’in varisleri, ulema-i muhakkıkîn, meşâyih-i vâsılîn hazerâtının…Peygamber Efendimiz’in varisleri, ulema-i muhakkıkîn, meşâyih-i vâsılîn hazerâtının… Ebû Bekr-i Sıddîk ve Aliyy-i Murtazâ’dan müteselsilenEbû Bekr-i Sıddîk ve Aliyy-i Murtazâ’dan müteselsilen Hocamız Muhammed Zâhid-i Bursevî’ye kadar güzerân eylemiş olan cümle mensuplarının ruhlarınaHocamız Muhammed Zâhid-i Bursevî’ye kadar güzerân eylemiş olan cümle mensuplarının ruhlarına ayrı ayrı hediye olsun, o mübarek evliyaullahın himmetleri üzerimizde hazır olsun diye,ayrı ayrı hediye olsun, o mübarek evliyaullahın himmetleri üzerimizde hazır olsun diye, ve âhirete göçmüş bütün sevdiklerimizin, yakınlarımızın, büyüklerimizin,ve âhirete göçmüş bütün sevdiklerimizin, yakınlarımızın, büyüklerimizin, analarımızın, babalarımızın; bu beldeyi fethetmiş Fatih Sultan Mehmed Han’ınanalarımızın, babalarımızın; bu beldeyi fethetmiş Fatih Sultan Mehmed Han’ın ve mübarek ordusunun vesâir fatihlerin, şehitlerin, gazilerin, mücahitlerin;ve mübarek ordusunun vesâir fatihlerin, şehitlerin, gazilerin, mücahitlerin; cümle hayır hasenat sahiplerinin ve İskenderpaşa'nın, beldemizin medâr-ı iftihârıcümle hayır hasenat sahiplerinin ve İskenderpaşa'nın, beldemizin medâr-ı iftihârı Yûşâ AS’ın, Ebû Eyyûb el-Ensârî vesâir sahabe-i kirâm hazerâtının, cümle sàlihlerin veYûşâ AS’ın, Ebû Eyyûb el-Ensârî vesâir sahabe-i kirâm hazerâtının, cümle sàlihlerin ve evliyâullahın ruhlarına hediye olsun diye, şu camiden güzerân eylemiş olan imamların,evliyâullahın ruhlarına hediye olsun diye, şu camiden güzerân eylemiş olan imamların, hatiplerin, vaizlerin, müezzinlerin, cemaatlerin; caminin çevresinde medfun bulunanlarınhatiplerin, vaizlerin, müezzinlerin, cemaatlerin; caminin çevresinde medfun bulunanların ruhlarına hediye olsun diye, vesâir mü'minîn ve mü'minât ve müslimîn ve müslimâtruhlarına hediye olsun diye, vesâir mü'minîn ve mü'minât ve müslimîn ve müslimât kardeşlerimizin de dereceleri üzere Rabbimiz ruhlarına ihsan eylesin.kardeşlerimizin de dereceleri üzere Rabbimiz ruhlarına ihsan eylesin. Kabirleri pür nûr olsun, ruhları mesrûr olsun, makamları âlâ olsun…Kabirleri pür nûr olsun, ruhları mesrûr olsun, makamları âlâ olsun… Rabbimiz bize de ömrümüzü rızasına uygun geçirmeyi nasip eylesin…Rabbimiz bize de ömrümüzü rızasına uygun geçirmeyi nasip eylesin… Huzuruna sevdiği, razı olduğu kullar olarak varalım diye bir Fatiha, üç İhlâs-ı Şerif okuyup öyle başlayalım; buyurun:Huzuruna sevdiği, razı olduğu kullar olarak varalım diye bir Fatiha, üç İhlâs-ı Şerif okuyup öyle başlayalım; buyurun: Peygamber SAS Efendimiz demin Arapça metnini okumuş olduğumuz rivayeti

Peygamber SAS Efendimiz demin Arapça metnini okumuş olduğumuz rivayeti
Ümmü Seleme RAnhâ Hazretleri’nden Taberâni Rh. A rivayet eylemiş:Ümmü Seleme RAnhâ Hazretleri’nden Taberâni Rh. A rivayet eylemiş: “Oruçlu olduğu zaman meşrubat içerek başlarlardı.

“Oruçlu olduğu zaman meşrubat içerek başlarlardı.
Ve lâ yaibbu.Ve lâ yaibbu. Böyle suyu lakır lakır, paldır küldür, lıkır lıkır, çok çok içmezlerdi.Böyle suyu lakır lakır, paldır küldür, lıkır lıkır, çok çok içmezlerdi. Süze süze, sakin sakin, yavaş yavaş içerlerdi.Süze süze, sakin sakin, yavaş yavaş içerlerdi. Yeşrebu merrateyni ev selâsâ.Yeşrebu merrateyni ev selâsâ. "İki veya üç nefes alarak içerlerdi. ”"İki veya üç nefes alarak içerlerdi. ” Demek ki bu hadis-i şeriften Peygamber Efendimiz’in oruç meselesinde nasıl davrandığına dair bir işaret;Demek ki bu hadis-i şeriften Peygamber Efendimiz’in oruç meselesinde nasıl davrandığına dair bir işaret; bir de suyu içmenin, meşrubatı içmenin şekline dair bir adap öğrenmiş oluyoruz.bir de suyu içmenin, meşrubatı içmenin şekline dair bir adap öğrenmiş oluyoruz. Peygamber SAS Efendimiz sahuru tavsiye ediyordu.Peygamber SAS Efendimiz sahuru tavsiye ediyordu. Oruç tutan kimsenin:Oruç tutan kimsenin: “Canım ben kavîyim, tahammül edebilirim, akşamdan yedim mi, olur biter. ” değil...

“Canım ben kavîyim, tahammül edebilirim, akşamdan yedim mi, olur biter. ” değil...
Sahura kalkmasını tavsiye ediyordu.Sahura kalkmasını tavsiye ediyordu. Çünkü (sahurun) kendisinde bereket var… Zaman olarak kıymetli,Çünkü (sahurun) kendisinde bereket var… Zaman olarak kıymetli, zaman olarak değerli bir zaman. Duaların kabul olduğu bir zaman.zaman olarak değerli bir zaman. Duaların kabul olduğu bir zaman. Göğün kapılarının açıldığı bir zaman.Göğün kapılarının açıldığı bir zaman. Allahu Teâlâ Hazretleri’nin:Allahu Teâlâ Hazretleri’nin: “Yok mu benden bir şey dileyen,

“Yok mu benden bir şey dileyen,
haydi gelsin dilesin! Affedeceğim, mağfiret edeceğim, istediğini vereceğim!.. ” diyehaydi gelsin dilesin! Affedeceğim, mağfiret edeceğim, istediğini vereceğim!.. ” diye kendisinin kullarına teklif ettiği mübarek bir zaman olduğu için;kendisinin kullarına teklif ettiği mübarek bir zaman olduğu için; zaten Müslümanlar o vakitte, salih kimseler, veli kimseler, abid kimseler,zaten Müslümanlar o vakitte, salih kimseler, veli kimseler, abid kimseler, dini iyi bilen kimseler, sevabına düşkün olan kimseler zaten o vakitte umumiyetle uyanmış olurlar,dini iyi bilen kimseler, sevabına düşkün olan kimseler zaten o vakitte umumiyetle uyanmış olurlar, teheccüd namazı kılmaya kalkmış olurlar.teheccüd namazı kılmaya kalkmış olurlar. Tesahharû, feinne fi’s-sahùri berekeh. “Sahur yapın!

Tesahharû, feinne fi’s-sahùri berekeh. “Sahur yapın!
Çünkü sahurda bereket vardır. Onun için kalkın sahur yemeği yiyin.Çünkü sahurda bereket vardır. Onun için kalkın sahur yemeği yiyin. Azıcık bir şey de olsa, birkaç lokma da olsa, bir su içmek şeklinde de olsa sahuru yapması lazım Müslümanın…Azıcık bir şey de olsa, birkaç lokma da olsa, bir su içmek şeklinde de olsa sahuru yapması lazım Müslümanın… Bir edep bu.Bir edep bu. Tabii ertesi gün uzunca bir zaman aç ve susuz kalınacağı için;

Tabii ertesi gün uzunca bir zaman aç ve susuz kalınacağı için;
hele hele Suudî Arabistan’da bilmiyorum, oraları görmüş kardeşlerimiz,hele hele Suudî Arabistan’da bilmiyorum, oraları görmüş kardeşlerimiz, onlar daha iyi anlayacaklardır; başkası belki anlayamaz.onlar daha iyi anlayacaklardır; başkası belki anlayamaz. Öyle bir amansız sıcak oluyor ki insanın eli ayağı kesiliyor.Öyle bir amansız sıcak oluyor ki insanın eli ayağı kesiliyor. Fevkalade sıcak bir ülke.Fevkalade sıcak bir ülke. Tabii su ile oruca başlamak uygun.Tabii su ile oruca başlamak uygun. Suyu içecek, depo edecek ki mümkün olduğu zaman susuzluk çekmesin.Suyu içecek, depo edecek ki mümkün olduğu zaman susuzluk çekmesin. Sahur yapacak ki mümkün olduğu kadar halsizlik olmasın,Sahur yapacak ki mümkün olduğu kadar halsizlik olmasın, ibadetini de yapabilsin diye.ibadetini de yapabilsin diye. Peygamber Efendimiz iftarı da tavsiye ediyor.

Peygamber Efendimiz iftarı da tavsiye ediyor.
“Canım işte ben dayanabilirim. Nasıl olsa iftar ederiz, hele dur bakalım… ”

“Canım işte ben dayanabilirim. Nasıl olsa iftar ederiz, hele dur bakalım… ”
“Hayır! ”

“Hayır! ”
İftarı da acele yapmayı tavsiye ediyor.

İftarı da acele yapmayı tavsiye ediyor.
“Peki o zaman ne yapalım?

“Peki o zaman ne yapalım?
İftarı acele yapmak gerektiğine göre kuralım evimizde sofrayı, yemeği yiyelim, namazı nasıl olsa bir kılarız… ”İftarı acele yapmak gerektiğine göre kuralım evimizde sofrayı, yemeği yiyelim, namazı nasıl olsa bir kılarız… ” O da doğru değil.

O da doğru değil.
O da namazı çok geriye atıyor.O da namazı çok geriye atıyor. Akşam namazını çok ötedeki bir (zamana atıyor), yatsıya yaklaştırıyor.Akşam namazını çok ötedeki bir (zamana atıyor), yatsıya yaklaştırıyor. Bir de insana bir rehavet çöküyor, orucun üzerine bir şey yediği zaman…Bir de insana bir rehavet çöküyor, orucun üzerine bir şey yediği zaman… Artık namazlar biraz tatsız, tuzsuz oluyor.Artık namazlar biraz tatsız, tuzsuz oluyor. Onun için bu işin kestirme şekli, orucu hemen açmalı…Onun için bu işin kestirme şekli, orucu hemen açmalı… İftariye dediğimiz, hemen iftar etmeye vesile olacak birkaç şeyle orucu hemen açmalı,İftariye dediğimiz, hemen iftar etmeye vesile olacak birkaç şeyle orucu hemen açmalı, ondan sonra akşam namazını kılmalı ki, ohondan sonra akşam namazını kılmalı ki, oh ferah fahur, ondan sonra artık istediği kadar rahat durabilir yatsıya kadar.ferah fahur, ondan sonra artık istediği kadar rahat durabilir yatsıya kadar. Bir de Suudlular bir kurnazlık düşünmüşler, çok hoşuma gidiyor.

Bir de Suudlular bir kurnazlık düşünmüşler, çok hoşuma gidiyor.
Ramazan’da yatsı namazını geç kılıyorlar biraz, yarım saat daha geç kılıyorlar.Ramazan’da yatsı namazını geç kılıyorlar biraz, yarım saat daha geç kılıyorlar. Güzel… Yani karar vermiş onların diyanet teşkilatı, devlet teşkilatı.Güzel… Yani karar vermiş onların diyanet teşkilatı, devlet teşkilatı. İftarın okunmasından iki saat sonra yatsı kılınacak diye. Tamam.İftarın okunmasından iki saat sonra yatsı kılınacak diye. Tamam. Herkes ona göre yemeğini yiyor, abdestini alıyor, camiye yetişiyor.Herkes ona göre yemeğini yiyor, abdestini alıyor, camiye yetişiyor. Biz öyle yapmıyoruz, sanki yatsının vakti hemen kaçacakmış gibi.

Biz öyle yapmıyoruz, sanki yatsının vakti hemen kaçacakmış gibi.
Evvel vaktinde kılarsak zaten o akşamla yatsının arasınıEvvel vaktinde kılarsak zaten o akşamla yatsının arasını diyanet bir saat yirmi dakika koymuş, yahut bir saat on dakika koymuş.diyanet bir saat yirmi dakika koymuş, yahut bir saat on dakika koymuş. Ötekisi bir saat yirmi dakika koymuş.Ötekisi bir saat yirmi dakika koymuş. Daha ötekisi bir saat otuz dakika koymuş.Daha ötekisi bir saat otuz dakika koymuş. İhtilaflar var, çeşitli fikirler var.İhtilaflar var, çeşitli fikirler var. O evvel vaktinde kılmak gerekmez,O evvel vaktinde kılmak gerekmez, azıcık tehir edersin, herkesin dediği olur, gönlü olur.azıcık tehir edersin, herkesin dediği olur, gönlü olur. Hem de oruç güzel tutulmuş olur.Hem de oruç güzel tutulmuş olur. İftar etmeyi de hurma ile yapmayı severdi Peygamber Efendimiz.

İftar etmeyi de hurma ile yapmayı severdi Peygamber Efendimiz.
İkinci rivayette onu göreceğiz:İkinci rivayette onu göreceğiz: Kâne yebdeu iza eftare bi’t-temri.

Kâne yebdeu iza eftare bi’t-temri.
Hurma ile iftar ederdi, orucu hurma ile açardı diye; Peygamber Efendimiz'in itiyadı, adet-i seniyyesi.Hurma ile iftar ederdi, orucu hurma ile açardı diye; Peygamber Efendimiz'in itiyadı, adet-i seniyyesi. Onun aşağısındaki hadis-i şerifte anlatılıyor.Onun aşağısındaki hadis-i şerifte anlatılıyor. Yukarıdaki hadis-i şerifte oruçlu olduğu zaman içmekle başlardı, yani neye başlardı?

Yukarıdaki hadis-i şerifte oruçlu olduğu zaman içmekle başlardı, yani neye başlardı?
Oruca başlardı diye anlamak daha doğru…Oruca başlardı diye anlamak daha doğru… Halbuki galiba öyle anlamamış,Halbuki galiba öyle anlamamış, tercümede "Oruçlarını evvela içecek şeyle bozarlardı" diye tercüme olunmuş.tercümede "Oruçlarını evvela içecek şeyle bozarlardı" diye tercüme olunmuş. Tabii oruca meşrubat içerek böyle başlamak düşünülebilir.Tabii oruca meşrubat içerek böyle başlamak düşünülebilir. O zaman altındaki hadis-i şerifle de bir farklılık da meydana gelmemiş olabilir.O zaman altındaki hadis-i şerifle de bir farklılık da meydana gelmemiş olabilir. Eğer o da orucu bozmak manasına düşünülecek olursa, bu tercümeyi yapan Abdülaziz Hocaefendi’nin kanaati gibi;

Eğer o da orucu bozmak manasına düşünülecek olursa, bu tercümeyi yapan Abdülaziz Hocaefendi’nin kanaati gibi;
o zaman demek ki bazı kereler suyla iftar ediyordu, bazı kereler hurmayla iftar ediyordu diye bir mana ortaya çıkmış olacak.o zaman demek ki bazı kereler suyla iftar ediyordu, bazı kereler hurmayla iftar ediyordu diye bir mana ortaya çıkmış olacak. Ama biliyoruz ki bir başka hadis-i şeriften, Peygamber Efendimiz’in kendisinin tavsiyesi var ki:

Ama biliyoruz ki bir başka hadis-i şeriften, Peygamber Efendimiz’in kendisinin tavsiyesi var ki:
“İftarı su ile açarsanız halsizlik olur. ” diye ikazı var.

“İftarı su ile açarsanız halsizlik olur. ” diye ikazı var.
Yani aç karnına birden su ile açtığınız zaman, insanda nasıl oluyorsa, sindirim sisteminde bir halsizlik,

Yani aç karnına birden su ile açtığınız zaman, insanda nasıl oluyorsa, sindirim sisteminde bir halsizlik,
bir dermansızlık durumu olabiliyor.bir dermansızlık durumu olabiliyor. Onun için eftara demek, iftar etmek demek, o doğru.Onun için eftara demek, iftar etmek demek, o doğru. Hurma ile açmak daha uygun olmuş oluyor.Hurma ile açmak daha uygun olmuş oluyor. Ötekisi de oruca başlamak yani sabahleyin, sahurun bitimi zamanı diye anlamak daha uygun olabilir.Ötekisi de oruca başlamak yani sabahleyin, sahurun bitimi zamanı diye anlamak daha uygun olabilir. Temr, olmuş hurma demektir.

Temr, olmuş hurma demektir.
Hurmanın çok çeşitleri vardır.Hurmanın çok çeşitleri vardır. Peygamber Efendimiz’in en çok sevdiği hurma çeşidi, yarısı olmuş yumuşamış,Peygamber Efendimiz’in en çok sevdiği hurma çeşidi, yarısı olmuş yumuşamış, yarısı da daha taze kıtır kıtır olan hurma şekli.yarısı da daha taze kıtır kıtır olan hurma şekli. Ona rutab deniliyor.Ona rutab deniliyor. Hurma dediğimiz şeyi bilmeyen arkadaşlarıma biraz anlatayım:Hurma dediğimiz şeyi bilmeyen arkadaşlarıma biraz anlatayım: Hurma, bizim hünnap gibi kıtır kıtır olur ilk önce.

Hurma, bizim hünnap gibi kıtır kıtır olur ilk önce.
Fakat uç tarafından yumuşamaya başlar.Fakat uç tarafından yumuşamaya başlar. Bir ucu yumuşar, yavaş yavaş ilerler yumuşaması.Bir ucu yumuşar, yavaş yavaş ilerler yumuşaması. Ortasına kadar yumuşar, sonra tamamı yumuşar.Ortasına kadar yumuşar, sonra tamamı yumuşar. Bizim bildiğimiz yumuşak, tatlı hurma haline gelir.Bizim bildiğimiz yumuşak, tatlı hurma haline gelir. Ama yarısı yumuşayıp da yarısı kıtır kıtır taze, sulu olduğu zaman çok tatlı olur.Ama yarısı yumuşayıp da yarısı kıtır kıtır taze, sulu olduğu zaman çok tatlı olur. Sanki içine badem katmış gibi oluyor.Sanki içine badem katmış gibi oluyor. Efendimiz de onu severmiş.Efendimiz de onu severmiş. Kendisine rutab, yani yarısı olmuş, yarısı taze hurma ikram edildiği zaman onunla başlarmış.Kendisine rutab, yani yarısı olmuş, yarısı taze hurma ikram edildiği zaman onunla başlarmış. O olmadığı zaman kuru, bildiğimiz normal, yıllanmış diyeceğiz, öyle hurmayla iftar edermiş.O olmadığı zaman kuru, bildiğimiz normal, yıllanmış diyeceğiz, öyle hurmayla iftar edermiş. Tabii böyle tatlıyla iftar etmek kuvvetlendiriyor.Tabii böyle tatlıyla iftar etmek kuvvetlendiriyor. Suyla iftar etmek insanda bir halsizlik meydana getiriyor.Suyla iftar etmek insanda bir halsizlik meydana getiriyor. İftarı demek ki mümkünse hurmayla yapacağız veya zeytinle yapacağız.İftarı demek ki mümkünse hurmayla yapacağız veya zeytinle yapacağız. Onun hakkında da rivayet var.Onun hakkında da rivayet var. Aşağıda da gelecek, Peygamber Efendimiz sadece Ramazan’da oruç tutmazdı;

Aşağıda da gelecek, Peygamber Efendimiz sadece Ramazan’da oruç tutmazdı;
Ramazan’ın dışındaki zamanlarda da oruç vardır.Ramazan’ın dışındaki zamanlarda da oruç vardır. O oruçlar sevap kazanmaya, ecir kazanmaya vesiledir.O oruçlar sevap kazanmaya, ecir kazanmaya vesiledir. Mecbur değildir, mecburi olan oruç senede bir ay,Mecbur değildir, mecburi olan oruç senede bir ay, Ramazan ayı orucudur ama onun dışındaki oruçların da çok sevabı var, faydası var.Ramazan ayı orucudur ama onun dışındaki oruçların da çok sevabı var, faydası var. Onlar da aşağıda gelecek, hangi oruçlar olduğuna dair rivayetleri okuyacağız.Onlar da aşağıda gelecek, hangi oruçlar olduğuna dair rivayetleri okuyacağız. Geçelim üçüncü hadis-i şerife:

Geçelim üçüncü hadis-i şerife:
Kâne yebdû ile’t-tilâi.

Kâne yebdû ile’t-tilâi.
Peygamber SAS Hazretleri, tenezzüh için şehrin dışına,Peygamber SAS Hazretleri, tenezzüh için şehrin dışına, ağaçlık, kuyu, çeşme başı olan yerlere çıkar idi ashabıyla...ağaçlık, kuyu, çeşme başı olan yerlere çıkar idi ashabıyla... Öyle çıktığı ve oralarda tenezzüh, yani bizim piknik yaptığımız gibi o tarzdan çıkardı.Öyle çıktığı ve oralarda tenezzüh, yani bizim piknik yaptığımız gibi o tarzdan çıkardı. Biliyoruz o zaman Kubâ köyü, Medine-i Münevvere’ye mesafeli bir köydü.

Biliyoruz o zaman Kubâ köyü, Medine-i Münevvere’ye mesafeli bir köydü.
Şimdi aşağı yukarı evler birbirine bitişmiş gibi.Şimdi aşağı yukarı evler birbirine bitişmiş gibi. Yine arada bazı hurmalıklar var ama artık hemen Medine’nin bir mahallesi gibi olmuş.Yine arada bazı hurmalıklar var ama artık hemen Medine’nin bir mahallesi gibi olmuş. Efendimiz cumartesi günleri Kubâ Mescidi'ne gitmeyi çok severdi.Efendimiz cumartesi günleri Kubâ Mescidi'ne gitmeyi çok severdi. Hatta; “Kim evinde gusül abdesti alırsa, boy abdesti alırsa, gider Kubâ Mescidi’nde namaz kılarsa,

Hatta; “Kim evinde gusül abdesti alırsa, boy abdesti alırsa, gider Kubâ Mescidi’nde namaz kılarsa,
bir umre yapmış gibi sevap kazanır. ” diye de hadis-i şerif var.bir umre yapmış gibi sevap kazanır. ” diye de hadis-i şerif var. O da bir bakımdan da Peygamber Efendimiz’in ne kadar vefalı olduğunu gösteriyor.O da bir bakımdan da Peygamber Efendimiz’in ne kadar vefalı olduğunu gösteriyor. Çok vefalı idi, çok hatır kollayan, hatırı sayan, çok vefalı insandı Efendimiz SAS.Çok vefalı idi, çok hatır kollayan, hatırı sayan, çok vefalı insandı Efendimiz SAS. Medine-i Münevvere’ye ilk geldiği zaman Kuba köyüne indi, hicret yolundan geldi,

Medine-i Münevvere’ye ilk geldiği zaman Kuba köyüne indi, hicret yolundan geldi,
hicret ettiği zaman, Kuba’da birkaç gün ikamet etti.hicret ettiği zaman, Kuba’da birkaç gün ikamet etti. Orada hurmalıkların, bağlıkların olduğu yerde...Orada hurmalıkların, bağlıkların olduğu yerde... Ondan sonra Medine-i Münevvere’ye geçti.Ondan sonra Medine-i Münevvere’ye geçti. Yani hemen, birden Medine-i Münevvere’ye girmedi Peygamber Efendimiz.Yani hemen, birden Medine-i Münevvere’ye girmedi Peygamber Efendimiz. İşte o ilk misafir olduğu yeri, kendisini orada ilk misafir eden kimseleri, hiçbir şeyini unutmazdı Efendimiz.İşte o ilk misafir olduğu yeri, kendisini orada ilk misafir eden kimseleri, hiçbir şeyini unutmazdı Efendimiz. Kendisine iyilik yapmış olan kimseleri, küçükken ailesine gelip de hizmet edenleri,Kendisine iyilik yapmış olan kimseleri, küçükken ailesine gelip de hizmet edenleri, süt annesini, süt kardeşlerini vesairelerini… Hiç kimseyi, hiç ihmal etmezdi.süt annesini, süt kardeşlerini vesairelerini… Hiç kimseyi, hiç ihmal etmezdi. Herkesin gönlünü yapacak, herkesin kalbini hoş tutacak,Herkesin gönlünü yapacak, herkesin kalbini hoş tutacak, herkese sevgisini gösterecek tarzda, çok geniş bir sevgisi ve çok güzel bir örnek alınacak vefası vardı.herkese sevgisini gösterecek tarzda, çok geniş bir sevgisi ve çok güzel bir örnek alınacak vefası vardı. Bu vefası yerlere, mekânlara karşı da öyleydi.Bu vefası yerlere, mekânlara karşı da öyleydi. Kuba, madem öyle bir yer, orayı ziyaret ederdi.Kuba, madem öyle bir yer, orayı ziyaret ederdi. Her Cumartesi itiyadı, Cumartesi gidiyor, Kuba’yı (ziyaret ediyor).Her Cumartesi itiyadı, Cumartesi gidiyor, Kuba’yı (ziyaret ediyor). Mesela "Uhud Dağı bizim dağımızdır.

Mesela "Uhud Dağı bizim dağımızdır.
Biz Uhud'u severiz, Uhud da bizi sever" diye buyurmuş. Böyle şeyleri var.

Biz Uhud'u severiz, Uhud da bizi sever" diye buyurmuş. Böyle şeyleri var.
O Uhud Dağı'nın etekleri ve Medine’yle arasındaki yer yemyeşil hurmalıktı.

O Uhud Dağı'nın etekleri ve Medine’yle arasındaki yer yemyeşil hurmalıktı.
Onun civarındaki bazı yerlerde de bazı kaleler vardı, Yahudilerin oturduğu yerler vardı.Onun civarındaki bazı yerlerde de bazı kaleler vardı, Yahudilerin oturduğu yerler vardı. Sonradan fethedildi. Surlu yerlerdi. Müslümanların eline geçti sonradan.Sonradan fethedildi. Surlu yerlerdi. Müslümanların eline geçti sonradan. İşte o hurmalıklara çıkıp, orada tenezzüh ettikleri, gezindikleri olmuş Peygamber SAS Efendimiz’in.

İşte o hurmalıklara çıkıp, orada tenezzüh ettikleri, gezindikleri olmuş Peygamber SAS Efendimiz’in.
Biz de Hocamızla, Rh.A ile hatırlıyorum,Biz de Hocamızla, Rh.A ile hatırlıyorum, Uhud Dağı’nın yakınlarındaki bahçelere nasip oldu gittik,Uhud Dağı’nın yakınlarındaki bahçelere nasip oldu gittik, tadına doyum olmuyor.tadına doyum olmuyor. Koyu gölgelik, hurma ağaçlarının altından derin, geniş bostan kuyuları olan bahçeler var oralarda...Koyu gölgelik, hurma ağaçlarının altından derin, geniş bostan kuyuları olan bahçeler var oralarda... Motor da koymuşlar şimdi pata pata pata çalıştıkça bacak kalınlığında su çıkıyor.Motor da koymuşlar şimdi pata pata pata çalıştıkça bacak kalınlığında su çıkıyor. Güzel şeyler…Güzel şeyler… Allah ziyaret etmemiş kardeşlerimize de oralarda ziyaretler nasip etsin...

Allah ziyaret etmemiş kardeşlerimize de oralarda ziyaretler nasip etsin...
Tabii Peygamber Efendimiz Uhud şehitlerini ziyaret ederdi.

Tabii Peygamber Efendimiz Uhud şehitlerini ziyaret ederdi.
Dua ederdi, ziyaret ederdi.Dua ederdi, ziyaret ederdi. O ziyaretleri de oralara gitmiş olan kimselerin yapması uygun olur.O ziyaretleri de oralara gitmiş olan kimselerin yapması uygun olur. Kâne yeb’asu ile’l-matàhiri, feyü’ti bi’lmâi, feyeşrebuhû, ve yercû berekete eydi’l-müslimîn.

Kâne yeb’asu ile’l-matàhiri, feyü’ti bi’lmâi, feyeşrebuhû, ve yercû berekete eydi’l-müslimîn.
“Peygamber Efendimiz su havuzlarının, çeşme diyelim, havuz diyelim;“Peygamber Efendimiz su havuzlarının, çeşme diyelim, havuz diyelim; olduğu yerlere bir Müslüman gönderirdi, hizmetçi gönderirdi, adam gönderirdi. Oradan su getirtirdi.olduğu yerlere bir Müslüman gönderirdi, hizmetçi gönderirdi, adam gönderirdi. Oradan su getirtirdi. Onu içerdi ve Müslümanların elinin değdiği şeyden, bereket beklerdi.Onu içerdi ve Müslümanların elinin değdiği şeyden, bereket beklerdi. Bunun bereketi var diye düşünerek yapardı bunu. ”Bunun bereketi var diye düşünerek yapardı bunu. ” Matahir demek, temizlenme, abdest alma, taharet yapma yeri demek.

Matahir demek, temizlenme, abdest alma, taharet yapma yeri demek.
Matahir, taharet kelimesiyle ilgili ism-i mekân sîgasının (cemi) oluyor.Matahir, taharet kelimesiyle ilgili ism-i mekân sîgasının (cemi) oluyor. Mathar, matahir, abdest aldıkları yer…Mathar, matahir, abdest aldıkları yer… Abdesti nasıl alırlardı?

Abdesti nasıl alırlardı?
Naylon ibrik vardı da hemen oradan doldurup dökerler miydi?Naylon ibrik vardı da hemen oradan doldurup dökerler miydi? Hayır…

Hayır…
Büyük havuz var,

Büyük havuz var,
önce ellerini yıkarlardı.önce ellerini yıkarlardı. Ondan sonra daldırıp, elleriyle suyu alıp yüzlerini yıkarlardı.Ondan sonra daldırıp, elleriyle suyu alıp yüzlerini yıkarlardı. Tabii eli değiyor suya...Tabii eli değiyor suya... Ama ilk önce böyle bir abdest alınır mı, alınır.

Ama ilk önce böyle bir abdest alınır mı, alınır.
Mesela elinizde bir tas var, alınır mı böyle bir abdest, alınır.

Mesela elinizde bir tas var, alınır mı böyle bir abdest, alınır.
Ama ilk önce elinin yıkanması lazım.Ama ilk önce elinin yıkanması lazım. El temiz olduktan sonra oradan daldırılıp, alınıp, ondan sonra abdest alınabilir.El temiz olduktan sonra oradan daldırılıp, alınıp, ondan sonra abdest alınabilir. Peygamber Efendimiz böyle havuzlardan, temizlenme, abdest alma yerlerinden; gider su getirtirdi

Peygamber Efendimiz böyle havuzlardan, temizlenme, abdest alma yerlerinden; gider su getirtirdi
ve Müslümanların ellerinin değdiği şeyden bereket umar, beklerdi.ve Müslümanların ellerinin değdiği şeyden bereket umar, beklerdi. Ondan dolayı yapardı.Ondan dolayı yapardı. Müslümanların eli değiyor ya abdest alacak diye oradan…Müslümanların eli değiyor ya abdest alacak diye oradan… Hocamızı da hatırlarım.Hocamızı da hatırlarım. Hocamız Rh.A de şu hanesinde ihvan toplanırdı.Hocamız Rh.A de şu hanesinde ihvan toplanırdı. Hele en son sene çok uzun zikirler yaptırırdı.Hele en son sene çok uzun zikirler yaptırırdı. Ceketinin üstüne terinin çıktığını bilirim kardeşlerimizin.Ceketinin üstüne terinin çıktığını bilirim kardeşlerimizin. Zikrederken, ceketin üst tarafına terin ıslaklığının çıktığını,Zikrederken, ceketin üst tarafına terin ıslaklığının çıktığını, o kadar terleyecek gibi sıcak havada falan.o kadar terleyecek gibi sıcak havada falan. Zikir yaptırırdı vefatına yakın zamanlarda…Zikir yaptırırdı vefatına yakın zamanlarda… Hem de ileri zikirleri yaptırırdı.Hem de ileri zikirleri yaptırırdı. Kalp zikri, ruh zikri, sır zikri, hafi zikri, ahfâ zikri diye onları yaptırırdı.Kalp zikri, ruh zikri, sır zikri, hafi zikri, ahfâ zikri diye onları yaptırırdı. Artık demek ki vefatına işaretmiş. Onları öyle göstermiş oluyor.Artık demek ki vefatına işaretmiş. Onları öyle göstermiş oluyor. Tabii içeride nefes kokardı.

Tabii içeride nefes kokardı.
Hani vitrinlere bile kuyumcular ampulleri koyuyorlar.Hani vitrinlere bile kuyumcular ampulleri koyuyorlar. Sıcaklığı insanın yüzüne vuruyor, çok sıcak oluyor ya.Sıcaklığı insanın yüzüne vuruyor, çok sıcak oluyor ya. O kadar vücut orada Allah demiş, Lâ ilâhe illa’llah demiş, terlemiş, teri sırtına çıkmış…O kadar vücut orada Allah demiş, Lâ ilâhe illa’llah demiş, terlemiş, teri sırtına çıkmış… Şimdi evde hizmet eden hanımlar falan, hacı teyzeler falan; misafirler gittikten sonra camları açıp havalandırmak isterlerdi.Şimdi evde hizmet eden hanımlar falan, hacı teyzeler falan; misafirler gittikten sonra camları açıp havalandırmak isterlerdi. Zikir yapılan salonda nefes kokuyor, (havalansın diye). Hocamız kat’iyyen açtırtmazdı.Zikir yapılan salonda nefes kokuyor, (havalansın diye). Hocamız kat’iyyen açtırtmazdı. Dursun derdi, açmayın derdi.Dursun derdi, açmayın derdi. Yani orada terli bir kimse olduğundan değil.Yani orada terli bir kimse olduğundan değil. Orada zikir yapıldı, oranın havası mübarekleşti, bereketli oldu diye,Orada zikir yapıldı, oranın havası mübarekleşti, bereketli oldu diye, camları açtırtıp da havasını değiştirtmezdi.camları açtırtıp da havasını değiştirtmezdi. Peygamber SAS Efendimiz de oralardan, o havuzlardan su getirtirdi de onu içerdi

Peygamber SAS Efendimiz de oralardan, o havuzlardan su getirtirdi de onu içerdi
ve Müslümanların o ellerinden bereket umardı Peygamber SAS Efendimiz.ve Müslümanların o ellerinden bereket umardı Peygamber SAS Efendimiz. Demek ki, Müslümanların her şeyi mübarek olduğu gibi…

Demek ki, Müslümanların her şeyi mübarek olduğu gibi…
Müslümanın her şeyi mübarek, Müslüman kıymetli bir varlıktır.Müslümanın her şeyi mübarek, Müslüman kıymetli bir varlıktır. Biz birbirimizin kıymetini bilmiyoruz ama Allah indinde müslümanın çok kıymeti var.Biz birbirimizin kıymetini bilmiyoruz ama Allah indinde müslümanın çok kıymeti var. Birbirimizi kırıyoruz, incitiyoruz, çeşit çeşit cahillikler yapanlar oluyor amaBirbirimizi kırıyoruz, incitiyoruz, çeşit çeşit cahillikler yapanlar oluyor ama Allah indinde Müslümanın çok kıymeti var.Allah indinde Müslümanın çok kıymeti var. Müslümanın her şeyi hayırdır, berekettir.Müslümanın her şeyi hayırdır, berekettir. Peygamber Efendimiz buyuruyor ki:

Peygamber Efendimiz buyuruyor ki:
Sü’ril-mü’mini şifaun.

Sü’ril-mü’mini şifaun.
“Müslümanın suyunun artığı şifadır. ”“Müslümanın suyunun artığı şifadır. ” Bardağı içmiş, yarısı kalmış.Bardağı içmiş, yarısı kalmış. Şarrr dök aşağıya…Şarrr dök aşağıya… Yok dökme, müminin artığı şifadır.

Yok dökme, müminin artığı şifadır.
Şifa var orada…Şifa var orada… “Canım dudağı değdi, dili değdi. ”

“Canım dudağı değdi, dili değdi. ”
Değdi ama, Peygamber Efendimiz şifa var diyor işte, neden? ”Değdi ama, Peygamber Efendimiz şifa var diyor işte, neden? ” “Müslüman necis olmaz! ”

“Müslüman necis olmaz! ”
İnne’l-müslime lâ yencüsü.İnne’l-müslime lâ yencüsü. Müslümanın dili temizdir, dudağı temizdir, eli temizdir, yüzü temizdir, kalbi temizdir; her şeyi temizdir.

Müslümanın dili temizdir, dudağı temizdir, eli temizdir, yüzü temizdir, kalbi temizdir; her şeyi temizdir.
Müslümanın her şeyinden hayır olur, her şeyinden bereket gelir.

Müslümanın her şeyinden hayır olur, her şeyinden bereket gelir.
Abdest aldığı yer, elini değdiği yer, hepsi temizdir.Abdest aldığı yer, elini değdiği yer, hepsi temizdir. Suyunun artığı, yemeğinin artığı…Suyunun artığı, yemeğinin artığı… Hadi, hanımlar bazı yerlerde; yemek yenmiş mi?

Hadi, hanımlar bazı yerlerde; yemek yenmiş mi?
Yenmiş. Yenmemiş mi, yarım mı kalmış tabak?

Yenmiş. Yenmemiş mi, yarım mı kalmış tabak?
Hadi boca ediyorlar çöp tenekesine, gidiyor.Hadi boca ediyorlar çöp tenekesine, gidiyor. Olur mu? Müslümanın artığı şifa.Olur mu? Müslümanın artığı şifa. “Canım kim yemiş, nasıl yemiş, ne bileyim ben? ”

“Canım kim yemiş, nasıl yemiş, ne bileyim ben? ”
Canım işte şifa o, artık o kırık, o şey, onda bir hayır var, bir bereket var; her şeyinde bereket var.

Canım işte şifa o, artık o kırık, o şey, onda bir hayır var, bir bereket var; her şeyinde bereket var.
Onu Peygamber Efendimiz bizzat kendisi bize gösteriyor.Onu Peygamber Efendimiz bizzat kendisi bize gösteriyor. İçiyor. Temiz olmasa içmez, içiyor, kendisi içiyor.İçiyor. Temiz olmasa içmez, içiyor, kendisi içiyor. Suyu getirtiyor oradan...Suyu getirtiyor oradan... Beri tarafta su yok mu?

Beri tarafta su yok mu?
Var…

Var…
Oraya gidiyor, o müslümanların abdest aldığı yerden su getirttiriyor, içiyor ve

Oraya gidiyor, o müslümanların abdest aldığı yerden su getirttiriyor, içiyor ve
“Müslümanların elinin değdiği şeyde bereket vardır. ” diye düşünüyor, onu öyle söylüyor.“Müslümanların elinin değdiği şeyde bereket vardır. ” diye düşünüyor, onu öyle söylüyor. Onun için bu işin böyle olduğunu bilelim.Onun için bu işin böyle olduğunu bilelim. “Acaba yalnız böyle nefesi kuvvetli hocaefendilerin; àbid, zâhid, büyük zatların mı böyle suyunun artığı,

“Acaba yalnız böyle nefesi kuvvetli hocaefendilerin; àbid, zâhid, büyük zatların mı böyle suyunun artığı,
bardağının, yemeğinin artığı şifadır? ”bardağının, yemeğinin artığı şifadır? ” “Hayır, öyle demiyor Peygamber Efendimiz.

“Hayır, öyle demiyor Peygamber Efendimiz.
Tüm Müslümanlarınki şifadır. O kardeşininki de sana şifadır, beriki kardeşininki de ona şifadır. ”Tüm Müslümanlarınki şifadır. O kardeşininki de sana şifadır, beriki kardeşininki de ona şifadır. ” Müslümanların birbirini böyle sevmesi lazım, birbirlerine böyle yakın olması lazım!

Müslümanların birbirini böyle sevmesi lazım, birbirlerine böyle yakın olması lazım!
Böyle birbirlerinin kıymetli olduğunu bilip, izaz ve ikram etmesi lazım!Böyle birbirlerinin kıymetli olduğunu bilip, izaz ve ikram etmesi lazım! Oraya kadar adam gönder, sen oradan su getir.

Oraya kadar adam gönder, sen oradan su getir.
Durup dururken yormak da istemez Peygamber Efendimiz…Durup dururken yormak da istemez Peygamber Efendimiz… Oraya adam gönderdiğine göre, gerçekten şifa var, gerçekten bereket var da ondan öyle yapıyor.Oraya adam gönderdiğine göre, gerçekten şifa var, gerçekten bereket var da ondan öyle yapıyor. Kâne yebitü’l-leyâliye el-mütetâbiate tàviyen, ve ehlühû lâ yecidûne aşâen, ve kâne eksere hubzihim hubzü’ş-şaîr.

Kâne yebitü’l-leyâliye el-mütetâbiate tàviyen, ve ehlühû lâ yecidûne aşâen, ve kâne eksere hubzihim hubzü’ş-şaîr.
Tirmizî, İbn-i Mâce, Ahmed ibn-i Hanbel gibi kıymetli kaynaklar, İbn-i Abbas RAnhüma’dan rivayet etmişler.Tirmizî, İbn-i Mâce, Ahmed ibn-i Hanbel gibi kıymetli kaynaklar, İbn-i Abbas RAnhüma’dan rivayet etmişler. İyi dinleyin ki, bakın ne diyor bu rivayette:İyi dinleyin ki, bakın ne diyor bu rivayette: Kane yebitü’l-leyâliye el-mütetâbiah.

Kane yebitü’l-leyâliye el-mütetâbiah.
Peş peşe nice geceler Peygamber Efendimiz; tâviyen, karnı bomboş, aç olarak gecelerdi .…Peş peşe nice geceler Peygamber Efendimiz; tâviyen, karnı bomboş, aç olarak gecelerdi .… Nice geceler, mütetâbiah... Peş peşe. Bir gece, iki gece, üç gece, dört gece… Peş peşe nice gecelerNice geceler, mütetâbiah... Peş peşe. Bir gece, iki gece, üç gece, dört gece… Peş peşe nice geceler karnı bomboş, hiçbir şey yememiş, aç olarak gecelerlerdi Peygamber Efendimiz.karnı bomboş, hiçbir şey yememiş, aç olarak gecelerlerdi Peygamber Efendimiz. Ve ehlühû lâ yecidûne aşâen.

Ve ehlühû lâ yecidûne aşâen.
Ailesi, efradı akşam yemeği bulamazlardı.Ailesi, efradı akşam yemeği bulamazlardı. Oturup da karınlarını doyuracak yemek bulamazlardı. ”Oturup da karınlarını doyuracak yemek bulamazlardı. ” Hatta rivayetler var ki Peygamber Efendimiz karnını doyuruncaya kadar (yemek yememiş).Hatta rivayetler var ki Peygamber Efendimiz karnını doyuruncaya kadar (yemek yememiş). Kâne eksere hubzihim, hubzü'ş-şaîr.

Kâne eksere hubzihim, hubzü'ş-şaîr.
“Ekseriyetle yedikleri ekmek de arpa ekmeğiydi. ”“Ekseriyetle yedikleri ekmek de arpa ekmeğiydi. ” Tabii bizim şimdi İstanbul'da yaşayan kardeşlerimiz, nerede otururlarsa otursunlar.Tabii bizim şimdi İstanbul'da yaşayan kardeşlerimiz, nerede otururlarsa otursunlar. Fırın var, pamuk gibi, sünger gibi ekmeği alıyorlar oradan, yiyorlar.Fırın var, pamuk gibi, sünger gibi ekmeği alıyorlar oradan, yiyorlar. Bu kardeşlerimiz bilir mi arpa ekmeği ne demek?Bu kardeşlerimiz bilir mi arpa ekmeği ne demek? Arpa ekmeği, sokaktaki kara çamur gibi kapkara olur muhterem kardeşlerim.

Arpa ekmeği, sokaktaki kara çamur gibi kapkara olur muhterem kardeşlerim.
Böyle beyaz olmaz. Islak olur, hamur gibi olur. Arpanın yapısından dolayı.Böyle beyaz olmaz. Islak olur, hamur gibi olur. Arpanın yapısından dolayı. Öyle tadı pek hoş olmaz.Öyle tadı pek hoş olmaz. Sen burada bu ekmeği buluyorsun, bu ekmek (buğday ekmeği) o ekmeğin (arpa ekmeği) yanında, pastanenin kıymetli makarnası gibidir.Sen burada bu ekmeği buluyorsun, bu ekmek (buğday ekmeği) o ekmeğin (arpa ekmeği) yanında, pastanenin kıymetli makarnası gibidir. Buğday ekmeği, o arpa ekmeğinin yanında makarnanenin güzel, kıymetli makarnası gibidir.Buğday ekmeği, o arpa ekmeğinin yanında makarnanenin güzel, kıymetli makarnası gibidir. Buğday ekmeğini nerede bulacak,Buğday ekmeğini nerede bulacak, ekseriyetle arpa ekmeği yerdi. Yani kapkara, arpadan yapılmış, koyu renkli, sert ekmeği yerdi.ekseriyetle arpa ekmeği yerdi. Yani kapkara, arpadan yapılmış, koyu renkli, sert ekmeği yerdi. Peygamber SAS Efendimiz'in ekseriyetle ekmeği öyleydi.Peygamber SAS Efendimiz'in ekseriyetle ekmeği öyleydi. Ailesi çok geceler akşam yemeği yemezdi.Ailesi çok geceler akşam yemeği yemezdi. Kendisi çok, peş peşe geceler hiçbir şey yemeden, karnı aç yatıp kalkandı.Kendisi çok, peş peşe geceler hiçbir şey yemeden, karnı aç yatıp kalkandı. Tabii bunu her zaman söylüyorum muhterem kardeşlerime.

Tabii bunu her zaman söylüyorum muhterem kardeşlerime.
Peygamber SAS Efendimiz'in eline dünyalık geçmez miydi? Fakir miydi?Peygamber SAS Efendimiz'in eline dünyalık geçmez miydi? Fakir miydi? Hayır!..

Hayır!..
Peygamber Efendimiz'in elinden nice nice servetler geçerdi.

Peygamber Efendimiz'in elinden nice nice servetler geçerdi.
Böyle yığardı altın veya gümüş veya ganimet veya şunu veya bunu...Böyle yığardı altın veya gümüş veya ganimet veya şunu veya bunu... Eline geçeni hemen dağıtırdı fukaraya.Eline geçeni hemen dağıtırdı fukaraya. Hemen dağıtırdı yoksullara.Hemen dağıtırdı yoksullara. Allah yine verir diye ertesi güne bırakmamaya,Allah yine verir diye ertesi güne bırakmamaya, akşam geleni sabaha çıkarmamaya, hemen dağıtmak suretiyle ehline ulaştırmaya çalışırdı.akşam geleni sabaha çıkarmamaya, hemen dağıtmak suretiyle ehline ulaştırmaya çalışırdı. Sabah geleni akşama, geceye bırakmamaya çalışırdı.Sabah geleni akşama, geceye bırakmamaya çalışırdı. Kendisinin de, mübareğin de hâli böyleydi.Kendisinin de, mübareğin de hâli böyleydi. Bizim kendi halimizi görün şimdi. Kendi durumumuzu düşününce.

Bizim kendi halimizi görün şimdi. Kendi durumumuzu düşününce.
Ne yapmamız lazım?..

Ne yapmamız lazım?..
O Allah'ın en sevgili kulu olduğu halde böyle mahrumiyetler içinde yaşamış.

O Allah'ın en sevgili kulu olduğu halde böyle mahrumiyetler içinde yaşamış.
Biz bunca nimetlere sahibiz, bir güzel kulluk edemiyoruz yani.Biz bunca nimetlere sahibiz, bir güzel kulluk edemiyoruz yani. Allah-u Teàlâ Hazretleri bizi affeylesin, insaf versin.Allah-u Teàlâ Hazretleri bizi affeylesin, insaf versin. Yoksullara da merhamet etmeyi, onlar için de gayretli olmayı, hayır hasenat yapmayı cümlemize nasip eylesin.Yoksullara da merhamet etmeyi, onlar için de gayretli olmayı, hayır hasenat yapmayı cümlemize nasip eylesin. Kâne yebiu nahle beni'n-nadîr, ve yahbisu liehlihi.

Kâne yebiu nahle beni'n-nadîr, ve yahbisu liehlihi.
Peygamber Efendimiz'e Benî Nadir hurmalıklarından,Peygamber Efendimiz'e Benî Nadir hurmalıklarından, Hayber'in yakınındaki Yahudi kabilelerinden birisinin (malları)Hayber'in yakınındaki Yahudi kabilelerinden birisinin (malları) Müslümanlara geçtikten sonra, malları mülkleri...Müslümanlara geçtikten sonra, malları mülkleri... Bir miktarı, humus denilen miktarı Peygamber Efendimiz'e tahsis olunmuştu.Bir miktarı, humus denilen miktarı Peygamber Efendimiz'e tahsis olunmuştu. O hurmaları, mahsulatını satardı Peygamber Efendimiz.O hurmaları, mahsulatını satardı Peygamber Efendimiz. Geliriyle çeşitli işleri görmek üzere. Hurmaların bir kısmını da ailesine ayırırdı.Geliriyle çeşitli işleri görmek üzere. Hurmaların bir kısmını da ailesine ayırırdı. Kùte senetihim.Kùte senetihim. O senenin erzakı olarak ayırır, o hurmaların ailesinin geçiminde medâr olmasına da gayret ederdi.O senenin erzakı olarak ayırır, o hurmaların ailesinin geçiminde medâr olmasına da gayret ederdi. Kâne yettebiu’l-harîre mine’ssiyabi feyenziuhû.

Kâne yettebiu’l-harîre mine’ssiyabi feyenziuhû.
Yeni bir hadis-i şerife geçiyoruz.Yeni bir hadis-i şerife geçiyoruz. Peygamber SAS Efendimiz

Peygamber SAS Efendimiz
ipekli gömlek meselesini takip ederdi, peşini bırakmazdı.ipekli gömlek meselesini takip ederdi, peşini bırakmazdı. Kimde görürse ipekli elbiseyi, çıkarttırırdı.Kimde görürse ipekli elbiseyi, çıkarttırırdı. İpekli elbise Müslüman erkeklere giyilmesi haram bir kıyafet olduğundan onu çıkarttırırdı, takip ederdi.İpekli elbise Müslüman erkeklere giyilmesi haram bir kıyafet olduğundan onu çıkarttırırdı, takip ederdi. İpekli giyen olursa çıkarttırırdı. Eğer ekseriyeti ipekse onu da çıkarttırırdı.İpekli giyen olursa çıkarttırırdı. Eğer ekseriyeti ipekse onu da çıkarttırırdı. Hani bazen ipekle başka şey karışmış falan oluyor.Hani bazen ipekle başka şey karışmış falan oluyor. Safi ipekse veya ekseriyeti ipekse onun giyilmesi erkeklere haram olduğu için takip eder, çıkarttırırdı.Safi ipekse veya ekseriyeti ipekse onun giyilmesi erkeklere haram olduğu için takip eder, çıkarttırırdı. Hanımlar giyebilirler. Hanımlara müsaade olunmuş, erkeklerin ipek giymesi İslâm’da yok.

Hanımlar giyebilirler. Hanımlara müsaade olunmuş, erkeklerin ipek giymesi İslâm’da yok.
Kâne yettebiu’t-tîbe fî ribâi’n-nisâ’.

Kâne yettebiu’t-tîbe fî ribâi’n-nisâ’.
Peygamber SAS Efendimiz zevcelerinin mahallerinde, menzillerinde, evlerinde,Peygamber SAS Efendimiz zevcelerinin mahallerinde, menzillerinde, evlerinde, “Güzel kokunuz var mı? " diye sorardı. "Sürmek için güzel koku var mı? ” diye sorardı. İsterdi ve onu kullanırdı. ”

“Güzel kokunuz var mı? " diye sorardı. "Sürmek için güzel koku var mı? ” diye sorardı. İsterdi ve onu kullanırdı. ”
Peygamber SAS Efendimiz’in dünyada,

Peygamber SAS Efendimiz’in dünyada,
biz bu dünya ehli insanların metaları içinde en sevdiği şeylerden birisi, güzel kokuydu.biz bu dünya ehli insanların metaları içinde en sevdiği şeylerden birisi, güzel kokuydu. Güzel kokuyu çok severdi.Güzel kokuyu çok severdi. Onun için hanımlarının, zevcelerinin yanına vardığı zaman da:Onun için hanımlarının, zevcelerinin yanına vardığı zaman da: “Ne haber, var mı güzel kokunuz, sürünelim! ” filan diye güzel koku sorar ve onu kendisi sürünürdü.

“Ne haber, var mı güzel kokunuz, sürünelim! ” filan diye güzel koku sorar ve onu kendisi sürünürdü.
Sakalına sürerdi, kaşlarına sürerdi, saçına sürerdi ve geçtiği yerlerde kokusundan geçtiği belli olurdu.Sakalına sürerdi, kaşlarına sürerdi, saçına sürerdi ve geçtiği yerlerde kokusundan geçtiği belli olurdu. Zaten sürünmese bile kendisinin latif kokusu vardı, fakat kokuyu da çok severdi.Zaten sürünmese bile kendisinin latif kokusu vardı, fakat kokuyu da çok severdi. Kâne yetebevveu li-bevlihi, kemâ yetebevveü li-menzilihî.

Kâne yetebevveu li-bevlihi, kemâ yetebevveü li-menzilihî.
Ebû Hureyre RA'den, Efendimiz SAS Hazretleri,Ebû Hureyre RA'den, Efendimiz SAS Hazretleri, küçük abdest bozma meselesinde çok dikkat ederdi.küçük abdest bozma meselesinde çok dikkat ederdi. Yer seçmekte çok ihtimam ederdi.Yer seçmekte çok ihtimam ederdi. Sanki evini hazırlıyor gibi, konakladığı yeri hazırlıyor gibi…Sanki evini hazırlıyor gibi, konakladığı yeri hazırlıyor gibi… Hani bir kafile bir yere konaklayacak olsa:Hani bir kafile bir yere konaklayacak olsa: “Acaba şuraya mı konaklayalım, şurası mı uygun, burası mı uygun? ” diye böyle araştırır. Meselâ,

“Acaba şuraya mı konaklayalım, şurası mı uygun, burası mı uygun? ” diye böyle araştırır. Meselâ,
bir yerden bir yere göçüyor diyelim bir ordu. Otağ kurulacak.bir yerden bir yere göçüyor diyelim bir ordu. Otağ kurulacak. "Acaba neresi uygun?

"Acaba neresi uygun?
Şurası havadar, şurası manzaralı, şurası kuytu.Şurası havadar, şurası manzaralı, şurası kuytu. Şurasının yeri düz, burada taş yok, burası kumluk, burası rahat… ”Şurasının yeri düz, burada taş yok, burası kumluk, burası rahat… ” Nasıl insan düşünür.Nasıl insan düşünür. Peygamber Efendimiz de küçük abdest bozma meselesi olduğu zaman böyle yerine dikkat ederek, seçerek (giderdi).Peygamber Efendimiz de küçük abdest bozma meselesi olduğu zaman böyle yerine dikkat ederek, seçerek (giderdi). Bu seçmesinde –Allah-u a’lem– iki mesele hatırıma geliyor.Bu seçmesinde –Allah-u a’lem– iki mesele hatırıma geliyor. Birincisi tesettür, yâni görünmemesi…

Birincisi tesettür, yâni görünmemesi…
Mâlûm yüz numaraların evlerin içinde olması yeni bir hadise.Mâlûm yüz numaraların evlerin içinde olması yeni bir hadise. Eskiden evlerin içinde değildi Eskiden evlerin içinde helâ olmazdı.Eskiden evlerin içinde değildi Eskiden evlerin içinde helâ olmazdı. Evlerin içinde olmaması daha sıhhate uygun.Evlerin içinde olmaması daha sıhhate uygun. Çünkü onun muhakkak evlerden mümkün olduğu kadar uzak bir yerde olması lazım.Çünkü onun muhakkak evlerden mümkün olduğu kadar uzak bir yerde olması lazım. Pisliktir. Eskiden evlerin dışındaydı. Evler de çok katlı değildi, bir veya iki katlıydı.Pisliktir. Eskiden evlerin dışındaydı. Evler de çok katlı değildi, bir veya iki katlıydı. Yüz numaralar da evin, bahçenin ta kokusu duyulmayacak, havası gelmeyecek, en uzak yerinde olurdu.Yüz numaralar da evin, bahçenin ta kokusu duyulmayacak, havası gelmeyecek, en uzak yerinde olurdu. Sıhhî bakımdan da, her bakımdan öyle… Ses duyulmaz, koku duyulmaz.Sıhhî bakımdan da, her bakımdan öyle… Ses duyulmaz, koku duyulmaz. Her bakımdan uygun olan şekil (yüz numaraların) dışarıda olması.Her bakımdan uygun olan şekil (yüz numaraların) dışarıda olması. Bir seyahate çıktığı zaman insan, evi olmadığı zaman, evinde olmadığı zaman, hazır mahalli olmadığı zaman;

Bir seyahate çıktığı zaman insan, evi olmadığı zaman, evinde olmadığı zaman, hazır mahalli olmadığı zaman;
tabii onu yine bu şehirliler pek anlayamazlar da, belki Hicaz’a karayoluyla gidenler falan bu işin ne kadar önemli bir iş olduğunu orada sezmişlerdir.tabii onu yine bu şehirliler pek anlayamazlar da, belki Hicaz’a karayoluyla gidenler falan bu işin ne kadar önemli bir iş olduğunu orada sezmişlerdir. Kamp yapması lazım Müslümanların… Arada böyle yazları filan, dağ başlarına, bir yerlere gidip kamp yapmaları lazım kiKamp yapması lazım Müslümanların… Arada böyle yazları filan, dağ başlarına, bir yerlere gidip kamp yapmaları lazım ki bu gibi hadiseleri iyi anlayabilsinler…bu gibi hadiseleri iyi anlayabilsinler… Yüz numara yok netice itibariyle,

Yüz numara yok netice itibariyle,
fakat abdest bozulacak, abdest alınacak. Namaz kılınacak. Bir ihtiyaç… Beşerin ihtiyacı.fakat abdest bozulacak, abdest alınacak. Namaz kılınacak. Bir ihtiyaç… Beşerin ihtiyacı. Nasıl olacak?.. Tabii bir kere sakınacaksın,Nasıl olacak?.. Tabii bir kere sakınacaksın, görünmemesi gereken yerlerini göstermemeye dikkat ederek şöylegörünmemesi gereken yerlerini göstermemeye dikkat ederek şöyle tenha bir mahalle doğru gideceksin.tenha bir mahalle doğru gideceksin. Onun için halâ' demişler.

Onun için halâ' demişler.
Helâya gitmek deniliyor. Halâ’, Arapçada hiç kimsenin olmadığı boşluk arazi demek.Helâya gitmek deniliyor. Halâ’, Arapçada hiç kimsenin olmadığı boşluk arazi demek. Halâya gitmek ne demek oluyor?Halâya gitmek ne demek oluyor? Kimsenin görmeyeceği bir yere uzaklaşmak demek oluyor.Kimsenin görmeyeceği bir yere uzaklaşmak demek oluyor. Artık o halâ’ yüz numara manasına gelmiş sonradan…Artık o halâ’ yüz numara manasına gelmiş sonradan… Aslında halâ’, mele’ kelimesinin (zıddı).

Aslında halâ’, mele’ kelimesinin (zıddı).
İnsanlarla dolu olan yere mele’ derler, öteki insanların olmadığı yere de hala’ derler.İnsanlarla dolu olan yere mele’ derler, öteki insanların olmadığı yere de hala’ derler. Yani "alâ melei’n-nâs" ne demek?Yani "alâ melei’n-nâs" ne demek? Herkesin olduğu kalabalık bir yerde…Herkesin olduğu kalabalık bir yerde… “Şu adam şu adamı -alâ melei’n-nâs- yumrukladı. ”

“Şu adam şu adamı -alâ melei’n-nâs- yumrukladı. ”
Herkesin gözü önünde şu adam şu adama vurdu demek.

Herkesin gözü önünde şu adam şu adama vurdu demek.
Melei’n-nâs, yani insanların çok olduğu yerde...Melei’n-nâs, yani insanların çok olduğu yerde... Halâ’ ne demek?

Halâ’ ne demek?
Hiç kimsenin olmadığı, tenha yer demek.Hiç kimsenin olmadığı, tenha yer demek. Yani halvet manasına, tenhalık manasına.Yani halvet manasına, tenhalık manasına. "İşte halâya gitti" sözü de aslında kibar bir söz."İşte halâya gitti" sözü de aslında kibar bir söz. Şimdi biz artık onun kibar bir söz olduğunu anlama durumunda değiliz, unutmuşuz.Şimdi biz artık onun kibar bir söz olduğunu anlama durumunda değiliz, unutmuşuz. Yani doğrudan doğruya, kaba kaba söylemiyor da helâya gitti, tenha yere gitti diyor.Yani doğrudan doğruya, kaba kaba söylemiyor da helâya gitti, tenha yere gitti diyor. Bu kibar bir sözdür.Bu kibar bir sözdür. Yüz numaraya gitmeye de büyüklerimiz ne demişler?

Yüz numaraya gitmeye de büyüklerimiz ne demişler?
Abdest bozmaya gitti demişler. Halbuki abdest ne demek?Abdest bozmaya gitti demişler. Halbuki abdest ne demek? Eli yüzü yıkamak falan demek. Oraya gittiği zaman abdesti bozuluyor ya…Eli yüzü yıkamak falan demek. Oraya gittiği zaman abdesti bozuluyor ya… Büyük abdestini yapmaya gitti demiyor, şunu bunu demiyor da, kaba kaba söylemiyor da "Abdest bozmaya gitti" diyor.Büyük abdestini yapmaya gitti demiyor, şunu bunu demiyor da, kaba kaba söylemiyor da "Abdest bozmaya gitti" diyor. Kibarlık bu, güzel bir şey. Helâya gitti de öyle. Kibar bir söz.Kibarlık bu, güzel bir şey. Helâya gitti de öyle. Kibar bir söz. Şimdi Peygamber Efendimiz’in böyle yer araması bir kere gözden uzak olmasından dolayı.

Şimdi Peygamber Efendimiz’in böyle yer araması bir kere gözden uzak olmasından dolayı.
Kimse görmemiştir, kimse bilmez. Kimsenin (görmeyeceği) uzak bir yerde, mahfuz bir yerde olması… Bu bir.Kimse görmemiştir, kimse bilmez. Kimsenin (görmeyeceği) uzak bir yerde, mahfuz bir yerde olması… Bu bir. İkincisi, küçük abdest bozarken (üzerine sıçramaması)…

İkincisi, küçük abdest bozarken (üzerine sıçramaması)…
Şimdi bakıyorum millet ayakta... Olmaz. Olur ama olmaz.

Şimdi bakıyorum millet ayakta... Olmaz. Olur ama olmaz.
Yani şar şar şar şar döküldüğü zaman etrafa… O ne kadar kuvvetli aşağıya dökülüyorsa, o kadar kuvvetli etrafa sıçrar.Yani şar şar şar şar döküldüğü zaman etrafa… O ne kadar kuvvetli aşağıya dökülüyorsa, o kadar kuvvetli etrafa sıçrar. İnsanın ayakları, elbisesi pis olur. Pis olduğu zaman da namazı olmaz, ibadeti olmaz.İnsanın ayakları, elbisesi pis olur. Pis olduğu zaman da namazı olmaz, ibadeti olmaz. Yani pis elbiseyle, pis pantolonla ibadet olmaz.Yani pis elbiseyle, pis pantolonla ibadet olmaz. Onun için ayakta olmayacak, çömelecek.

Onun için ayakta olmayacak, çömelecek.
Çömeldiği zaman da dikkat etmezse oradan da sıçrayabilir. Kontrol etmek lazım.Çömeldiği zaman da dikkat etmezse oradan da sıçrayabilir. Kontrol etmek lazım. Tabii bu gibi şeyleri siz şimdi bilemezsiniz, çünkü şehir hayatı yaşıyorsunuz,Tabii bu gibi şeyleri siz şimdi bilemezsiniz, çünkü şehir hayatı yaşıyorsunuz, evlerde yüz numaralar var, vs. Fakat bu durum yine de var muhterem kardeşlerim!evlerde yüz numaralar var, vs. Fakat bu durum yine de var muhterem kardeşlerim! Hanımlar için de bahis konusu, erkekler için de bahis konusu.

Hanımlar için de bahis konusu, erkekler için de bahis konusu.
Bu işi yaparken çok dikkat etmek lazım ki üstüne sıçramasın.Bu işi yaparken çok dikkat etmek lazım ki üstüne sıçramasın. Eğer böyle yakın mahalden, sert bir şeye çarparak olursa bu iş,Eğer böyle yakın mahalden, sert bir şeye çarparak olursa bu iş, etrafa şaldır şuldur, her tarafa sıçrar.etrafa şaldır şuldur, her tarafa sıçrar. Namaz gider, temizlik gider, olmaz böyle şey.Namaz gider, temizlik gider, olmaz böyle şey. Ona çok dikkat etmeleri lazım,Ona çok dikkat etmeleri lazım, üstüne sıçramamasına tedbir almak lazım.üstüne sıçramamasına tedbir almak lazım. Eğer kırda bayırdaysa, otobüsle bir yere gitmişse, arazide falansa o zaman da yeri iyi seçecek ki kimse görmesin.

Eğer kırda bayırdaysa, otobüsle bir yere gitmişse, arazide falansa o zaman da yeri iyi seçecek ki kimse görmesin.
İyi dikkat edecek ki üstüne sıçramasın.İyi dikkat edecek ki üstüne sıçramasın. Artık bir taşı mı siper alacak,Artık bir taşı mı siper alacak, nasıl yapacaksa, o işi muntazam yapması lazım geliyor.nasıl yapacaksa, o işi muntazam yapması lazım geliyor. Bu da temizlikten.

Bu da temizlikten.
Her türlü imkansızlığa rağmen, her türlü mahrumiyete rağmen Peygamber SAS Hazretleri’nin ve mübarek ashabının temizliği,Her türlü imkansızlığa rağmen, her türlü mahrumiyete rağmen Peygamber SAS Hazretleri’nin ve mübarek ashabının temizliği, ihtimamı, diş temizliği, tırnak temizliği, koltuk temizliği, kasık temizliği, diğer temizlikler…ihtimamı, diş temizliği, tırnak temizliği, koltuk temizliği, kasık temizliği, diğer temizlikler… İşte gerçek Müslümanlık bu…İşte gerçek Müslümanlık bu… Dedelerimiz “Pis gâvur! ” demişler, neden?Dedelerimiz “Pis gâvur! ” demişler, neden? Pis gavur demelerinin birkaç sebebi var.

Pis gavur demelerinin birkaç sebebi var.
Bir, imanı pis ondan. İmanı yok, imanı yanlış, inancı batıl, boş olduğundan.

Bir, imanı pis ondan. İmanı yok, imanı yanlış, inancı batıl, boş olduğundan.
İkincisi, bilenler bilir; Avrupa tarihini okuyanlar bilir.İkincisi, bilenler bilir; Avrupa tarihini okuyanlar bilir. Bu adamların yıkanması yok. Taharetlenmesi yok, dikkat etmesi yok.Bu adamların yıkanması yok. Taharetlenmesi yok, dikkat etmesi yok. Kıllarını izale etmesi yok.

Kıllarını izale etmesi yok.
Kılları mısır püskülü gibi koltuk altında büyüyor. Temizlik olmuyor.Kılları mısır püskülü gibi koltuk altında büyüyor. Temizlik olmuyor. Gerçekten pis kokardı eskiden. Kitaplarda okuduğumuza göre…Gerçekten pis kokardı eskiden. Kitaplarda okuduğumuza göre… Şimdi öğrendiler, ilerlediler, toparladılar kendilerini, evlerine banyolar yaptılar, küvetler yaptılar.

Şimdi öğrendiler, ilerlediler, toparladılar kendilerini, evlerine banyolar yaptılar, küvetler yaptılar.
Sabah duş alıyor, akşam duş alıyor.Sabah duş alıyor, akşam duş alıyor. Şimdi biz onlar kadar yıkanamaz duruma düştük.Şimdi biz onlar kadar yıkanamaz duruma düştük. Su kesik. Ben şimdi abdest alacağım, alt katlara gittim, su buldum, abdest aldım, buraya geldim.Su kesik. Ben şimdi abdest alacağım, alt katlara gittim, su buldum, abdest aldım, buraya geldim. Su yetiremiyoruz. Su kıtlığı var, ısıtma zorluğu var,Su yetiremiyoruz. Su kıtlığı var, ısıtma zorluğu var, fakirlik var, şunu var, bunu var derken…fakirlik var, şunu var, bunu var derken… Adam çeşmeye gidecek, bekleyecek de

Adam çeşmeye gidecek, bekleyecek de
iki kovayı sırayla alacak da... O temizliği nasıl yapsın gibi durum olmuş.iki kovayı sırayla alacak da... O temizliği nasıl yapsın gibi durum olmuş. Ama dedelerimiz su başlarına çeşmeler kurmuşlar, hamamlar yapmışlar iki adımda bir…Ama dedelerimiz su başlarına çeşmeler kurmuşlar, hamamlar yapmışlar iki adımda bir… Bir cami yaptıysa, sadece kubbeli bir mekân düşünmemiş.

Bir cami yaptıysa, sadece kubbeli bir mekân düşünmemiş.
"Caminin yanına bir tane hamam lazım" demiş, bir hamam yapmış ki girsin yıkansın ihtiyacı varsa..."Caminin yanına bir tane hamam lazım" demiş, bir hamam yapmış ki girsin yıkansın ihtiyacı varsa... Şarıl şarıl akar sular yapmış. Nerede bir cami varsa dikkat edin, şarıl şarıl akar suyu vardır.Şarıl şarıl akar sular yapmış. Nerede bir cami varsa dikkat edin, şarıl şarıl akar suyu vardır. Mahmutpaşa olsun, bilmem daha başka camileri düşünün. Akar çeşmeleri vardı.Mahmutpaşa olsun, bilmem daha başka camileri düşünün. Akar çeşmeleri vardı. Şimdi belediye onlar mikroplu falan diye birer ikişer kapatıyor ama su kesildiği zaman ne olacak?

Şimdi belediye onlar mikroplu falan diye birer ikişer kapatıyor ama su kesildiği zaman ne olacak?
Onları gene tutmak lazım, hiç olmazsa oradan bir kova alırsın, kaynattıktan sonra mikrobu ölür, kullanabilirsin.Onları gene tutmak lazım, hiç olmazsa oradan bir kova alırsın, kaynattıktan sonra mikrobu ölür, kullanabilirsin. O tabii çeşmelerin hepsini kapattılar.O tabii çeşmelerin hepsini kapattılar. Horhor Çeşmesi vardı şurada... Böyle bilek gibi su güldür güldür akar dururdu.

Horhor Çeşmesi vardı şurada... Böyle bilek gibi su güldür güldür akar dururdu.
Bizim bu caminin olduğu yerde çok su vardır.

Bizim bu caminin olduğu yerde çok su vardır.
Biz bu suların hepsini zayi etmeyelim diye bu inşaatı yaparken avlunun altına depo yaptık.Biz bu suların hepsini zayi etmeyelim diye bu inşaatı yaparken avlunun altına depo yaptık. Burada evvelallah, şehrin bir koca mahallesine yetecek kadar suyumuz vardır elhamdülillah. Boruyu attık,Burada evvelallah, şehrin bir koca mahallesine yetecek kadar suyumuz vardır elhamdülillah. Boruyu attık, motor takılır çekilirse herkes istifade edecek kadar evvelallah su vardır.motor takılır çekilirse herkes istifade edecek kadar evvelallah su vardır. Tabii su, temizliğin başı oluyor.

Tabii su, temizliğin başı oluyor.
Temizlik de imanın yarısı. Temizlik olmadan olmaz.Temizlik de imanın yarısı. Temizlik olmadan olmaz. Efendimiz’in bu hususta o zamanın imkânsızlıklarına rağmen titizliğini gösteren bir rivayet oluyor bu.Efendimiz’in bu hususta o zamanın imkânsızlıklarına rağmen titizliğini gösteren bir rivayet oluyor bu. Siz de öyle yapın.Siz de öyle yapın. Hayatta insanın başına çok şeyler gelir, her zaman böyle şehir hayatı olmaz.Hayatta insanın başına çok şeyler gelir, her zaman böyle şehir hayatı olmaz. Hoşuma gidiyor benim, bu askerlik falan gibi şeyler, neden?

Hoşuma gidiyor benim, bu askerlik falan gibi şeyler, neden?
İnsan biraz dünyayı öğreniyor. Hanya’yı, Konya’yı öğreniyor. Evdeki rahatlığı bulamıyor.

İnsan biraz dünyayı öğreniyor. Hanya’yı, Konya’yı öğreniyor. Evdeki rahatlığı bulamıyor.
Çocuklar da biraz meşakkat çeksin. Anasının babasının evinde…Çocuklar da biraz meşakkat çeksin. Anasının babasının evinde… “Ver baba bana bakalım on bin lira! İşim var… ” falan derken.

“Ver baba bana bakalım on bin lira! İşim var… ” falan derken.
Orada geçiyor subayın karşısına...

Orada geçiyor subayın karşısına...
“Hazır ol, selâm dur, yat, kalk… ” falan derken

“Hazır ol, selâm dur, yat, kalk… ” falan derken
biraz dünyayı öğreniyor. Böyle mahrumiyetler olabilir.biraz dünyayı öğreniyor. Böyle mahrumiyetler olabilir. Bu mahrumiyetlerin karşısında nasıl hareket etmesi gerektiğini de kişi bilmesi lazım.Bu mahrumiyetlerin karşısında nasıl hareket etmesi gerektiğini de kişi bilmesi lazım. Sonra temizlendikten sonra da suyu da tutmamak lazım.Sonra temizlendikten sonra da suyu da tutmamak lazım. Kurulamak lazım, o kurulamak da bir şeyle olacak.Kurulamak lazım, o kurulamak da bir şeyle olacak. Ya bir malzeme ile onun da kurulanması lazım.Ya bir malzeme ile onun da kurulanması lazım. Çünkü müsta’mel sudur, onun da tehlikesi vardır.Çünkü müsta’mel sudur, onun da tehlikesi vardır. Sonra, abdest bozmuş olan bir kimsenin idrarının sonunu alması lazım.

Sonra, abdest bozmuş olan bir kimsenin idrarının sonunu alması lazım.
Sonunu almadan, biraz bitti diye yürüyüverdi mi hepsi çamaşırını ıslatır. Geriye kalan şeyler ıslatır.Sonunu almadan, biraz bitti diye yürüyüverdi mi hepsi çamaşırını ıslatır. Geriye kalan şeyler ıslatır. Ondan istibrâ etmek lazım Hiç damlası kalmayacak kadar bekleyip, dikkat etmek lazım.Ondan istibrâ etmek lazım Hiç damlası kalmayacak kadar bekleyip, dikkat etmek lazım. Bunlara dikkat etmezseniz abdestiniz tehlikeye girer.

Bunlara dikkat etmezseniz abdestiniz tehlikeye girer.
Abdest olmayınca namaz olmadığından namazlarınız tehlikeye girer.Abdest olmayınca namaz olmadığından namazlarınız tehlikeye girer. Fatih Sultan Mehmed Han’ın camisinin şadırvanında güzelce yazılmış orada; eski yazı, hoşuma gitti.

Fatih Sultan Mehmed Han’ın camisinin şadırvanında güzelce yazılmış orada; eski yazı, hoşuma gitti.
Şadırvan, abdest alma yeri ya oraya yazmış:Şadırvan, abdest alma yeri ya oraya yazmış: “Birçok kimse namazın burada başladığının farkında değildir, bilmez. ” diyor.

“Birçok kimse namazın burada başladığının farkında değildir, bilmez. ” diyor.
Orada başlıyor işte. Namazın ilk hazırlığı orası.

Orada başlıyor işte. Namazın ilk hazırlığı orası.
Abdesti güzel alırsan, namaz güzel olur.Abdesti güzel alırsan, namaz güzel olur. Abdesti güzel almazsan, iki adım attın mı abdestin kaçar, farkına varmazsın,Abdesti güzel almazsan, iki adım attın mı abdestin kaçar, farkına varmazsın, abdestsiz namaz kılarsın, borç kalır boynunda.abdestsiz namaz kılarsın, borç kalır boynunda. Onun için bu temizliğe ve bu işten kurtulmaya, bu işin sonunu tam almayaOnun için bu temizliğe ve bu işten kurtulmaya, bu işin sonunu tam almaya —dinde utanmak yok— bunları herkesin güzelce bilmesi lazım.—dinde utanmak yok— bunları herkesin güzelce bilmesi lazım. Erkeklerin de temizliği vardır, kadınların da temizliği vardır.Erkeklerin de temizliği vardır, kadınların da temizliği vardır. Erkeklerin de bu işleri görürken üstüne sıçratmaması gereklidir,Erkeklerin de bu işleri görürken üstüne sıçratmaması gereklidir, kadınların da sıçratmaması gereklidir. Dikkat etmezseniz namazlar tehlikeye girer.kadınların da sıçratmaması gereklidir. Dikkat etmezseniz namazlar tehlikeye girer. Gözünüzü açın, temizliğe son derece dikkatli olun!Gözünüzü açın, temizliğe son derece dikkatli olun! Kâne yeteharrâ sıyâme’l-isneyni ve’l-hamîs.

Kâne yeteharrâ sıyâme’l-isneyni ve’l-hamîs.
“Peygamber SAS Efendimiz, pazartesi ve perşembe günleri oruç tutmayı takip ederdi.“Peygamber SAS Efendimiz, pazartesi ve perşembe günleri oruç tutmayı takip ederdi. Mutadı idi, hep o vakitlerde oruç tutardı. ”Mutadı idi, hep o vakitlerde oruç tutardı. ” Yarın ne?

Yarın ne?
Bugün pazar, yarın pazartesi.

Bugün pazar, yarın pazartesi.
Pazartesi-perşembe günleri oruç tutmayı takip ederdi Peygamber Efendimiz,Pazartesi-perşembe günleri oruç tutmayı takip ederdi Peygamber Efendimiz, itiyadı idi, o günlerde oruç tutardı.itiyadı idi, o günlerde oruç tutardı. Sebebini biliyoruz, bir hadis-i şerifinde izah eylemiş:Sebebini biliyoruz, bir hadis-i şerifinde izah eylemiş: (Tu’radu’l-a’mâlü yevme’l-isneyni ve’l-hamîs) Kulların yaptıkları iyi kötü ameller, salih ameller, fısk-ı fücûr...

(Tu’radu’l-a’mâlü yevme’l-isneyni ve’l-hamîs) Kulların yaptıkları iyi kötü ameller, salih ameller, fısk-ı fücûr...
Neyse. İyisi kötüsü hepsi pazartesi perşembe günleri Allah Teâlâ Hazretleri’nin dergâh-ı izzetine arz olunur diyor Peygamber Efendimiz.Neyse. İyisi kötüsü hepsi pazartesi perşembe günleri Allah Teâlâ Hazretleri’nin dergâh-ı izzetine arz olunur diyor Peygamber Efendimiz. "Ben de amellerimin Rabbim'e ref olunduğu, arz olunduğu zaman oruçlu olmayı severim,"Ben de amellerimin Rabbim'e ref olunduğu, arz olunduğu zaman oruçlu olmayı severim, onun için oruç tutuyorum. ” buyuruyor.onun için oruç tutuyorum. ” buyuruyor. “Neden acaba pazartesi-perşembe arz olunuyor? ” diye hatırıma geliyor benim, düşünüyorum.

“Neden acaba pazartesi-perşembe arz olunuyor? ” diye hatırıma geliyor benim, düşünüyorum.
“Allah Teâlâ Hazretleri her zaman bizimle beraber değil mi,

“Allah Teâlâ Hazretleri her zaman bizimle beraber değil mi,
hâzır ve nâzır değil mi? ”hâzır ve nâzır değil mi? ” “Hazır ve nazır! ”

“Hazır ve nazır! ”
“Her şeyi bilmiyor mu? ”

“Her şeyi bilmiyor mu? ”
“Biliyor! ”

“Biliyor! ”
“Ona arz etmek ne demek?

“Ona arz etmek ne demek?
Niye haftanın iki günü arz olunuyor? ”Niye haftanın iki günü arz olunuyor? ” İşte onların hepsinin hikmeti var, sebebi var.

İşte onların hepsinin hikmeti var, sebebi var.
Rabbimiz gördüğü, bildiği halde, tevbe ederse affediyor.Rabbimiz gördüğü, bildiği halde, tevbe ederse affediyor. Yani pazartesi ve perşembe günü, o vakit gelinceye kadar yaptığı hatadan pişman olur, tevbe ederse affediyor.Yani pazartesi ve perşembe günü, o vakit gelinceye kadar yaptığı hatadan pişman olur, tevbe ederse affediyor. Onun için kulların da böyle hesabının görüleceği, amellerinin Allah’a sunulacağı zamanda

Onun için kulların da böyle hesabının görüleceği, amellerinin Allah’a sunulacağı zamanda
Allah’ın sevdiği bir halde, ibadet halinde olması uygun olur;Allah’ın sevdiği bir halde, ibadet halinde olması uygun olur; bu oruca alışalım!bu oruca alışalım! Ya bu oruca kendiliğimizden ibadet diye alışırız, ya da bir zaman geliyor,

Ya bu oruca kendiliğimizden ibadet diye alışırız, ya da bir zaman geliyor,
doktorlar diyorlar ki:doktorlar diyorlar ki: “Perhiz yapacaksın! Yeme, içme, şöyle yap, böyle yap… ”

“Perhiz yapacaksın! Yeme, içme, şöyle yap, böyle yap… ”
O zaman gene mecburen yapıyorsun.

O zaman gene mecburen yapıyorsun.
Mübarek, ibadet olarak yap, doktora gitmeden yap, doktor söylemeden yap!Mübarek, ibadet olarak yap, doktora gitmeden yap, doktor söylemeden yap! Allah’ın emri diye yap, Resûlullah'ın sünneti diye yap; sevap kazan!Allah’ın emri diye yap, Resûlullah'ın sünneti diye yap; sevap kazan! Belki o zaman doktora gitmene lüzum kalmayacak zaten, sıhhatli olacaksın. Sıhhatini bozdurmayacak.Belki o zaman doktora gitmene lüzum kalmayacak zaten, sıhhatli olacaksın. Sıhhatini bozdurmayacak. Biz şimdi oturuyoruz,

Biz şimdi oturuyoruz,
“Falanca adam çok yiğittir, çok pehlivandır. Tek başına bir kuzuyu yer… ”

“Falanca adam çok yiğittir, çok pehlivandır. Tek başına bir kuzuyu yer… ”
İyi ama ne lüzum var?

İyi ama ne lüzum var?
Anladık, yer ama herkes bir kuzu yerse, ne olur bu memleketin hali?Anladık, yer ama herkes bir kuzu yerse, ne olur bu memleketin hali? O kadar yemesin. Yiyebilir ama yemesin. Azıcık yesin, perhiz yapsın.O kadar yemesin. Yiyebilir ama yemesin. Azıcık yesin, perhiz yapsın. Çünkü o onu yediği zaman, göbeği şişti mi kulaklarından ateş çıkmaya başlar,

Çünkü o onu yediği zaman, göbeği şişti mi kulaklarından ateş çıkmaya başlar,
sataşacak yer aramaya başlar.sataşacak yer aramaya başlar. Elense çekmeye başlar arkadaşına. Durmaz ki midede olduğu gibi.Elense çekmeye başlar arkadaşına. Durmaz ki midede olduğu gibi. Hani şişede durmaz dediği gibi içkinin. Şişede sakin sakin duruyor,

Hani şişede durmaz dediği gibi içkinin. Şişede sakin sakin duruyor,
içti mi adamın aklını alıyor, sarhoşlattırıyor. Çeşitli günahlar yaptırtıyor.içti mi adamın aklını alıyor, sarhoşlattırıyor. Çeşitli günahlar yaptırtıyor. Katil, kavga, gürültü, patırtı, şunu, bunu oluyor.Katil, kavga, gürültü, patırtı, şunu, bunu oluyor. Onun için az yemek müslümanın (adetlerindendir).Onun için az yemek müslümanın (adetlerindendir). Bak Peygamber Efendimiz kaç gün kaç gece peş peşe aç dururmuş.

Bak Peygamber Efendimiz kaç gün kaç gece peş peşe aç dururmuş.
Ayrıca oruç tutarmış. Olduğu zaman da oruç tutarmış.Ayrıca oruç tutarmış. Olduğu zaman da oruç tutarmış. Büyüklerimiz onun için diyorlar ki muhterem kardeşlerim:Büyüklerimiz onun için diyorlar ki muhterem kardeşlerim: “Açlık yüksek şahsiyetlerin gıdasıdır. ”

“Açlık yüksek şahsiyetlerin gıdasıdır. ”
Söze bak.

Söze bak.
Gıda almıyor ki açlıkta.

Gıda almıyor ki açlıkta.
Ama o yüksek insanların gıdasıdır.Ama o yüksek insanların gıdasıdır. Ne demek?

Ne demek?
Yani aç olduğu zaman insanın hikmet damarı çalışmaya başlar.

Yani aç olduğu zaman insanın hikmet damarı çalışmaya başlar.
Feyiz damarı çalışmaya başlar, gönlü çalışmaya başlar, kalbi çalışmaya başlar.Feyiz damarı çalışmaya başlar, gönlü çalışmaya başlar, kalbi çalışmaya başlar. “Kalp zaten çalışıyor, tık tık atıyor. ”

“Kalp zaten çalışıyor, tık tık atıyor. ”
Benim dediğim o kalp değil. Benim dediğim gönül… Gönlü çalışmaya…

Benim dediğim o kalp değil. Benim dediğim gönül… Gönlü çalışmaya…
Erbab-ı gönül diyor, erbab-ı dil diyoruz falan. Yani uyanık insan olur, arif insan olmaya başlar.Erbab-ı gönül diyor, erbab-ı dil diyoruz falan. Yani uyanık insan olur, arif insan olmaya başlar. Karnı tok olan insanın nefsinin hizmetinden başka bir şey aklına gelmez.

Karnı tok olan insanın nefsinin hizmetinden başka bir şey aklına gelmez.
Nefsi kuvvetlenir. Nefsi kuvvetlenince de şeytani yollara meyletmeye, sapıtmaya başlar.Nefsi kuvvetlenir. Nefsi kuvvetlenince de şeytani yollara meyletmeye, sapıtmaya başlar. Onun için kendi isteğimizle biraz yemeden, içmeden kesilmemiz lazım.Onun için kendi isteğimizle biraz yemeden, içmeden kesilmemiz lazım. “Kimin için ama? ” Adam zaten, sarı benizli, yarım yamalak, zor duruyor, gözünü açamıyor,

“Kimin için ama? ” Adam zaten, sarı benizli, yarım yamalak, zor duruyor, gözünü açamıyor,
hasta oldu olacak, belki de doktor muayene etse hasta… Ha sana değil,hasta oldu olacak, belki de doktor muayene etse hasta… Ha sana değil, sen ye! Sen Allah rızası için ye… Sen de Allah rızası için yeme!sen ye! Sen Allah rızası için ye… Sen de Allah rızası için yeme! Müslüman neyi ne zaman yapacağını bilecek.Müslüman neyi ne zaman yapacağını bilecek. “Sen Allah rızası için ye, neden? ”

“Sen Allah rızası için ye, neden? ”
Mübarek senin üç tane çocuğun var, bir hanımın var, hepsi senin eline bakıyorMübarek senin üç tane çocuğun var, bir hanımın var, hepsi senin eline bakıyor sen verem hastanesine yatarsan, bunlara kim bakacak?sen verem hastanesine yatarsan, bunlara kim bakacak? “Allah bakar! ”

“Allah bakar! ”
Allah bakar ama seni onların başına imam tayin etmiş, emir tayin etmiş, sen onların yöneticisisin, sen sıhhatini kollayacaksın.Allah bakar ama seni onların başına imam tayin etmiş, emir tayin etmiş, sen onların yöneticisisin, sen sıhhatini kollayacaksın. Yani sıhhatine önem vereceksin?Yani sıhhatine önem vereceksin? Neden?

Neden?
Bu can sana Allah’ın emaneti. Bu can senin değil, Allah’ın sana emaneti.

Bu can sana Allah’ın emaneti. Bu can senin değil, Allah’ın sana emaneti.
“—Al bunu sana emanet verdim, iyi kullan, yıpratma, bozma!.. ”

“—Al bunu sana emanet verdim, iyi kullan, yıpratma, bozma!.. ”
Sigara içemezsin, içki içemezsin, keyif süremezsin, tahrip edemezsin, bozamazsin,Sigara içemezsin, içki içemezsin, keyif süremezsin, tahrip edemezsin, bozamazsin, intihar edemezsin…intihar edemezsin… Neden?

Neden?
Emanet, senin değil. Bunu kollayacaksın. Onun için yerine göre…

Emanet, senin değil. Bunu kollayacaksın. Onun için yerine göre…
Bir keresinde Peygamber Efendimiz seferdeydi, askeri seferdeydi. Askerlik…

Bir keresinde Peygamber Efendimiz seferdeydi, askeri seferdeydi. Askerlik…
Sıcaktı hava, yürüyorlardı. Zırhlı araçlarla gidecek değiller ya o zaman.Sıcaktı hava, yürüyorlardı. Zırhlı araçlarla gidecek değiller ya o zaman. Yarısı yürüyordu, yarısı devesi varsa biniyordu veya münavebeyle biniyorlardı.Yarısı yürüyordu, yarısı devesi varsa biniyordu veya münavebeyle biniyorlardı. Güneş tepelerinde, terler akıyor şakaklarından.Güneş tepelerinde, terler akıyor şakaklarından. Oruç tutmayın! ” dedi Peygamber Efendimiz.

Oruç tutmayın! ” dedi Peygamber Efendimiz.
Leyse mine’l-birri’s-sıyâmü fi’s-sefer.Leyse mine’l-birri’s-sıyâmü fi’s-sefer. Yolculukta oruç tutmak takva değil ki,Yolculukta oruç tutmak takva değil ki, "Tutmayın" dedi Peygamber Efendimiz."Tutmayın" dedi Peygamber Efendimiz. Dinlemediler. Kimisi dinlemedi, kimisi dinledi.

Dinlemediler. Kimisi dinlemedi, kimisi dinledi.
Dinlemeyenler bayıldılar o sıcakta. O halsiz duruma düştüler, bayıldılar.Dinlemeyenler bayıldılar o sıcakta. O halsiz duruma düştüler, bayıldılar. Bunların yüzüne su dökülecek, şakakları ovuşturulacak, elleri ovuşturulacak,Bunların yüzüne su dökülecek, şakakları ovuşturulacak, elleri ovuşturulacak, nasılsın iyi oldun mu, yelpazelenecek yüzünü aman bayılmasın kardeşim falan… Ötekilere iş düştü.nasılsın iyi oldun mu, yelpazelenecek yüzünü aman bayılmasın kardeşim falan… Ötekilere iş düştü. Sonra hizmetler, ordunun suyu gelecek, kazanı kaynayacak, bulaşıkları yıkanacak falan.Sonra hizmetler, ordunun suyu gelecek, kazanı kaynayacak, bulaşıkları yıkanacak falan. Hizmetler kime düştü, oruç tutmayanlara düştü.Hizmetler kime düştü, oruç tutmayanlara düştü. Berikiler sevap kazanacağım diye oruç tuttular, yük oldular; ötekiler oruç tutmadılar, bütün yükler onlara geldi.Berikiler sevap kazanacağım diye oruç tuttular, yük oldular; ötekiler oruç tutmadılar, bütün yükler onlara geldi. Ee, Allah’ın adaleti var. Peygamber Efendimiz buyurdu ki:Ee, Allah’ın adaleti var. Peygamber Efendimiz buyurdu ki: “Bugün oruç tutmayanlar sevapları aldı götürdü. ” Bak bugün iş değişti işte.“Bugün oruç tutmayanlar sevapları aldı götürdü. ” Bak bugün iş değişti işte. Müslüman yerine göre yapacağı şeyi bilecek.Müslüman yerine göre yapacağı şeyi bilecek. Susulacak yerde susacak. Susulacak yerde konuşursa geveze olur. Konuşulacak yerde susmayacak.

Susulacak yerde susacak. Susulacak yerde konuşursa geveze olur. Konuşulacak yerde susmayacak.
Konuşulacak yerde susarsa dilsiz şeytana benzetiyor Efendimiz.Konuşulacak yerde susarsa dilsiz şeytana benzetiyor Efendimiz. Dilsiz şeytan gibi olur. O zaman susmayacaksın. Söylesene hakkı! Müdafaa etsene,Dilsiz şeytan gibi olur. O zaman susmayacaksın. Söylesene hakkı! Müdafaa etsene, Allah rızası için konuşsana… O zaman dut yemiş bülbül gibi susuyor.Allah rızası için konuşsana… O zaman dut yemiş bülbül gibi susuyor. Konuşsana be adam, şimdi konuşma sırası.Konuşsana be adam, şimdi konuşma sırası. Yeme sırasını bileceğiz, konuşma sırasını bileceğiz, uyuma sırasını bileceğiz, uyanma sırasını bileceğiz.

Yeme sırasını bileceğiz, konuşma sırasını bileceğiz, uyuma sırasını bileceğiz, uyanma sırasını bileceğiz.
Bir zaman olur uyursun sevap kazanırsın…

Bir zaman olur uyursun sevap kazanırsın…
Meselâ, öğleden önce uyumak Peygamber Efendimiz’in sünnetidir. Kaylûle uykusudur;Meselâ, öğleden önce uyumak Peygamber Efendimiz’in sünnetidir. Kaylûle uykusudur; buyur uyu, yarım saat, kırk beş dakika uyu, sevap…buyur uyu, yarım saat, kırk beş dakika uyu, sevap… Bir zaman olur uyursun, günah kazanırsın. Sabah namazının ezanı okunmuş sen yatıyorsun, namazın vakti geçiyor. Günah…

Bir zaman olur uyursun, günah kazanırsın. Sabah namazının ezanı okunmuş sen yatıyorsun, namazın vakti geçiyor. Günah…
Şimdi uyuma işte, şimdi kalk!Şimdi uyuma işte, şimdi kalk! Yenecek zamanı bilecek insan, yenmeyecek zamanı bilecek.

Yenecek zamanı bilecek insan, yenmeyecek zamanı bilecek.
Konuşma zamanını bilecek, susma zamanını bilecek.Konuşma zamanını bilecek, susma zamanını bilecek. Uyuma zamanını bilecek, uyumama zamanını bilecek.Uyuma zamanını bilecek, uyumama zamanını bilecek. İbadet zamanını bilecek, çalışma zamanını bilecek.İbadet zamanını bilecek, çalışma zamanını bilecek. Nefsini kollamasını bilecek, yıpratmamasını bilecek.Nefsini kollamasını bilecek, yıpratmamasını bilecek. Her şeyine dikkat edecek.Her şeyine dikkat edecek. Sıhhatin senin için önemli…

Sıhhatin senin için önemli…
Nefsüke matıyyetüke, fe’rfak bihâ.

Nefsüke matıyyetüke, fe’rfak bihâ.
“Nefsin senin bineğindir, ona yumuşak davran, mülayim davran, zavallıyı yıpratma, halsiz hâle düşürme! ” diyor“Nefsin senin bineğindir, ona yumuşak davran, mülayim davran, zavallıyı yıpratma, halsiz hâle düşürme! ” diyor Peygamber Efendimiz’in tavsiyesi bu.Peygamber Efendimiz’in tavsiyesi bu. O halde kendini ezdirmeyeceksin, bir…O halde kendini ezdirmeyeceksin, bir… Azdırmayacaksın, iki… Ne ezdireceksin, ne azdıracaksın.

Azdırmayacaksın, iki… Ne ezdireceksin, ne azdıracaksın.
Dengeli götüreceksin. Resûlullah'ın yolunda götüreceksin, o çizgide götüreceksin.Dengeli götüreceksin. Resûlullah'ın yolunda götüreceksin, o çizgide götüreceksin. Hem sıhhatli olacaksın…Hem sıhhatli olacaksın… Kuvvetli Müslüman, zayıf Müslümandan daha hayırlıdır.

Kuvvetli Müslüman, zayıf Müslümandan daha hayırlıdır.
Güçlü kuvvetli olacaksın, sıhhatli olacaksın,Güçlü kuvvetli olacaksın, sıhhatli olacaksın, şöyle pazunu tuttuğu zaman, şafak atacak öbür tarafta:şöyle pazunu tuttuğu zaman, şafak atacak öbür tarafta: “Vay ne pazusu var maşallah! ” filan diye… Güçlü, kuvvetli olacaksın.

“Vay ne pazusu var maşallah! ” filan diye… Güçlü, kuvvetli olacaksın.
Peygamber Efendimiz’in omuzları genişti, elleri iriceydi, pazuları etliydi.

Peygamber Efendimiz’in omuzları genişti, elleri iriceydi, pazuları etliydi.
Öyle çelimsiz değildi Peygamber Efendimiz. Öyle buyuruyor:Öyle çelimsiz değildi Peygamber Efendimiz. Öyle buyuruyor: Kuvvetli Müslüman zayıf Müslümandan hem daha hayırlıdır hem daha sevgilidir Allah'a. ”

Kuvvetli Müslüman zayıf Müslümandan hem daha hayırlıdır hem daha sevgilidir Allah'a. ”
Yani sen zayıf olduğun zaman sanma öyle saz benizli, tiril tiril böyle bir insan makbul olsun.Yani sen zayıf olduğun zaman sanma öyle saz benizli, tiril tiril böyle bir insan makbul olsun. Müslüman kuvvetli olacak. Karşı taraftaki korkacak.Müslüman kuvvetli olacak. Karşı taraftaki korkacak. “Bu adamlara takılınmaz, sataşılmaz, bu adamların ne yapacağı belli olmaz, neme lazım… ”

“Bu adamlara takılınmaz, sataşılmaz, bu adamların ne yapacağı belli olmaz, neme lazım… ”
diyecek, el pençe divan duracak mecburen.diyecek, el pençe divan duracak mecburen. Öyle olmazsa olmuyor. O bakımdan…

Öyle olmazsa olmuyor. O bakımdan…
Bizim tavsiyemizi zayıf kardeşler tutuyor bu sefer, zaten zavallı şey yapamıyor, hasta oluyor.

Bizim tavsiyemizi zayıf kardeşler tutuyor bu sefer, zaten zavallı şey yapamıyor, hasta oluyor.
Öteki kuvvetli kardeşler tutmuyor. Yani tersine iş oluyor.Öteki kuvvetli kardeşler tutmuyor. Yani tersine iş oluyor. Biz şu caminin şu hayrı olacak diyoruz, talebe cebindeki harçlığı çıkartıp, getirip veriyor.Biz şu caminin şu hayrı olacak diyoruz, talebe cebindeki harçlığı çıkartıp, getirip veriyor. Zengin hiç oralı olmuyor.Zengin hiç oralı olmuyor. "Yahu sen dur, sen bunu al ye. Sen doktor olduğun zaman yardım edersin,

"Yahu sen dur, sen bunu al ye. Sen doktor olduğun zaman yardım edersin,
şimdi talebesin daha… Al bu para sana (harçlık) olsun...şimdi talebesin daha… Al bu para sana (harçlık) olsun... Caminin senin yardımına ihtiyacı yok. "Caminin senin yardımına ihtiyacı yok. " O Allah rızası için veriyor, berikisi vermiyor.

O Allah rızası için veriyor, berikisi vermiyor.
Yani hep tersine işler oluyor.Yani hep tersine işler oluyor. Ben de onu dengelemeye çalışıyorum.Ben de onu dengelemeye çalışıyorum. Kardeşlerime diyorum ki: Aman durumuna bakıyorum, adamına göre…Kardeşlerime diyorum ki: Aman durumuna bakıyorum, adamına göre… “Şimdi şu kadar tesbih çek! ”

“Şimdi şu kadar tesbih çek! ”
“Ne kadar? ”

“Ne kadar? ”
“Adamına göre… ”

“Adamına göre… ”
Şu adam bunu kaldırır, bu adam kaldıramaz.

Şu adam bunu kaldırır, bu adam kaldıramaz.
“Çeksin canım, şu kadar çeksin!.. ”

“Çeksin canım, şu kadar çeksin!.. ”
Olmaz…. Şu kadar tesbih çekerken evini ihmal eder, işini ihmal eder,

Olmaz…. Şu kadar tesbih çekerken evini ihmal eder, işini ihmal eder,
uykusunu ihmal eder, sana saygısından sevgisinden.uykusunu ihmal eder, sana saygısından sevgisinden. Bir gece uyumaz, bir gece daha uyumaz, bir gece daha uyumaz.Bir gece uyumaz, bir gece daha uyumaz, bir gece daha uyumaz. Dördüncü gece eli ayağı titremeye başlar.Dördüncü gece eli ayağı titremeye başlar. Beşinci gece hastaneye gider.Beşinci gece hastaneye gider. Mühim olan sıhhatini kaybetmemek, dengeli olmak, kuvvetli olmak ve ibadette devamlı olmak.Mühim olan sıhhatini kaybetmemek, dengeli olmak, kuvvetli olmak ve ibadette devamlı olmak. İbadetin en faziletlisi hangisidir? Devamlı olanı, az da olsa istikrarlı olanı.

İbadetin en faziletlisi hangisidir? Devamlı olanı, az da olsa istikrarlı olanı.
Yanıp geçeni, sönüp biteni değil; devamlı…Yanıp geçeni, sönüp biteni değil; devamlı… “Bu kardeşimiz yirmi beş senedir bilirim camiye müdavimdir, elhamdü lillâh cemaati hiç bırakmaz. ”

“Bu kardeşimiz yirmi beş senedir bilirim camiye müdavimdir, elhamdü lillâh cemaati hiç bırakmaz. ”
Hah!.. İyi müslüman, belli.

Hah!.. İyi müslüman, belli.
“Eee bizim falanca kardeşimiz vardı, günde beş vakte beş vakit katıyordu, camiden çıkmıyordu, şimdi nerede? ”

“Eee bizim falanca kardeşimiz vardı, günde beş vakte beş vakit katıyordu, camiden çıkmıyordu, şimdi nerede? ”
Şimdi bilmem nereden çıkmıyor. Olmaz.

Şimdi bilmem nereden çıkmıyor. Olmaz.
Yani bir yandı, bir söndü.Yani bir yandı, bir söndü. Bir başladı, bir bitirdi.Bir başladı, bir bitirdi. Bıktı…Bıktı… Bıktırmak da şeytanın bir oyunudur.Bıktırmak da şeytanın bir oyunudur. Şeytan ilk önce bir fazla düşürür,Şeytan ilk önce bir fazla düşürür, ondan sonra bıktırır, yine kucağına düşürüyor.ondan sonra bıktırır, yine kucağına düşürüyor. Avucuna düşürüyor, yine helak edecek, yine günaha sokacak, yine Allah’ın sevmediği kul haline getirecek.Avucuna düşürüyor, yine helak edecek, yine günaha sokacak, yine Allah’ın sevmediği kul haline getirecek. Onun için Peygamber Efendimiz buyuruyor ki:Onun için Peygamber Efendimiz buyuruyor ki: Eklifû mine’l-a’mâli mâ tutîkùn

Eklifû mine’l-a’mâli mâ tutîkùn
“Amellerden takatinize uygun miktarda yüklenin! ”“Amellerden takatinize uygun miktarda yüklenin! ” “Sen ne kadar yük taşıyabilirsin? ”

“Sen ne kadar yük taşıyabilirsin? ”
“Yirmi beş kilo... ”

“Yirmi beş kilo... ”
“Tamam, buyur, al! ”

“Tamam, buyur, al! ”
Ben sana iki yüz elli kilo yük yüklersem,Ben sana iki yüz elli kilo yük yüklersem, sen bizim Sultanhamam'daki profesyonel,sen bizim Sultanhamam'daki profesyonel, dağ gibi hamal kardeşlerimizden değilsin ki.dağ gibi hamal kardeşlerimizden değilsin ki. O iki yüz elli kilo yükü alıyor sırtında semeriyle,O iki yüz elli kilo yükü alıyor sırtında semeriyle, bacakları titreye titreye götürüyor. Alışmış.bacakları titreye titreye götürüyor. Alışmış. Ama o oturduğu zaman dört bin kalorilik yemek yiyor.Ama o oturduğu zaman dört bin kalorilik yemek yiyor. Şöyle bir oturdu mu ekmeği bir bölüşü var, bir yiyişi var, herkes hayran kalıyor.Şöyle bir oturdu mu ekmeği bir bölüşü var, bir yiyişi var, herkes hayran kalıyor. Sen öyle değilsin. Sen yirmi beş kilo, ötekisi otuz kilo, ötekisi elli kilo.Sen öyle değilsin. Sen yirmi beş kilo, ötekisi otuz kilo, ötekisi elli kilo. Herkes durumunu bilecek, ona göre vaziyet alacak muhterem kardeşlerim.Herkes durumunu bilecek, ona göre vaziyet alacak muhterem kardeşlerim. Sonundaki hadis-i şeriflerde de yüzükle ilgili birkaç rivayet var:

Sonundaki hadis-i şeriflerde de yüzükle ilgili birkaç rivayet var:
(Kâne yetehattemü fî yemînihî)

(Kâne yetehattemü fî yemînihî)
“Peygamber Efendimiz ekseriyetle yüzüğü sağ eline takardı. ”“Peygamber Efendimiz ekseriyetle yüzüğü sağ eline takardı. ” Çünkü sağ el şereflidir, şerefli işlerde kullanılır. O bakımdan sağ eline takardı.Çünkü sağ el şereflidir, şerefli işlerde kullanılır. O bakımdan sağ eline takardı. Kâne yetehattemü fî yesârihî.

Kâne yetehattemü fî yesârihî.
“Bazen de yüzüğünü sol eline taktığı olurdu. ” Caiz, o da mümkün.“Bazen de yüzüğünü sol eline taktığı olurdu. ” Caiz, o da mümkün. Kâne yetehattemü fî yemînihî, sümme havvelehû fî yesârihî.

Kâne yetehattemü fî yemînihî, sümme havvelehû fî yesârihî.
Üçüncü rivayeti de buraya eklemiş Hazreti Aişe validemizden R. anhâ'dan...Üçüncü rivayeti de buraya eklemiş Hazreti Aişe validemizden R. anhâ'dan... “Sağ eline takardı da, bazen de sol eline geçirirdi yüzüğü Peygamber Efendimiz. ”“Sağ eline takardı da, bazen de sol eline geçirirdi yüzüğü Peygamber Efendimiz. ” Buradan da anlıyoruz.Buradan da anlıyoruz. Şimdi burada iki şey anlıyoruz,

Şimdi burada iki şey anlıyoruz,
Peygamber Efendimiz ekseriyetle sağ eline takmış.

Peygamber Efendimiz ekseriyetle sağ eline takmış.
Sağ elde yüzük olması daha uygun. Ama arada sol eline de takmış.Sağ elde yüzük olması daha uygun. Ama arada sol eline de takmış. Şimdi bu rivayetleri ekleyen Gümüşhaneli Hocamız, peş peşe getiren Hocamız'ın da buradaŞimdi bu rivayetleri ekleyen Gümüşhaneli Hocamız, peş peşe getiren Hocamız'ın da burada bize öğrettiği bir şey var:bize öğrettiği bir şey var: Tek bir hadis ile hemen karar vermeyecek Müslüman alim. Bir konuyu enine boyuna inceleyecek.

Tek bir hadis ile hemen karar vermeyecek Müslüman alim. Bir konuyu enine boyuna inceleyecek.
O konudaki bütün rivayetleri göz önüne dökecek. Asıl maksadı ortaya koyacak. Ona göre kararını verecek.O konudaki bütün rivayetleri göz önüne dökecek. Asıl maksadı ortaya koyacak. Ona göre kararını verecek. Onun için peş peşe çeşitli rivayetleri getirmiş.Onun için peş peşe çeşitli rivayetleri getirmiş. Ekseriyetle sağ eline takardı, sol eline de taktığı olurdu.Ekseriyetle sağ eline takardı, sol eline de taktığı olurdu. Caiz, fakat sağ eline takması daha efdal diye bildiriliyor.Caiz, fakat sağ eline takması daha efdal diye bildiriliyor. Kendisi yüzük kullanırdı.Kendisi yüzük kullanırdı. Kâne yetehattemü bi’l-fıddati.

Kâne yetehattemü bi’l-fıddati.
“Kendisi gümüş yüzük kullanırdı. ”

“Kendisi gümüş yüzük kullanırdı. ”
“Altın kullanabilir mi bir müslüman? ” Kullanamaz.

“Altın kullanabilir mi bir müslüman? ” Kullanamaz.
Altın da ipek gibi müslümanın erkeğine yasak.Altın da ipek gibi müslümanın erkeğine yasak. “Hocam benim nikâh yüzüğüm var, altın! ”

“Hocam benim nikâh yüzüğüm var, altın! ”
Nikah yüzüğü falan anlamam ben.Nikah yüzüğü falan anlamam ben. Yani öyle şey olmaz.Yani öyle şey olmaz. Altın Müslümana yasak, gümüş olacak.Altın Müslümana yasak, gümüş olacak. Gümüş yüzük takacak.Gümüş yüzük takacak. Bazılarında akik taşı falan olurdu.Bazılarında akik taşı falan olurdu. Akik taşlı da olabilir.Akik taşlı da olabilir. Sağ eline takması daha uygun oluyor.

Sağ eline takması daha uygun oluyor.
Abdest alacağı zaman yüzüğü oynatmak lazım,Abdest alacağı zaman yüzüğü oynatmak lazım, alt tarafına su gitsin diye. Yüzüğü olan kimseler ona dikkat etsinler.alt tarafına su gitsin diye. Yüzüğü olan kimseler ona dikkat etsinler. Şöyle biraz oynatıp, yüzüğün altına suyun gitmesini sağlamak lazım.Şöyle biraz oynatıp, yüzüğün altına suyun gitmesini sağlamak lazım. Kâne yetehallefu fi’l-mesîri, feyüzci’d-daîfe, ve yurdifu, ve yed’ù lehüm.

Kâne yetehallefu fi’l-mesîri, feyüzci’d-daîfe, ve yurdifu, ve yed’ù lehüm.
Efendimiz’in seyahatlerindeki nasıl hareket ettiğine dair bir rivayetle karşı karşıyayız:Efendimiz’in seyahatlerindeki nasıl hareket ettiğine dair bir rivayetle karşı karşıyayız: Efendimizle birlikte bazen kafile gidiyor, ordu veya asker veya bir seyahat; bir yerden bir yere gidiliyor.

Efendimizle birlikte bazen kafile gidiyor, ordu veya asker veya bir seyahat; bir yerden bir yere gidiliyor.
Kendisi binmiş, başkaları da var. Bir kafile halinde, mübarek bir kafile gidiyor.Kendisi binmiş, başkaları da var. Bir kafile halinde, mübarek bir kafile gidiyor. Peygamber Efendimiz ile beraber bir güzel şey!Peygamber Efendimiz ile beraber bir güzel şey! “Geri kalırdı bazen Peygamber Efendimiz, zayıfları kollardı,

“Geri kalırdı bazen Peygamber Efendimiz, zayıfları kollardı,
onları bazen kendi bineğinin arkasına bindirirdi, ve onlara hayır dua ederdi Efendimiz. ”onları bazen kendi bineğinin arkasına bindirirdi, ve onlara hayır dua ederdi Efendimiz. ” Tabii yürümek kolay bir şey değil, insanın tabanı çatlar, topukları çatlar, acısı da geçmez.

Tabii yürümek kolay bir şey değil, insanın tabanı çatlar, topukları çatlar, acısı da geçmez.
Çatladı mı bir de kolay kolay da iyi olmaz. Fukaralık zor, şu bineğin üstüne binip de safa sürmek kolay.Çatladı mı bir de kolay kolay da iyi olmaz. Fukaralık zor, şu bineğin üstüne binip de safa sürmek kolay. Efendimiz onları kollardı. Bazen arkasına, atının terkisine aldığı ve onlara böyle dua ettiği burada rivayet ediliyor.Efendimiz onları kollardı. Bazen arkasına, atının terkisine aldığı ve onlara böyle dua ettiği burada rivayet ediliyor. Zayıfları, miskinleri kollamak, müslümanın güzel vasıflarından birisidir.

Zayıfları, miskinleri kollamak, müslümanın güzel vasıflarından birisidir.
Bu insanı tevazuya götürür, kibirden uzaklaştırır, Müslümanlar arasındaki muhabbetin artmasına sebep olur,Bu insanı tevazuya götürür, kibirden uzaklaştırır, Müslümanlar arasındaki muhabbetin artmasına sebep olur, hayır yapacak insanın da kimlere hayır yapacağını daha iyi görmesine vesile olur.hayır yapacak insanın da kimlere hayır yapacağını daha iyi görmesine vesile olur. Onun için benim aziz, kıymetli kardeşlerim! Şöyle bazı cumartesi, bayram, tatil günlerinde; şu beldenin yoksul semtlerine bir gidiversinler.

Onun için benim aziz, kıymetli kardeşlerim! Şöyle bazı cumartesi, bayram, tatil günlerinde; şu beldenin yoksul semtlerine bir gidiversinler.
Şöyle oralarda bir dolaşıversinler.Şöyle oralarda bir dolaşıversinler. “Bugün nereye gidiyorsun? ”

“Bugün nereye gidiyorsun? ”
“İşte çoluk çocuğu toparlayıp Çamlıca Tepesi’ne bir safaya gidiyoruz.

“İşte çoluk çocuğu toparlayıp Çamlıca Tepesi’ne bir safaya gidiyoruz.
Orada bir tek çam var, onun altı düzlük, yanında bir iyi su var.Orada bir tek çam var, onun altı düzlük, yanında bir iyi su var. İşte oraya bir örtü sereriz, çaylar da hazırdır, termoslara konmuştur.İşte oraya bir örtü sereriz, çaylar da hazırdır, termoslara konmuştur. Hanım da yemekleri yapmıştır, dolmaları yapmıştır; işte orada safa süreceğiz. ”Hanım da yemekleri yapmıştır, dolmaları yapmıştır; işte orada safa süreceğiz. ” İyi Allah mübarek etsin, afiyet olsun da bir pazar da gel bakalım bizim şu külbe-i ahzânımızı bir gör bakalım!

İyi Allah mübarek etsin, afiyet olsun da bir pazar da gel bakalım bizim şu külbe-i ahzânımızı bir gör bakalım!
Şu bizim fukaranın kulübelerini, tenekeyle üstü kapatılmış,Şu bizim fukaranın kulübelerini, tenekeyle üstü kapatılmış, damı damlayan, sokağı çamurlu yerlere bir git bakalım!damı damlayan, sokağı çamurlu yerlere bir git bakalım! Bir pazar da oraya git.Bir pazar da oraya git. Bir Çamlıca’ya git, tamam; bir de o tarafa git! Aradaki farkı gör.Bir Çamlıca’ya git, tamam; bir de o tarafa git! Aradaki farkı gör. O kardeşine acı. Belki içine Allah merhamet verir de,O kardeşine acı. Belki içine Allah merhamet verir de, “Şu sokağın çamurdan kurtulması benden... Şuraya suyun getirilmesi benden…

“Şu sokağın çamurdan kurtulması benden... Şuraya suyun getirilmesi benden…
Şu yoksul dul kadının çoluk çocuğunu okutmak benden… ” filan diye bir hayırlı işi yapmaya vesile olur.Şu yoksul dul kadının çoluk çocuğunu okutmak benden… ” filan diye bir hayırlı işi yapmaya vesile olur. Müslümanlar fakir kardeşlerini unutmasınlar, yoksulları kollasınlar, onların yanına gitsinler,

Müslümanlar fakir kardeşlerini unutmasınlar, yoksulları kollasınlar, onların yanına gitsinler,
kapılarını çalsınlar, misafir olsunlar.kapılarını çalsınlar, misafir olsunlar. En kestirme yol, o fakirlerin oturduğu semtlerdeki camiye gitmektir, namaz kılmaktır.En kestirme yol, o fakirlerin oturduğu semtlerdeki camiye gitmektir, namaz kılmaktır. Namaz kıldıktan sonra imamla, cemaatle tanışmaktır, sormaktır:Namaz kıldıktan sonra imamla, cemaatle tanışmaktır, sormaktır: “Ne var ne yok, nasılsınız, iyi misiniz? Buralarda fakir yoksul var mı? Sen ne iş yaparsın?

“Ne var ne yok, nasılsınız, iyi misiniz? Buralarda fakir yoksul var mı? Sen ne iş yaparsın?
Hasta mısın, sağ mısın, esen misin, iyi misiniz, hoş musun, neyle geçinirsin,Hasta mısın, sağ mısın, esen misin, iyi misiniz, hoş musun, neyle geçinirsin, ne yersin, ne içersin? ” diye sormak lazım. Müslümanlık bu…ne yersin, ne içersin? ” diye sormak lazım. Müslümanlık bu… Bu sayfanın son hadis-i şerifini okuyorum, bu sayfanın son hadis-i şerifini:

Bu sayfanın son hadis-i şerifini okuyorum, bu sayfanın son hadis-i şerifini:
Kâne yeteavvezu min cehdi’lbelâi, ve dereki’ş-şekài, ve sui’l-kadài, ve şemâteti’l-a’dâi.Kâne yeteavvezu min cehdi’lbelâi, ve dereki’ş-şekài, ve sui’l-kadài, ve şemâteti’l-a’dâi. Ebû Hüreyre RA’dan sıhhatli kitaplarda, Buharî’de, Müslim’de, Neseî’de geçen bir rivayet:Ebû Hüreyre RA’dan sıhhatli kitaplarda, Buharî’de, Müslim’de, Neseî’de geçen bir rivayet: Peygamber Efendimiz Allah’a sığınırdı. Dua ederdi,

Peygamber Efendimiz Allah’a sığınırdı. Dua ederdi,
“Aman ya Rabbi! Sen beni koru ya Rabbi, şunlara uğratma ya Rabbi! ” diye dua ederdi.

“Aman ya Rabbi! Sen beni koru ya Rabbi, şunlara uğratma ya Rabbi! ” diye dua ederdi.
Nelerden sığınırmış Allah’a okuyalım:Nelerden sığınırmış Allah’a okuyalım: Kâne yeteavvezu min cehdi’l-belâ.

Kâne yeteavvezu min cehdi’l-belâ.
“Belânın kendisine gelip çatmasından, onu zorlamasından, zora düşürmesinden,“Belânın kendisine gelip çatmasından, onu zorlamasından, zora düşürmesinden, sıkıştırmasından, meşakkat vermesinden Allah’a sığınırdı. ”sıkıştırmasından, meşakkat vermesinden Allah’a sığınırdı. ” Belâ, aslında imtihan demektir.

Belâ, aslında imtihan demektir.
Kelime olarak, mana olarak, lügat manası olarak. İmtihan demektir.Kelime olarak, mana olarak, lügat manası olarak. İmtihan demektir. Başımıza gelen bu musibetler neden geliyor?Başımıza gelen bu musibetler neden geliyor? Bakalım biz iyi kul muyuz diye imtihan etmek için geliyor.Bakalım biz iyi kul muyuz diye imtihan etmek için geliyor. “E ben Allah’ın sevgili kuluyum, mü’min kuluyum,

“E ben Allah’ın sevgili kuluyum, mü’min kuluyum,
bana gelmesin, Avrupa’ya doğru gitsin veya kuzeye doğru gitsin.bana gelmesin, Avrupa’ya doğru gitsin veya kuzeye doğru gitsin. Rusya’ya doğru gitsin. Kâfirleri helak etsin Allah… Ezsin, (yok etsin)… Biz keyif ile, safa ile yaşayalım! ”Rusya’ya doğru gitsin. Kâfirleri helak etsin Allah… Ezsin, (yok etsin)… Biz keyif ile, safa ile yaşayalım! ” İmtihan dünyası...

İmtihan dünyası...
Allah onlara köşkler vermiş, saraylar vermiş, zenginlikler vermiş, imkanlar vermiş.Allah onlara köşkler vermiş, saraylar vermiş, zenginlikler vermiş, imkanlar vermiş. Mümin de böyle sıkıntı çekiyor.Mümin de böyle sıkıntı çekiyor. Afganistan’da dağlarda, başında sarıklar, mücahitler, tüfekler…Afganistan’da dağlarda, başında sarıklar, mücahitler, tüfekler… Yaralanıyor, kolu kopuyor, bacağı kopuyor falan, neden?Yaralanıyor, kolu kopuyor, bacağı kopuyor falan, neden? İmtihan dünyası olduğu için.

İmtihan dünyası olduğu için.
Hepimizin durumu aynıdır.Hepimizin durumu aynıdır. Eh böyle bir bela imtihan gelince ne yapacak Müslüman?Eh böyle bir bela imtihan gelince ne yapacak Müslüman? Müslümanlar ne yapar? Sabreder. Sabredince kazanır.

Müslümanlar ne yapar? Sabreder. Sabredince kazanır.
Allah'tan geldiğini bilir belanın, imtihanın. Dişini sıkar, sabreder. Sabredince ecir kazanır.Allah'tan geldiğini bilir belanın, imtihanın. Dişini sıkar, sabreder. Sabredince ecir kazanır. İmtihan geçer iyi bir hâle gelir. Bir sıkışık olur insan, bir iyi olur.İmtihan geçer iyi bir hâle gelir. Bir sıkışık olur insan, bir iyi olur. Bir fakir olur, bir zengin olur. Bir zengin olur, bir fakir olur.Bir fakir olur, bir zengin olur. Bir zengin olur, bir fakir olur. Bakarsın fabrikatör yoksul düşmüş. Bakarsın bir yetim çocuk fabrikatör olmuş.

Bakarsın fabrikatör yoksul düşmüş. Bakarsın bir yetim çocuk fabrikatör olmuş.
Dünyanın imtihanlarıdır. Hepsi boştur, hepsi gelir, hepsi geçer. Hepsi bir çeşit imtihandır.Dünyanın imtihanlarıdır. Hepsi boştur, hepsi gelir, hepsi geçer. Hepsi bir çeşit imtihandır. Emin olun haddinden fazla mal, sahibini daha çok sıkıntıya düşürüyor.

Emin olun haddinden fazla mal, sahibini daha çok sıkıntıya düşürüyor.
Dün konuştuk. Milyonları, milyarları olan bir kimseyle konuştum.Dün konuştuk. Milyonları, milyarları olan bir kimseyle konuştum. “Hocam, haklısın! ” diyor. Çok dertler, belâlar açar insana… Karısından, çoluğundan, çocuğundan, çevresinden…

“Hocam, haklısın! ” diyor. Çok dertler, belâlar açar insana… Karısından, çoluğundan, çocuğundan, çevresinden…
Yani, büyük başın derdi büyük olur derler.Yani, büyük başın derdi büyük olur derler. Onun için her şeyin hayırlısını istemek lazım Allah’tan…Onun için her şeyin hayırlısını istemek lazım Allah’tan… “Ya Rabbi! Hayırlısını ver, hayırlıysa ver, faydalı olacaksa ver... ”

“Ya Rabbi! Hayırlısını ver, hayırlıysa ver, faydalı olacaksa ver... ”
Verecek, çocuğun azacak, kâfir olacak.

Verecek, çocuğun azacak, kâfir olacak.
Alacak paraları, kumarhaneye… Alacak paraları kadın yanına, kız yanına…Alacak paraları, kumarhaneye… Alacak paraları kadın yanına, kız yanına… Alacak paraları, esrara alışacak, meyhaneye alışacak.Alacak paraları, esrara alışacak, meyhaneye alışacak. Aman istemem o zaman demesi lazım insanın.Aman istemem o zaman demesi lazım insanın. Her şeyin hayırlısını istemek gerekiyor.

Her şeyin hayırlısını istemek gerekiyor.
Bela da böyle bir imtihandır yani. Allah’ın insanın başına musallat ettiği belâ…Bela da böyle bir imtihandır yani. Allah’ın insanın başına musallat ettiği belâ… Ne yapacak insan?

Ne yapacak insan?
Dikkat edecek, imtihanı kaybetmemeye çalışacak, güzel hareket etmeye çalışacak.Dikkat edecek, imtihanı kaybetmemeye çalışacak, güzel hareket etmeye çalışacak. Allah’ın rızasına aykırı duruma düşmemeye çalışacak.Allah’ın rızasına aykırı duruma düşmemeye çalışacak. Böyle belânın gelip sıkıştırmasından Allah’a sığınırdı.

Böyle belânın gelip sıkıştırmasından Allah’a sığınırdı.
“Beni böyle belâlara uğratma ya Rabbi! ” demiş olur Peygamber Efendimiz.

“Beni böyle belâlara uğratma ya Rabbi! ” demiş olur Peygamber Efendimiz.
Sonra:

Sonra:
Ve dereki’ş-şekài.Ve dereki’ş-şekài. “Şekàvetin kendisine gelmesinden sığınırdı Allah’a... ”“Şekàvetin kendisine gelmesinden sığınırdı Allah’a... ” Şekàvet nedir?

Şekàvet nedir?
Saadetin zıddıdır.Saadetin zıddıdır. Saadet; mutluluk; şekâvet, mutsuzluk. Ama ilahi mahrumiyet.Saadet; mutluluk; şekâvet, mutsuzluk. Ama ilahi mahrumiyet. Yani birisi ilahi birtakım lutuflara mazhar olup Allah'ın sevdiği yolda olmak,Yani birisi ilahi birtakım lutuflara mazhar olup Allah'ın sevdiği yolda olmak, ötekisi de Allah'ın sevmediği durumda olmak demek.ötekisi de Allah'ın sevmediği durumda olmak demek. İnsanların bir kısmı saîddir, bir kısmı şakîdir.İnsanların bir kısmı saîddir, bir kısmı şakîdir. Yani Allah'ın rızası yolunda değil, günah yolunda demek.Yani Allah'ın rızası yolunda değil, günah yolunda demek. Kalbi kararmış, Müslümanlıktan uzaklaşmış, şakî...Kalbi kararmış, Müslümanlıktan uzaklaşmış, şakî... Eşkıya deniliyor ya, işte o kökten gelmiş bu kelime.Eşkıya deniliyor ya, işte o kökten gelmiş bu kelime. Şekâvetin, şakîliğin, yani Allah'ın sevmediği bir durumun insana gelip çatmasında.Şekâvetin, şakîliğin, yani Allah'ın sevmediği bir durumun insana gelip çatmasında. Çünkü insanın kalbi vardır, aklı vardır. Azıcık bir aklı vardır.Çünkü insanın kalbi vardır, aklı vardır. Azıcık bir aklı vardır. Kendisi bir ters mantık yürütür. Yanlış bir yola düşer, şekâvete düşer.Kendisi bir ters mantık yürütür. Yanlış bir yola düşer, şekâvete düşer. Allah'ın sevmediği bir kul haline geliverir. Rahmet-i rahmandan kovulur. Cehenneme gider.Allah'ın sevmediği bir kul haline geliverir. Rahmet-i rahmandan kovulur. Cehenneme gider. Öyle olmasın. Allah bizi hidayet üzere eylesin. Yanlış yolda etmesin.Öyle olmasın. Allah bizi hidayet üzere eylesin. Yanlış yolda etmesin. Başımıza Allah'ın sevmediği bir hal, durum, düşünce, vaziyet, konum gelmesin diye dua ederdi Peygamber Efendimiz.Başımıza Allah'ın sevmediği bir hal, durum, düşünce, vaziyet, konum gelmesin diye dua ederdi Peygamber Efendimiz. Bela gelmesinden sığınırdı. İnsanın kendisinin Allah'ın sevmediği bir insan durumuna,Bela gelmesinden sığınırdı. İnsanın kendisinin Allah'ın sevmediği bir insan durumuna, şakî durumuna düşmesinden sığınırdı.şakî durumuna düşmesinden sığınırdı. Allah'ın kendisine kötü şeyler yazmasından, takdirat, mukadderatın kötü bir şey yazmasından Allah'a sığınırdı.

Allah'ın kendisine kötü şeyler yazmasından, takdirat, mukadderatın kötü bir şey yazmasından Allah'a sığınırdı.
Yâ Rabbi! Hayırlar yaz, hayırlar göster. Şerlere uğratma, şer gösterme diye.

Yâ Rabbi! Hayırlar yaz, hayırlar göster. Şerlere uğratma, şer gösterme diye.
Adamın kendisi asılıyor, çocuğu intihar ediyor, ailesi perişan oluyor, gemileri batıyor, şöyle oluyor böyle oluyor.

Adamın kendisi asılıyor, çocuğu intihar ediyor, ailesi perişan oluyor, gemileri batıyor, şöyle oluyor böyle oluyor.
Ya bu aileye ne oldu? Tabi bunların hepsi mukadderat ama kim takdir ediyor?

Ya bu aileye ne oldu? Tabi bunların hepsi mukadderat ama kim takdir ediyor?
Allah takdir ediyor.Allah takdir ediyor. Nedir sebebi?Nedir sebebi? Kendisi bilir, hikmeti var.Kendisi bilir, hikmeti var. Ben adamını söylersem belki adamın yaşayışına şöyle bir bakarım, sebebini belki bulurum.Ben adamını söylersem belki adamın yaşayışına şöyle bir bakarım, sebebini belki bulurum. Tabii her şeyin bir sebebi var.Tabii her şeyin bir sebebi var. "Kaza gelmez kula hak yazmayınca"

"Kaza gelmez kula hak yazmayınca"
"Bela gelmez kula kul azmayınca""Bela gelmez kula kul azmayınca" Vardır bir sebebi. Allah-u Teâlâ hazretleri hem lütufkâr hem merhametli.Vardır bir sebebi. Allah-u Teâlâ hazretleri hem lütufkâr hem merhametli. Vardır onun öyle olmasının (bir nedeni).Vardır onun öyle olmasının (bir nedeni). Birisine bir şey yapmıştır, onun cezasıdır.Birisine bir şey yapmıştır, onun cezasıdır. Birisinin kapısını çalmıştır, ondan öyledir.Birisinin kapısını çalmıştır, ondan öyledir. Küçüklüğünde, gençliğinde edepsizce bir sözü olmuştur. Ondandır.Küçüklüğünde, gençliğinde edepsizce bir sözü olmuştur. Ondandır. Şimdi benim tanıdığım bir yerde bir köyün muhtarı, olmuş hadise bak, dikkat edin.

Şimdi benim tanıdığım bir yerde bir köyün muhtarı, olmuş hadise bak, dikkat edin.
Köyün muhtarı bir dul kadının yerini muhtarlık salahiyetiyle alıyor.Köyün muhtarı bir dul kadının yerini muhtarlık salahiyetiyle alıyor. Yani köy namına alıyor ama kadın dul.Yani köy namına alıyor ama kadın dul. Yani başka şey mi bulamadın? Gönlünü al filan neyse.Yani başka şey mi bulamadın? Gönlünü al filan neyse. Yani muhtarlık salâhiyetine dayanarak bastırıyor, istimlak gibi.Yani muhtarlık salâhiyetine dayanarak bastırıyor, istimlak gibi. Yol mu geçirecek, ne yapacaksa? Öyle bir şey de değil, yerini alıyor.Yol mu geçirecek, ne yapacaksa? Öyle bir şey de değil, yerini alıyor. Şimdi rahmetli dedem sağ, kadın lanet ediyormuş, onu görmüş yolda.

Şimdi rahmetli dedem sağ, kadın lanet ediyormuş, onu görmüş yolda.
"İki gözün çıksın, gözlerin kör olsun" filan diye.

"İki gözün çıksın, gözlerin kör olsun" filan diye.
Muhtar da kadınla alay ediyor.Muhtar da kadınla alay ediyor. O böyle lanet ediyor.O böyle lanet ediyor. Muhtar da "Âmin" diyormuş.Muhtar da "Âmin" diyormuş. Alay ediyor ya. Âmin diyormuş.Alay ediyor ya. Âmin diyormuş. Arkasından da diyormuş ki: "Köpeğin duası kabul olsa gökten kemik yağar. "Arkasından da diyormuş ki: "Köpeğin duası kabul olsa gökten kemik yağar. " Yani senin dediğin kabul olmaz diyor ama âmin dedi.Yani senin dediğin kabul olmaz diyor ama âmin dedi. Âmin denir mi ya? Sen ne yapıyorsun?

Âmin denir mi ya? Sen ne yapıyorsun?
Teyze de, yenge de, yani ben onu kötü niyetle yapmadım de,Teyze de, yenge de, yani ben onu kötü niyetle yapmadım de, ben senin kötülüğünü istemiyorum de, sen gel bakalım, böyle yanlış anlama var filan de.ben senin kötülüğünü istemiyorum de, sen gel bakalım, böyle yanlış anlama var filan de. Yani gönlünü almaya çalış. O "Gözün çıksın, gözün kör olsun" diyormuş, o da âmin diyormuş.Yani gönlünü almaya çalış. O "Gözün çıksın, gözün kör olsun" diyormuş, o da âmin diyormuş. Rahmetli dedem duymuş, abdest alıyormuş galiba.Rahmetli dedem duymuş, abdest alıyormuş galiba. Çıkmış bir azarlamış tabii, hatırlı bir kimse. Susmuşlar ama; şimdi o muhtarın iki gözü kör.Çıkmış bir azarlamış tabii, hatırlı bir kimse. Susmuşlar ama; şimdi o muhtarın iki gözü kör. Kaza, takdir.

Kaza, takdir.
Yani takdir, ama neden?

Yani takdir, ama neden?
Sen misin âmin diyen veyahut sen misin dul kadının malına haksız muamele yapan?Sen misin âmin diyen veyahut sen misin dul kadının malına haksız muamele yapan? Var bir sebebi, yani boş yere değildir.Var bir sebebi, yani boş yere değildir. Allah âdildir, hem merhametlidir hem adaletlidir.Allah âdildir, hem merhametlidir hem adaletlidir. Hem senin Rabbin hem onun Rabbi.Hem senin Rabbin hem onun Rabbi. Sen onun menfaatine dokunur da,Sen onun menfaatine dokunur da, Ona haksızlık eder de, onu ağlatır da, Onun bedduasını alırsan,Ona haksızlık eder de, onu ağlatır da, Onun bedduasını alırsan, O da Allah'a dua edecek.O da Allah'a dua edecek. Allah onu haklı görürse, onun duası tuttu mu sen yandın bu sefer.Allah onu haklı görürse, onun duası tuttu mu sen yandın bu sefer. Senin de Rabbin, onun da Rabbi.Senin de Rabbin, onun da Rabbi. Ama haksızlığı sen yaptığın için yanarsın ha.Ama haksızlığı sen yaptığın için yanarsın ha. Onun için işte vardır böyle bir sebebi.Onun için işte vardır böyle bir sebebi. Şahısları, hayatlarını bilsem anlarım ki hikmeti var.Şahısları, hayatlarını bilsem anlarım ki hikmeti var. Rabbimiz'in her işi nedir? Her işi güzeldir, her işi hikmetlidir, her işi dikkatlidir, her işi yerli yerindedir.

Rabbimiz'in her işi nedir? Her işi güzeldir, her işi hikmetlidir, her işi dikkatlidir, her işi yerli yerindedir.
İnsanlardadır kusur. Vemâ enâ bi-zallâmin lil’abîd.İnsanlardadır kusur. Vemâ enâ bi-zallâmin lil’abîd. Allah zalim değildir, kullar kendileri zalimdir, edepsizdir.Allah zalim değildir, kullar kendileri zalimdir, edepsizdir. Yapmıştır, yapmıştır, yapmıştır, ondan sonra çekiyordur.Yapmıştır, yapmıştır, yapmıştır, ondan sonra çekiyordur. Sa‘d b. Ebî Vakkas'a birisi bir iftira atmış, Hz. Ömer'e mektup göndermiş.

Sa‘d b. Ebî Vakkas'a birisi bir iftira atmış, Hz. Ömer'e mektup göndermiş.
İşte bu vali şöyle kötü, böyle kötü, şunu yapmıyor, bunu yapmıyor, haksızlık ediyor, bilmem ne...İşte bu vali şöyle kötü, böyle kötü, şunu yapmıyor, bunu yapmıyor, haksızlık ediyor, bilmem ne... Halife, Hz. Ömer radıyallahu anh, hemen tahkik heyeti göndermiş.Halife, Hz. Ömer radıyallahu anh, hemen tahkik heyeti göndermiş. Vali acaba hakikaten böyle yapıyor mu filan. Ondan sonra orada bir teftiş geçirmiş.Vali acaba hakikaten böyle yapıyor mu filan. Ondan sonra orada bir teftiş geçirmiş. Şahıslara sormuşlar:

Şahıslara sormuşlar:
"Bu mübarek valimiz başımızın tâci, Aşere-i mübeşşereden,

"Bu mübarek valimiz başımızın tâci, Aşere-i mübeşşereden,
Allah'ın cennetlik kullarından olduğu bilinen bir kimse.Allah'ın cennetlik kullarından olduğu bilinen bir kimse. Yok böyle bir şeyi" filan demişler ama bir tanesi de;Yok böyle bir şeyi" filan demişler ama bir tanesi de; "Evet kötüdür, haksızlık ediyor, şöyledir böyledir" filan demiş."Evet kötüdür, haksızlık ediyor, şöyledir böyledir" filan demiş. Ona o zât beddua ediyor.Ona o zât beddua ediyor. Sen misin böyle diyen? "Allah da sana cezanı versin" diye.Sen misin böyle diyen? "Allah da sana cezanı versin" diye. İhtiyar halinde çok rezil, çok perişan olmuş.İhtiyar halinde çok rezil, çok perişan olmuş. Bilirmiş kendisinin o başına gelenlerin neden olduğunu dermiş ki:Bilirmiş kendisinin o başına gelenlerin neden olduğunu dermiş ki: "Ben Sa'd'ın bedduasına uğradım, ondan bu durumdayım. " dermiş.

"Ben Sa'd'ın bedduasına uğradım, ondan bu durumdayım. " dermiş.
O bakımdan muhterem kardeşlerim; zulmetmeyelim, haksızlığa uğramayalım.O bakımdan muhterem kardeşlerim; zulmetmeyelim, haksızlığa uğramayalım. Haksızlık etmeyelim ki haksızlığa uğramayalım.Haksızlık etmeyelim ki haksızlığa uğramayalım. Allah bize kötü yazı yazmasın.Allah bize kötü yazı yazmasın. Bizim kusurlarımız çoktur, affetsin de kötü yazı yazmasın.Bizim kusurlarımız çoktur, affetsin de kötü yazı yazmasın. Yani kazası, kaderi, takdiratı, mukadderatı aleyhimize kötü tecelli etmesin.Yani kazası, kaderi, takdiratı, mukadderatı aleyhimize kötü tecelli etmesin. Bizdendir muhakkak, hata bizdedir de Allah affetsin, affıyla muamele etsin bize.Bizdendir muhakkak, hata bizdedir de Allah affetsin, affıyla muamele etsin bize. Bir de neden sığınırdı Peygamber Efendimiz?

Bir de neden sığınırdı Peygamber Efendimiz?
Ve şemâteti’l-a’dâi.Ve şemâteti’l-a’dâi. Düşmanların şematasından, gülmesinden, göbek atmasından, sevinmesinden Allah'a sığınırdı.Düşmanların şematasından, gülmesinden, göbek atmasından, sevinmesinden Allah'a sığınırdı. Şimdi mâlum senin başına bir üzüntü gelse ilk önce kim üzülür?

Şimdi mâlum senin başına bir üzüntü gelse ilk önce kim üzülür?
Önce insanın anası üzülür.Önce insanın anası üzülür. "Ağlarsa anam ağlar, gerisi yalan ağlar" demişler.

"Ağlarsa anam ağlar, gerisi yalan ağlar" demişler.
Anası, ciğerinin paresi ilk önce anası üzülür, babası üzülür, kardeşleri üzülür, akrabası üzülür, dostları üzülür.

Anası, ciğerinin paresi ilk önce anası üzülür, babası üzülür, kardeşleri üzülür, akrabası üzülür, dostları üzülür.
E peki düşmanları?

E peki düşmanları?
Düşmanları şıkır şıkır oynar, neden?

Düşmanları şıkır şıkır oynar, neden?
"Oh iyi ki bunun başına bu geldi, daha beter olsun inşallah" diye o da şıkır şıkır oynar."Oh iyi ki bunun başına bu geldi, daha beter olsun inşallah" diye o da şıkır şıkır oynar. Peygamber Efendimiz diyor ki:

Peygamber Efendimiz diyor ki:
"Düşmanın şematesinden, şematasından... "

"Düşmanın şematesinden, şematasından... "
Türkçeye şemata diye geçmiş, yani "Düşmanın sevinmesinden de sana sığınırım yâ Rabbi! " diyor.Türkçeye şemata diye geçmiş, yani "Düşmanın sevinmesinden de sana sığınırım yâ Rabbi! " diyor. Nelerden sığınırmış? Bir daha hatırlayalım.

Nelerden sığınırmış? Bir daha hatırlayalım.
Belanın gelmesinden Allah'a sığınırmış. Belanın gelip onu ezmesinden, sıkıştırmasından.

Belanın gelmesinden Allah'a sığınırmış. Belanın gelip onu ezmesinden, sıkıştırmasından.
Kendisinin şekâvet durumuna, yani Allah'ın sevmediği bir duruma düşmüş olmaktan, sapıtmasından sığınırmış.Kendisinin şekâvet durumuna, yani Allah'ın sevmediği bir duruma düşmüş olmaktan, sapıtmasından sığınırmış. Kendisine Allah'ın kötü yazılar yazıp kötü mukadderat başına gelmesinden sığınırmış.Kendisine Allah'ın kötü yazılar yazıp kötü mukadderat başına gelmesinden sığınırmış. Bir de "Düşmanının güleceği bir duruma düşürme yâ Rabbi beni,Bir de "Düşmanının güleceği bir duruma düşürme yâ Rabbi beni, düşmanım gülecek gibi beni perişan etme! " diye ondan Allah'a sığınırmış.düşmanım gülecek gibi beni perişan etme! " diye ondan Allah'a sığınırmış. Biz de sığınırız.Biz de sığınırız. Rabbimiz bizi belaların altında ezdirmesin.

Rabbimiz bizi belaların altında ezdirmesin.
Şekâvet durumuna düşürmesin.Şekâvet durumuna düşürmesin. Allah'ın sevmediği kul durumuna düşmeyelim.Allah'ın sevmediği kul durumuna düşmeyelim. Başımıza kötü yazılar, kara yazılar yazmasın.Başımıza kötü yazılar, kara yazılar yazmasın. Bize düşmanı güldürtmesin, bizi mesut, bahtiyar eylesin.Bize düşmanı güldürtmesin, bizi mesut, bahtiyar eylesin. Saadet ehli, hidayet ehli, Kur'an ehli, din ehli,Saadet ehli, hidayet ehli, Kur'an ehli, din ehli, iman ehli, cennet ehli kullar eylesin.iman ehli, cennet ehli kullar eylesin. Güzel mukadderat takdir eylesinGüzel mukadderat takdir eylesin bize, çoluk çocuğumuza, kardeşlerimize,bize, çoluk çocuğumuza, kardeşlerimize, Ümmet-i Muhammed'e ve düşmanları bize güldürtmesin.Ümmet-i Muhammed'e ve düşmanları bize güldürtmesin. Fâtiha-i şerîfe mea'l-Besmele.Fâtiha-i şerîfe mea'l-Besmele.
Düzenlenen Aralık
00:00:00 00:00:00
Konuşma Hakkında
Tema 1
Tema 2